PTSC: 60 năm trưởng thành cùng PETROVIETNAM

Ngày 13/8/1966, Tổng cục Địa chất thành lập Đoàn Chuyên đề Địa vật lý Địa chấn. Từ tổ chức ban đầu ấy, qua nhiều lần thay đổi tên gọi, tổ chức và nhiệm vụ, dòng chảy lịch sử được tiếp nối, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của PTSC sau này. Ngày 13/8 vì thế trở thành Ngày truyền thống của PTSC.

Nhìn lại 60 năm, có thể thấy hành trình của PTSC gần như song hành với những bước phát triển của PETROVIETNAM.

Thuở ban đầu, khi nhiệm vụ trọng tâm của ngành là khảo sát địa chất, địa vật lý, tìm kiếm những dấu hiệu dầu khí, lực lượng tiền thân của PTSC làm công việc địa vật lý, địa chấn. Năm 1973, Đoàn Địa vật lý 36F được thành lập trên cơ sở hợp nhất các đoàn chuyên đề điện, trọng lực và địa chấn. Sau khi chuyển về Tổng cục Dầu khí năm 1975, đơn vị tiếp tục được kiện toàn thành Đoàn Địa vật lý, sau đó là Công ty Địa vật lý vào năm 1981. Đến năm 1989, khi các nhà thầu dầu khí nước ngoài bắt đầu trực tiếp tham gia thăm dò tại Việt Nam, Công ty được chuyển thành Công ty Địa vật lý và Dịch vụ Dầu khí - GPTS.

Bộ trưởng Đinh Đức Thiện thị sát Vũng Tàu trước khi quyết định đặt căn cứ Dịch vụ Dầu khí Tổng hợp tại đây.

Đó cũng là thời kỳ PETROVIETNAM bước vào giai đoạn phát triển mới. Từ những cuộc khảo sát, tìm kiếm trên đất liền, hoạt động dầu khí tiến mạnh ra thềm lục địa. Từ những tấn dầu đầu tiên, PETROVIETNAM bắt đầu mở rộng tìm kiếm, thăm dò, phát triển mỏ và từng bước xây dựng một ngành công nghiệp dầu khí hoàn chỉnh. Dịch vụ kỹ thuật vì thế không thể đứng ngoài sự phát triển ấy.

Càng tiến ra biển, càng triển khai những dự án phức tạp, nhu cầu về tàu dịch vụ, căn cứ hậu cần, khảo sát, cơ khí chế tạo, vận hành công trình biển, kho nổi chứa dầu... càng lớn. Vấn đề không chỉ là phát triển dịch vụ để phục vụ hoạt động dầu khí, mà xa hơn là người Việt sẽ làm chủ được bao nhiêu trong số những công việc đó?

Câu hỏi ấy trở nên rõ hơn vào đầu những năm 1990.

Xây dựng năng lực dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao

Nhắc lại giai đoạn này, GS.TSKH Hồ Sĩ Thoảng, nguyên Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, nay là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) cho rằng, sự phát triển của PETROVIETNAM thời kỳ đó gắn liền với một định hướng lớn, mang tính chiến lược: xây dựng PETROVIETNAM trở thành một doanh nghiệp dầu khí toàn diện theo tinh thần Nghị quyết 15 của Bộ Chính trị.

Từ định hướng ấy, cùng với việc phát triển các lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai thác, chế biến, thương mại…, một yêu cầu đặt ra là phải từng bước xây dựng và làm chủ năng lực dịch vụ kỹ thuật dầu khí trong nước. Bởi khi đó,“hầu hết các dịch vụ kỹ thuật dầu khí đều do các công ty nước ngoài thực hiện. Điều đó có nghĩa là một phần đáng kể chi tiêu trong các hợp đồng dầu khí chảy ra nước ngoài”, GS.TSKH Hồ Sĩ Thoảng nhớ lại.

Vì vậy, chủ trương xây dựng năng lực dịch vụ của chính mình được thúc đẩy quyết liệt. Ngày 9/2/1993, PTSC được thành lập trên cơ sở sáp nhập Công ty Địa vật lý và Dịch vụ Dầu khí (GPTS) và Công ty Dịch vụ Dầu khí (PSC). Cùng với sự hỗ trợ của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nay là TP Hồ Chí Minh, PTSC sau đó có các căn cứ dịch vụ cần thiết để từng bước phát triển.

Những ngày đầu xây dựng cảng dầu khí.

Điểm xuất phát khi ấy còn nhiều khó khăn. Cơ sở vật chất và trang thiết bị thiếu thốn, kinh nghiệm làm dịch vụ chưa nhiều, PTSC phải vừa làm, vừa học, vừa đầu tư để tích lũy nguồn lực. Từ các dịch vụ ban đầu, đơn vị từng bước mở rộng sang sản xuất, chế tạo và những lĩnh vực kỹ thuật có yêu cầu ngày càng cao.

Qua nhiều năm tích lũy, PTSC đã từng bước phát triển từ cung cấp dịch vụ riêng lẻ đến làm chủ nhiều công đoạn của công trình dầu khí ngoài khơi; từ khảo sát, thiết kế, mua sắm, chế tạo, vận chuyển, lắp đặt, đấu nối, chạy thử đến vận hành, bảo dưỡng.

Đến hôm nay, năng lực của PTSC tiếp tục được khẳng định qua việc tham gia những dự án dầu khí lớn như Lô B, Lạc Đà Vàng... với vai trò ngày càng quan trọng trong chuỗi EPC/EPCI. Quy mô và độ phức tạp của những công trình đang thực hiện cho thấy một PTSC rất khác so với những ngày đầu còn thiếu phương tiện và kinh nghiệm: một nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật đã hình thành năng lực tổng thầu và có thể đảm nhận những công việc có yêu cầu kỹ thuật cao.

Một góc cảng dịch vụ dầu khí, nay là Trung tâm công nghiệp năng lượng và hậu cần kỹ thuật PTSC.

Mạnh mẽ bước vào lĩnh vực năng lượng mới

Trên nền tảng được tích lũy qua hàng chục năm làm dầu khí, PTSC đang mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Tại các căn cứ của PTSC, bên cạnh những công trình dầu khí, các chân đế turbine, trạm biến áp ngoài khơi và kết cấu siêu trường, siêu trọng được chế tạo để cung cấp cho các dự án tại Đài Loan (Trung Quốc), châu Âu và nhiều thị trường quốc tế. Từ dự án chế tạo 33 chân đế turbine điện gió ngoài khơi cho Ørsted đến các trạm biến áp ngoài khơi Hai Long, Fengmiao, Formosa 4 hay Baltica 2, PTSC đang từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng ngoài khơi toàn cầu.

Những năng lực được tích lũy qua các công trình dầu khí ngoài khơi từ thiết kế, quản trị dự án, mua sắm đến chế tạo, logistics và thi công trên biển chính là nền tảng để PTSC bước vào lĩnh vực năng lượng mới.

Nếu trước đây, bài toán đặt ra là từng bước làm chủ các dịch vụ kỹ thuật dầu khí ngay trên thềm lục địa Việt Nam, thì hôm nay năng lực ấy đã trở thành sản phẩm, dịch vụ kỹ thuật đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Sự thay đổi về vị thế ấy là thước đo rõ nhất cho chặng đường 60 năm hình thành và phát triển của PTSC. Chặng đường ấy cũng chính là một phần trong hành trình 65 năm trưởng thành của PETROVIETNAM.

PTSC từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng ngoài khơi toàn cầu.

PTSC đã đi cùng ngành từ thời những nhà địa vật lý tìm dấu hiệu dầu khí trong lòng đất; đi cùng những bước phát triển ra biển, những dự án khai thác dầu khí lớn, quá trình hình thành hệ thống dịch vụ kỹ thuật trong nước; và tiếp tục hiện diện khi PETROVIETNAM mở rộng không gian phát triển từ dầu khí sang công nghiệp - năng lượng, cùng dấu mốc 65 năm với thông điệp “Giữ lửa di sản - Kiến tạo năng lượng quốc gia”.

Trong hành trình ấy, điều GS.TSKH Hồ Sĩ Thoảng nhắc lại về một giai đoạn cách đây hơn 3 thập niên vẫn còn nguyên ý nghĩa: Phải nhìn được tương lai cần gì để chuẩn bị từ hôm nay.

PTSC của năm 2026 được xây dựng từ những sự chuẩn bị như thế qua nhiều thế hệ. Và khi những năng lực được gây dựng từ dầu khí đang tiếp tục được đưa vào các dự án năng lượng mới, hành trình 60 năm ấy chưa dừng lại ở câu chuyện nhìn về quá khứ mà đang tiếp tục bằng việc chuẩn bị những năng lực mới cho chặng đường tiếp theo của PETROVIETNAM.

Bản lĩnh Petrovietnam: Tổng thầu vận chuyển, lắp đặt các công trình biển

Petrovietnam: Làm chủ năng lực tổng thầu EPC công trình dầu khí ngoài khơi

Lạc Đà Vàng-A: Thước đo năng lực mới của PTSC M&C

Những điều kiện cần để hoàn thiện mô hình Trung tâm công nghiệp - năng lượng quốc gia tại TP HCM

Trúc Vân