Thiếu hụt năng lượng toàn cầu: nguồn cung hay khủng hoảng khu vực
![]() |
Hàng dài xe ô tô chờ đổ xăng trước một trạm xăng của Shell tại trung tâm London hôm 26/9/2021. Ảnh: Henry Nicholls/Reuters. |
Bức tranh thiếu hụt năng lượng được thể hiện với việc các trạm xăng đang cạn kiệt ở Anh, chi phí điện tăng cao ở Liên minh châu Âu ngay trước mùa đông và việc sử dụng năng lượng bị hạn chế ở Trung Quốc. Giá dầu, khí đốt tự nhiên và than đá đều đang tăng. Một nguyên nhân chính là sự phục hồi trên diện rộng về nhu cầu năng lượng sau đại dịch Covid đã làm tăng giá dầu, khí đốt và than đá. Việc OPEC hạn chế nguồn cung và vận chuyển toàn cầu bị tắc nghẽn do đại dịch cũng làm phức tạp hơn quá trình phân phối nhiên liệu. Lần đầu tiên sau ba năm, giá dầu đã chạm mốc 80 USD/thùng trong tuần này. Giá khí đốt tự nhiên và than đá cũng đạt mức cao kỷ lục trong nhiều năm. Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) sẽ họp vào tuần tới để quyết định xem có tăng thêm sản lượng dự phòng để giúp kiềm chế giá cả hay không. Tuy nhiên, việc gián đoạn nguồn cung có liên quan nhiều đến các yếu tố chính sách địa phương và động năng của khu vực, chứ không phải chỉ do sự thiếu hụt chung của nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Trung Quốc thiếu năng lượng do nguồn cung than suy giảm
Chính phủ Trung Quốc đã bắt đầu phân phối điện cho các doanh nghiệp thiếu năng lượng do nguồn cung than bị suy giảm. Do Trung Quốc đã ấn định giá điện, các nhà máy nhiệt điện phải vật lộn với chi phí than tăng cao không thể hoạt động mang lại hiệu quả kinh tế nên phải đóng cửa. Goldman Sachs ước tính rằng có tới 44% hoạt động công nghiệp của Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu điện, có thể ảnh hưởng đến GDP của nước này. Hôm thứ Hai, Hội đồng Điện lực Trung Quốc, đại diện cho các nhà cung cấp điện, cho biết các công ty nhiệt điện than hiện đang mở rộng các kênh mua sắm bằng mọi giá để đảm bảo nguồn cung cấp điện và nhiệt sưởi ấm cho mùa đông. Tuy nhiên, các công ty kinh doanh than cho biết việc tìm kiếm các nguồn nhập khẩu mới nói dễ hơn làm, với việc Nga hiện đang tập trung vào phục vụ nhu cầu điện của châu Âu, mưa làm gián đoạn sản lượng than từ Indonesia và các hạn chế về vận tải đường bộ cản trở việc nhập khẩu than từ Mông Cổ.
Các hóa đơn tiền điện ở châu Âu tăng cao
Giá điện ở Tây Ban Nha đã tăng gấp ba lần, phản ánh sự gia tăng đột biến trong hóa đơn điện trên toàn Liên minh châu Âu trong những tuần gần đây. Chi phí điện tăng cao đã làm dấy lên lo ngại về một mùa đông khó khăn phía trước khi các hộ gia đình cần năng lượng sưởi ấm và đẩy mức tiêu thụ lên cao điểm theo mùa. Nguyên nhân khiến chi phí năng lượng gia tăng ở châu Âu là sự tổng hợp của các yếu tố địa phương, từ kho dự trữ khí đốt tự nhiên thấp, sản lượng thấp từ các trang trại năng lượng gió và trang trại năng lượng mặt trời, cũng như công tác bảo trì khiến các máy phát điện hạt nhân và các nhà máy điện khác phải ngừng hoạt động. Thời điểm hiện nay là rất khó khăn vì nhu cầu dự kiến chỉ tăng trong những tuần và tháng tới. Khi các nhà máy điện quay trở lại hoạt động và việc khởi động đường ống dẫn khí Nord Stream 2 vận chuyển khí đốt từ Nga đến Đức có thể làm dịu thị trường. Hiện nay, Tây Ban Nha, Ý, Hy Lạp, Anh và các nước khác đang lên kế hoạch cho các biện pháp quốc gia, từ trợ cấp đến giới hạn giá, nhằm bảo vệ người dân khỏi chi phí năng lượng gia tăng khi các nền kinh tế phục hồi sau đại dịch COVID-19.
![]() |
Đường dây điện cao thế ở Strasbourg, Pháp. Ảnh: Tư liệu (Vicent Kessler/Reuters). |
Các trạm xăng của Anh cạn khô
Những người lái xe hoảng hốt mua sắm đã khiến các máy bơm nhiên liệu khô cạn khắp các thành phố lớn ở Anh trong một đợt gián đoạn năng lượng tồi tệ nhất mà nước Anh phải đối mặt trong nhiều thập kỷ. Các cuộc xô xát đã nổ ra tại các trạm xăng khiến chính phủ Anh phải kêu gọi bình tĩnh. Nhưng vấn đề gây ra sự rối loạn ở nước Anh không phải là do thiếu xăng, mà là thiếu các công ty vận tải để phân phối nhiên liệu từ các nhà máy lọc dầu đến các nhà bán lẻ. Đây là một trong những tác động phụ do Anh rời khỏi EU, các hãng vận tải không thể thuê tài xế từ EU sau khi Anh từ bỏ thị trường chung trong năm nay, và sự ngừng trệ trong đào tạo và cấp phép lái xe tải trong đại dịch Covid. Chính phủ của Thủ tướng Anh Boris Johnson đã phải cấp thị thực tạm thời cho hàng nghìn tài xế xe tải nước ngoài để đưa nhiên liệu ra thị trường và đưa quân đội Anh tới hỗ trợ chuyên chở xăng. Bộ trưởng Kinh doanh Kwasi Kwarteng cho biết 150 binh sỹ Anh sẽ lái các xe bồn chở xăng trong mấy ngày tới, các tài xế dân sự sẽ bắt đầu các chuyến hàng muộn hơn và sử dụng đội xe dự trữ của chính phủ khoảng 80 chiếc. Chính phủ Anh hy vọng sẽ lập lại trật tự tại các trạm bơm xăng trước kỳ nghỉ lễ cuối năm./.
Thanh Bình
-
Giá dầu hôm nay (24/4): Dầu thô tiếp tục tăng nhẹ
-
VPI dự báo giá xăng dầu giảm từ 2,1 - 4,8% trong kỳ điều hành 25/4/2024
-
Bộ Công Thương điều chỉnh kế hoạch cung cấp điện năm 2024 lên hơn 310,6 tỷ kWh
-
Vĩnh Phúc: Xử phạt một công ty vi phạm kinh doanh xăng dầu
-
Giá dầu hôm nay (23/4): Dầu thô tăng trở lại