PETRONAS - người bạn tin cậy dài hạn của PETROVIETNAM

TS. Phan Ngọc Trung - người từng đồng hành cùng các dự án hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS

Nhìn lại hành trình hơn 30 năm hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS, nền tảng lớn nhất tạo nên mối quan hệ bền chặt giữa hai bên chính là “niềm tin”, được vun đắp qua quá trình đồng hành, tháo gỡ khó khăn và tôn trọng lẫn nhau.

Đã nhiều năm trôi qua kể từ những dự án hợp tác đầu tiên giữa hai bên, nhưng với người từng trực tiếp tham gia và chứng kiến những cột mốc thăng trầm ấy, mọi ký ức vẫn sống động như mới hôm qua.

Dấu mốc đầu tiên đặt nền móng cho quan hệ hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS là việc ký Hợp đồng chia sản phẩm (PSC) Lô 01 & 02 ngày 9/9/1991 giữa Petrovietnam và PCVL – đơn vị thành viên của PETRONAS. Đây là dự án dầu khí đầu tiên của PETRONAS ở nước ngoài được triển khai theo chuẩn mực quốc tế. Chỉ sau thời gian ngắn, dự án đã phát hiện mỏ Ruby và sau đó là nhiều mỏ dầu khí khác như Pearl, Topaz, Diamond...

Lễ ký Hợp đồng chia sản phẩm (PSC) Lô 01 & 02 ngày 9/9/1991 giữa Petrovietnam và PCVL - đơn vị thành viên của PETRONAS

Việc phát hiện và đưa mỏ Ruby vào khai thác thành công trở thành biểu tượng cho hiệu quả hợp tác giữa hai bên, tạo dựng nền tảng tin cậy chiến lược ngay từ những ngày đầu. Với Việt Nam, dự án góp phần nâng cao năng lực quản lý, vận hành ngành dầu khí, đóng góp cho ngân sách và an ninh năng lượng quốc gia. Với PETRONAS, đây là một trong những dự án đầu tư quốc tế thành công đầu tiên, khẳng định năng lực tài chính, công nghệ và vận hành của tập đoàn.

Trong bối cảnh nhiều công ty dầu khí quốc tế khi đó chưa đạt được kết quả tương tự tại Việt Nam, thành công của Lô 01 & 02 đã trở thành niềm tự hào của PETRONAS, đồng thời tạo tiền đề để tập đoàn mở rộng hoạt động thăm dò, khai thác ra thị trường quốc tế trong những năm tiếp theo.

Khởi công sản xuất dầu thô Ruby năm 1998

Một dấu mốc mang tính biểu tượng trong quan hệ Petrovietnam - PETRONAS, đồng thời là biểu tượng hợp tác giữa Việt Nam và Malaysia, chính là dự án PM3 CAA tại vùng chồng lấn trên biển giữa hai nước. PSC Lô PM3 CAA được chính thức được ký kết trên cơ sở Thỏa thuận Thương mại chung giữa hai Chính phủ năm 1993 và bắt đầu đưa vào khai thác dòng dầu đầu tiên từ năm 1997, mở ra mô hình hợp tác khai thác tài nguyên xuyên biên giới trong khu vực, hình thành nền móng vững chắc dựa trên nguyên tắc phân chia công bằng và tôn trọng sự thật tự nhiên.

Để có được sự chấp thuận và thống nhất của các bên quá trình đàm phán dự án giai đoạn trước và sau 1997 gặp nhiều khó khăn, phức tạp do khác biệt giữa Luật Dầu khí hai nước và cơ chế phối hợp với nhà thầu quốc tế. Tuy nhiên, hai bên đã từng bước tháo gỡ vướng mắc trên tinh thần tôn trọng thông lệ dầu khí quốc tế và lợi ích hài hòa của đồng chủ nhà và các bên tham gia, mang lại thành quả thực sự cho các bên.

Dự án PM3 CAA - dấu mốc mang tính biểu tượng trong quan hệ Petrovietnam - PETRONAS

Đặc biệt, PM3 CAA giữ vai trò nền tảng đối với sự hình thành Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau, một trung tâm năng lượng trọng điểm quốc gia hiện nay. Điểm đáng chú ý khi đó đưa các mỏ dầu, khí thuộc lô PM3 CAA vào phát triển khai thác để đưa về Malaysia và Việt Nam sử dụng theo tiến độ của hợp đồng dầu khí thì khu vực phía Tây Nam Việt Nam ta còn chưa hình thành hạ tầng khí để tiếp nhận, trong khi đó, phía Malaysia hạ tầng cơ sở để đón nhận dòng khí từ dự án đã sẵn sàng.

Chính dựa vào niềm tin, sự thông hiểu, Petrovietnam và PETRONAS đã đạt thỏa thuận linh hoạt để phía bạn tiếp nhận trước lượng khí khai thác và hoàn trả dần sau này cho phía Việt Nam khi có nhu cầu để đảm bảo quyền nhận khí công bằng của hai đồng chủ nhà. Và chính phần “ghi nợ” đó của PETRONAS được hoàn trả dần theo nhu cầu của Petrovietnam ở giai đoạn sau này đặc biệt trở thành nguồn bổ sung rất quý ở cuối vòng đời khai thác của mỏ. Có thời điểm Petrovietnam cần thêm khí phía bạn còn bán bổ sung. Đây là minh chứng rõ nét cho sự tin cậy chiến lược giữa hai bên.

Cụm khí - điện - đạm Cà Mau

Không chỉ thương mại hóa nguồn dầu khí, PM3 CAA còn góp phần hình thành Cụm Khí - Điện - Đạm Cà Mau, tạo nguồn thu lớn cho hai quốc gia. Nếu không có PM3 CAA sẽ không có lý do hình thành Cụm này. Hơn nữa, thực tế đường ống khí nối từ đất liền Malaysia và Việt Nam tới cùng một điểm Giàn công nghệ trung tâm tại lô PM3 CAA đã hình thành hệ thống đường ống kết nối giữa 2 nước thuộc khối ASEAN.

Thành công từ hợp đồng dầu khí Lô 01 & 02 và PM3 CAA đã đưa quan hệ Petrovietnam - PETRONAS trở thành hình mẫu hợp tác năng lượng trong khu vực. Trên nền tảng đó, hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác với nhiều dự án khác như Lô 10 & 11, Lô 46/02, các mỏ tại lô 01/97 & 02/97, Lô 102,106 tại Việt Nam và các Lô SK-305, PM-304 ở Malaysia. Gần đây nhất, ngày 10/4/2025, Petrovietnam và PETRONAS thay mặt 2 đồng chủ nhà ký thoả thuận nguyên tắc kéo dài thời hạn 20 năm nữa PSC lô PM3 CAA với yêu cầu Nhà điều hành thực hiện thêm việc chôn lấp CO2 cùng Thỏa thuận khí tại mỏ bán (UGSA) cho dự án PM3 CAA. Điều này cho thấy hợp tác lâu dài giữa hai tập đoàn năng lượng hàng đầu khu vực.

Ngày 14/11/2023, Petrovietnam - PETRONAS ký Biên bản Hợp tác nhằm tìm kiếm cơ hội trong các lĩnh vực thượng nguồn, khí đốt, năng lượng tái tạo và chế biến dầu khí tại Việt Nam

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu, quan hệ hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS đang mở rộng mạnh mẽ từ dầu khí truyền thống sang LNG, năng lượng tái tạo và chuỗi khí - điện.

Ngày 14/11/2023, hai bên ký Biên bản Hợp tác nhằm tìm kiếm cơ hội trong các lĩnh vực thượng nguồn, khí đốt, năng lượng tái tạo và chế biến dầu khí tại Việt Nam. Tiếp đó, ngày 22/4/2025, PETRONAS LNG Ltd. đã hoàn tất giao lô LNG đầu tiên cho PV GAS, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác LNG và bảo đảm an ninh năng lượng.

Song song với đó, ngày 10/4/2025, PETRONAS thông qua đơn vị thành viên của mình là PETRONAS Carigali ký Thỏa thuận với Petrovietnam Nghiên cứu Hợp tác Kỹ thuật chung đánh giá tiềm năng dầu khí tại các lô mở ngoài khơi Việt Nam.

Mở rộng sang lĩnh vực năng lượng xanh, ngày 26/5/2025, Petrovietnam, PETRONAS, Sembcorp cùng các đối tác thành viên ký Thỏa thuận Phát triển Chung nghiên cứu khả năng xuất khẩu điện tái tạo từ Việt Nam sang Malaysia và Singapore, mở ra hướng hợp tác mới trong liên kết năng lượng khu vực.

Nền tảng quan trọng nhất trong quan hệ hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS chính là niềm tin, được bồi đắp qua nhiều thăng trầm, từ sự tương trợ, đồng cảm và cùng tháo gỡ khó khăn trong các dự án phức tạp. Chính quá trình đàm phán, chia sẻ rủi ro và tìm được tiếng nói chung đã giúp hai bên hiểu nhau hơn là cơ sở hình thành liên minh năng lượng bền chặt suốt hơn 30 năm qua.

Ngày 22/11/2024, Giám đốc điều hành PETRONAS tiếp đón Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến thăm Tòa tháp đôi PETRONAS

PETRONAS là đối tác am hiểu thị trường Việt Nam, tôn trọng thông lệ dầu khí quốc tế và có nhiều kinh nghiệm mà Petrovietnam có thể học hỏi. Nhiều cán bộ PETRONAS từng làm việc tại Việt Nam sau này giữ các vị trí quan trọng trong tập đoàn và đánh giá Việt Nam là môi trường đào tạo thực tiễn quý giá.

Với những gì được dựng xây trong 3 thập kỷ qua, quan hệ Petrovietnam - PETRONAS không chỉ mang ý nghĩa kinh doanh, mà còn góp phần tăng cường kết nối năng lượng khu vực, bảo đảm an ninh năng lượng cho Việt Nam và Malaysia, đồng thời trở thành hình mẫu hợp tác giữa các công ty dầu khí quốc gia trong ASEAN. Trên nền tảng đó, việc mở rộng hợp tác sang LNG, năng lượng tái tạo và các lĩnh vực năng lượng mới được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới cho cả hai bên.

Ngày 10/4/2025, Petrovietnam và PETRONAS tăng cường hợp tác với việc gia hạn PSC và Thỏa thuận Hỗ trợ Chung (UGSA) 20 năm cho dự án PM3 CAA

Trong giai đoạn tới, hợp tác giữa Petrovietnam và PETRONAS đang chuyển từ mô hình theo từng dự án sang liên minh chiến lược toàn diện trên toàn chuỗi giá trị năng lượng. Động lực mới được thúc đẩy sau khi Việt Nam và Malaysia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện năm 2024, đồng thời hai bên trao Bản ghi nhớ hợp tác về năng lượng tái tạo trong chuyến thăm Malaysia của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Ngày 22/5, tại Hà Nội, Petrovietnam và PETRONAS tổ chức Đối thoại chiến lược, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa hai tập đoàn. Ảnh: Tổng Giám đốc Petrovietnam Lê Mạnh Cường tặng quà lưu niệm cho Tổng Giám đốc PETRONAS Tan Sri Tengku Muhammad Taufik

Trên nền tảng đó, Petrovietnam và PETRONAS mở rộng hợp tác sang LNG, điện gió, điện mặt trời, hydrogen, lưu trữ carbon (CCS) và các công nghệ giảm phát thải CO2, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”. Hai bên cũng đang thúc đẩy xây dựng thỏa thuận liên minh chiến lược dài hạn, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như upstream, khí - điện, LNG, downstream, năng lượng tái tạo, đổi mới công nghệ và phát triển nhân lực. Đồng thời, hai tập đoàn hướng tới mở rộng đầu tư sang các thị trường thứ ba nhằm nâng cao sức cạnh tranh khu vực. Hợp tác nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ cũng đang được Petrovietnam và PETRONAS đặt ngang tầm với các dự án đầu tư.

TS. Phan Ngọc Trung – nguyên Thành viên HĐTV Petrovietnam,

Trưởng ban Tư vấn và Phản biện Hội Dầu khí Việt Nam

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao hợp tác chiến lược giữa Petronas và Petrovietnam

PETROVIETNAM - PETRONAS: Nâng tầm hợp tác, từ tầm nhìn đến hành động

Thúc đẩy hợp tác năng lượng Việt Nam - Malaysia

Minister Le Manh Hung holds talks with President and Group CEO of Malaysia’s Petronas