“Tĩnh” trên Biển Đông

09:57 | 09/02/2017

|
Tôi hỏi Tĩnh, điều gì khiến Tĩnh bỏ việc ở một liên doanh quốc tế với mức lương khủng để về với một dự án vẫn còn nằm trên giấy - Dự án Biển Đông 01, một dự án phức tạp chưa từng có tại Việt Nam, được phát triển trong điều kiện “rất đặc biệt” - về mặt địa chất hiếm gặp trên thế giới. Dự án Biển Đông 01 là công trình xây dựng trên biển lớn nhất từ trước đến nay của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), hiện đại nhất, quy mô nhất Đông Nam Á. Tĩnh bảo, vì 2 điều, vì muốn chinh phục thử thách, thử thách bản thân mình và vì tin vào những cá nhân như Nguyễn Quỳnh Lâm, Trần Hồng Nam, Lý Văn Dao…

Thủ lĩnh Offshore

Để viết về quá trình hình thành, xây dựng, triển khai, thách thức, khó khăn của Dự án Biển Đông 01 phải cần tới một cuốn sách sử, nhưng để gói gọn thành công của dự án này trong 2 chữ: Kỳ tích…

Tôi ngồi cùng chuyến bay với Tổng giám đốc Công ty Điều hành Dầu khí Biển Đông (BIEN DONG POC) Trần Hồng Nam ra Hải Thạch - PQP, cụm không gian giàn Hải Thạch - giàn Công nghệ Trung tâm PQP với sự kết nối của giàn khoan PV DRILLING V của Tổng Công ty CP Khoan và Dịch vụ khoan Dầu khí (PV Drilling). Trông từ xa, cả ba ráp lại như một con khủng long màu vàng khổng lồ, hoành tráng, rực rỡ, một thành phố nổi trên biển.

Tổng giám đốc Trần Hồng Nam chia sẻ: Giàn trưởng Nguyễn Thanh Tĩnh chuyển sang BIEN DONG POC từ Công ty Dầu khí Việt Nhật (JVPC), vào làm kỹ sư công nghệ, vào từ giai đoạn thiết kế dự án. Tĩnh có thể nói là thành viên đầu tiên của phòng, tham gia dự án từ thiết kế, chế tạo, đào tạo đội ngũ đi biển sau này, commissioning và toàn bộ quá trình vận hành.

tinh tren bien dong
Nguyễn Thanh Tĩnh và thời khắc gọi dòng thành công trên mỏ Mộc Tinh

Nguyễn Thanh Tĩnh khác rất xa so với tưởng tượng của tôi về một thủ lĩnh - một captain - giàn trưởng, khuôn mặt cương nghị, khôi ngô. Tĩnh có phong thái nói chuyện nhỏ nhẹ, khác hẳn chất của những người sống với biển, ăn sóng, nói gió. Tĩnh tuổi Canh Thân, quê Hà Tĩnh, bố qua đời khi Tĩnh chưa học hết lớp 6, mẹ tảo tần nuôi 4 anh em Tĩnh ăn học mong sao được đến đầu đến đũa. Từ nhỏ Tĩnh đã có tính tự lập rất cao, ngay khi bước chân vào đại học, Tĩnh đã tự kiếm việc làm trang trải chi phí học tập.

Tốt nghiệp Đại học Mỏ - Địa chất ngành Hóa dầu tại Hà Nội năm 2002, Tĩnh khăn gói quả mướp vào Nam thông qua tuyển dụng của Liên doanh Dầu khí Việt Nhật đăng trên báo. Với tấm bằng đỏ, phỏng vấn đậu, Tĩnh bắt đầu làm công việc ở phòng thí nghiệm, Tĩnh phát triển quy trình làm việc phòng thí nghiệm, cố gắng, nỗ lực, vừa học hỏi vừa làm. Sau khi làm ở phòng thí nghiệm tốt, Tĩnh được cử ra làm kỹ thuật viên khai thác bên ngoài, chỉ sau một thời gian, Tĩnh được cất nhắc lên làm giám sát khai thác. Tĩnh bảo, công việc kỹ thuật viên khai thác bên ngoài cũng không quá phức tạp, hiểu sơ đồ công nghệ, nắm bắt các sơ đồ như dầu đi từ đâu về đâu, tính chất của dầu như thế nào, các van điều khiển, van an toàn, quy trình cô lập thiết bị sẽ làm được ngay. Từ lúc vào JVPC cho đến khi trở thành giám sát khai thác, Tĩnh xác định, 7 năm ấy vừa làm, vừa học!

Năm 2009, PVN thành lập Chi nhánh - BIEN DONG POC nhằm phát triển dự án Biển Đông 01. Ngay từ những ngày đầu, lãnh đạo BIEN DONG POC đã tích cực tìm kiếm nhân sự đủ năng lực, ưu tiên tuyển dụng người Việt Nam có trình độ tương đương để thay thế, đồng thời tăng cường công tác “kèm cặp, chuyển giao” để người Việt Nam tiếp quản được công việc của chuyên gia trong quá trình hai bên cùng làm với nhau.

Năm 2010, Tĩnh quyết định về BIEN DONG POC. “BIEN DONG POC mới thành lập, Dự án Biển Đông 01 vẫn đang thiết kế chi tiết, cần nhiều vị trí, người có kinh nghiệm vận hành thực tế. Đó là giai đoạn mình tham gia vào Biển Đông, nộp hồ sơ và phỏng vấn vào vị trí đó, mặc dù lúc đó lương thấp hơn bởi vì Biển Đông mới thành lập, các quyền lợi được nhận cũng thấp hơn. Khi đó Tĩnh đã lập gia đình ở Vũng Tàu, lên Sài Gòn phải thuê nhà, các sinh hoạt cũng tự túc. Nhưng mình không đắn đo, cơ hội để tham gia vào Dự án Biển Đông 01 là cơ hội hiếm hoi. Tĩnh kể lại. Hồ sơ đẹp nhưng Tĩnh vẫn trải qua đủ 3 vòng phỏng vấn. Vòng thứ 2, Tĩnh gặp lại cố nhân, sếp cũ từng là giàn trưởng ở JVPC - chuyên gia người Australia Graham Slapp - Trưởng phòng Vận hành. Vòng cuối, Tĩnh gặp Tổng giám đốc Nguyễn Quỳnh Lâm, nay là Phó tổng giám đốc Tập đoàn, cuộc phỏng vấn tưởng căng thẳng hóa ra là một cuộc trò chuyện cởi mở, Tổng giám đốc Nguyễn Quỳnh Lâm chia sẻ rất thật lòng về dự án, những khó khăn dự án đang gặp phải và niềm tin vào lớp trẻ. Tĩnh trở thành nhân sự BIEN DONG POC…

Thời khắc gọi dòng

Tĩnh ra cụm giàn Hải Thạch - PQP - Mộc Tinh lần đầu tiên vào ngày 10-10-2012, sau khi cụm giàn hạ thủy, Lúc đó Tĩnh đang là giàn phó. 6 năm trên cụm giàn Hải Thạch - PQP - Mộc Tinh ấy, có một ngày mà Tĩnh và rất nhiều anh em tham gia dự án sẽ không thể nào quên được. Đến nay, mỗi lần nhắc lại, Tĩnh cũng không… “tĩnh”, trán vẫn rịn mồ hôi. Đấy là thời khắc gọi khí, anh em trong nghề quen gọi là “thời khắc gọi dòng”, đón dòng khí đầu tiên trên mỏ Mộc Tinh, dấu mốc quan trọng nhất của dự án…

Công tác chuẩn bị, kiểm tra kỹ và cẩn trọng, từng thiết bị, từng bộ phận, những cuộc họp thâu đêm, suốt sáng, liên tục để chuẩn bị giờ G. 14 giờ 45 phút ngày 23-7-2013 mở van. Đón dòng khí là thời khắc quan trọng bậc nhất, nhưng cũng là thời khắc nguy hiểm, rủi ro bậc nhất, dưới lòng biển hàng ngàn mét, khí, áp suất, nhiệt độ cao không khác hàng chục quả bom. Rủi ro là chuyện không thể lường trước đối với những dự án khí lớn như Dự án Biển Đông 01, Tĩnh quyết định giảm thiểu số người trên Mộc Tinh, chỉ còn lại khoảng 10 người, với Tĩnh, Nguyễn Anh Dũng - giám sát khai thác, Giang Văn Duy - kỹ sư an toàn, Trần Thiện Nhựt - kỹ sư khai thác cùng 1 vài anh em chuyên gia, kỹ sư quan trọng, tất cả được đưa lên tàu dịch vụ để chờ đợi. Theo tính toán, khoảng 16 giờ cùng ngày sẽ có dòng khí, ngọn lửa đánh dấu “sự sống” của Mộc Tinh.

Gần 2 tiếng trôi qua. Khí chưa xuất hiện… những ánh mắt nhìn nhau lo lắng. Công tác chuẩn bị, các dữ liệu, tính toán khoa học đều chuẩn. Chờ… 2 tiếng… 6, 10 tiếng trôi qua. Căng thẳng. Hồi hộp. Anh em lao vào tính toán, kiểm tra lại tất cả các công đoạn. Vì sao khí vẫn chưa lên, tắc ở đâu, tính toán sai chỗ nào? Mỗi giờ khí chưa lên là mỗi một giờ anh em trên Mộc Tinh như ngồi trên đống lửa, anh em trên tàu dịch vụ cũng thế. Tĩnh dặn mình phải là người bình tĩnh nhất, trấn an anh em, kiểm tra lại quy trình, thiết bị, công việc.

12 tiếng trôi qua. Biển đêm tĩnh lặng, khí vẫn nằm yên dưới đáy biển sâu. Chờ. Thời khắc giao ngày, biển và trời đều đen kịt. Cách đó vài hải lý, leo lét ánh đèn của những chiếc tàu bảo vệ. Trên những con tàu ấy, hơn trăm con người không ngủ, hồi hộp, dõi mắt về giàn Mộc Tinh. Trong bờ, Ban Tổng giám đốc và cán bộ, nhân viên BIEN DONG POC đêm hôm đấy đều không ngủ. Tất cả, chỉ chờ 1 ngọn lửa phụt lên, chỉ có ánh điện leo lét…

tinh tren bien dong
Nguyễn Thanh Tĩnh đang báo cáo về hoạt động của Dự án Biển Đông 01

Tĩnh kể lại: Kinh nghiệm mở giếng, gọi dầu Tĩnh đã trải qua trong thời gian làm ở JVPC, nhưng ở bên đó, mỏ dầu khác hẳn. Gọi dòng dầu thì có bơm khí (gas lift) xuống hỗ trợ, gọi khí thì khác, phải bơm hóa chất methanol xuống vừa tránh hiện tượng đông đá (hydrate) vừa tạo áp suất cho cân bằng áp suất phía dưới van sâu thì mới mở được van sâu, khi van sâu đã mở, cần phải điều chỉnh các thông số bình tách trên bề mặt để tạo ra chênh lệch áp suất đủ lớn cho dòng khí từ từ đi lên thay thế dần cột chất lỏng dung dịch khoan sau một thời gian khi áp suất khí đủ lớn thì mới nâng được cột chất lỏng dung dịch khoan lên bình tách gọi là quá trình rửa giếng, cho đến khi nâng hết dung dịch khoan thì giếng sẽ tự flow. Tất cả tính toán, công thức đều đúng. Mình trực tiếp điều hành anh em ở Biển Đông, điều khiển các van, thông số đón dòng khí lên. Trước khi mở thì chính mình là người đánh giá rủi ro, và đưa ra các biện pháp phòng ngừa giảm thiểu rủi ro. Hết sức hồi hộp không hiểu vì sao mãi khí chưa lên, anh em ai cũng lo, lúc đó bản thân mình thì không sợ nhưng lo cho anh em!

Sáng ngày 24, những đôi mắt đỏ ngầu, mệt mỏi nhìn nhau, cả đêm thấp thỏm, người được giao trực cũng như người được nghỉ ngơi, anh em nhắc nhau phải tỉnh táo để ứng phó với các tình huống.

13 giờ 7 phút ngày 24-7-2013 khí lên. Ngọn lửa phụt ra đầu đuốc. Có lẽ trong đời, chưa bao giờ Tĩnh và anh em trên Mộc Tinh hôm đấy được nhìn thấy một ngọn lửa đẹp, chất chứa niềm vui, hân hoan, hạnh phúc đến như vậy. Tĩnh hét vào điện thoại báo về bờ. Khí lên rồi! Anh em nắm tay, ôm chầm lấy nhau, những bàn tay siết chặt… 1 ngày, tính từ khi mở van đến khi nhận dòng khí. 24 giờ đủ cung bậc chờ đợi, căng thẳng, lo lắng, mệt mỏi và hạnh phúc vỡ òa!

Báo cáo chỉ ghi lại vài dòng: “Vào 13 giờ ngày 24-7-2013, sau hơn 3 năm phát triển Dự án Biển Đông 01 với nhiều thử thách về kỹ thuật công nghệ, Chi nhánh Tập đoàn Dầu khí Việt Nam - BIEN DONG POC đã chính thức đón dòng khí đầu tiên từ giàn đầu giếng Mộc Tinh 1 (MT1). Sự kiện quan trọng này đã đánh dấu sự thành công của Dự án Biển Đông 01”.

Có lẽ, trong nhiều năm trở lại đây mới có trường hợp kết nạp Đảng thiêng liêng và đặc biệt như Nguyễn Thanh Tĩnh. Tĩnh kết nạp Đảng đúng vào ngày fist gas (đón dòng khí) kết nối khí từ mỏ Mộc Tinh vào giàn công nghệ trung tâm. Đây cũng là một trong những thời khắc quan trọng trong toàn dự án. Lẽ dĩ nhiên, Giàn phó Tĩnh phải có mặt. Tĩnh được nghe đọc quyết định kết nạp Đảng và cả đọc lời thề qua bộ đàm, trước Quốc kỳ tung gió trên giàn PQP. Thật khó để diễn tả tâm trạng của Tĩnh thời khắc ấy. Tháng 5-2013. Tĩnh được đề bạt làm Quyền Trưởng giàn thay thế chuyên gia nước ngoài, Tĩnh chính thức làm Trưởng giàn từ tháng 4-2014.

Để có thể vận hành, khai thác, điều hành cụm giàn Hải Thạch - PQP - Mộc Tinh, lãnh đạo BIEN DONG POC, Giàn trưởng Tĩnh gặp không ít thách thức, là giàn khai thác phức tạp hiếm có trên thế giới, việc tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm, nhân lực trong ngành Dầu khí thời điểm đó khan hiếm, phải tuyển một số người mới ra trường hoặc làm việc ở những nghành khác rồi đào tạo, nguồn tài liệu ít, phải xây dựng hệ thống quy trình từ con số 0. Với một giàn mới, phức tạp và hiện đại nhất Việt Nam, cộng với đội ngũ nhân lực vận hành hầu hết là người Việt thì mức độ khó khăn tăng lên rất nhiều. Tĩnh chia sẻ, như các dự án khác, giai đoạn vận hành đầu tiên thường phát sinh rất nhiều các sự cố kỹ thuật, mình vừa vận hành vừa điều chỉnh, không ít ngày anh em BIEN DONG POC và các nhà thầu làm việc quên ăn, quên ngủ để xử lý sự cố.

Tôi hỏi Tĩnh: “Điều lo lắng nhất của giàn trưởng là gì? “Là làm sao, anh em đi ra giàn làm việc và trở về với gia đình an toàn luôn luôn đầy đủ, lành lặn” - Tĩnh nói. Tôi hiểu. Biển Đông 01 là dự án lớn, dự án có nhiệt độ cao, áp suất cao, về kỹ thuật khai thác, về tất cả mọi thứ đều ở trình độ tầm cỡ thế giới, tính rủi ro rất cao. Ở trên giàn cũng như trên tàu, giàn trưởng luôn là người có mệnh lệnh tuyệt đối, dù lãnh đạo đến thăm giàn cũng cần phải tuân thủ các yêu cầu để đảm bảo an toàn. Tĩnh chia sẻ, Tĩnh may mắn tham gia vào Dự án Biển Đông 01 và đóng góp trong việc xây dựng hệ thống an toàn sớm, Tĩnh cũng tham gia vào quá trình lập quy trình, nắm bắt rất rõ về an toàn của dự án.

Tết này, BIEN DONG POC đón tết hẳn là vui vì đơn vị đã hoàn thành chiến dịch khoan an toàn sau 5 năm nỗ lực liên tục, chính thức kết thúc giai đoạn xây dựng và hoàn thiện Dự án Biển Đông 01 - chuyển sang giai đoạn vận hành khai thác. Năm 2016, BIEN DONG POC hoàn thành 100% các chỉ tiêu về an toàn, sức khỏe, môi trường. Ước tổng sản lượng khai thác cho năm 2016 vượt 2 tỉ m3 khí tiêu chuẩn; Khai thác 571 nghìn tấn condensate. Tổng giá trị sản xuất quy đổi ước đạt 486 triệu USD. Hệ số làm việc của các giàn khai thác ước đạt 99.4%, cao hơn so với mục tiêu cả năm 2016 là 96%.

Không biết xuân này Giàn trưởng Nguyễn Thanh Tĩnh có được ở nhà với vợ con hay không, hay lại mở sâm-panh đón giao thừa với anh em offshore trên cụm giàn Hải Thạch - PQP như mọi năm…

Vì thách thức chinh phục, vì được làm việc cùng những cá nhân mình tin tưởng - là 2 nguyên nhân Tĩnh “trở về”, nhưng tôi nghĩ, Tĩnh trả lời chưa đủ, như lời nguyên Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Đặng Ngọc Tùng khi ra thăm cụm giàn Hải Thạch - PQP: “Công trình này là nơi thử thách lòng yêu nước, là nơi thể hiện bản lĩnh và trí tuệ của những người làm dầu khí Việt Nam”!

Thuận Thiên