Xây dựng cơ chế đặc thù, đột phá hình thành các trung tâm công nghiệp - năng lượng quốc gia

Trình bày về chuyên đề Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ, đầu tư công gắn với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, quán triệt và triển khai Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, ngày 13/4, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, một trong những trụ cột quan trọng là chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu.

Theo đó, nền kinh tế sẽ tiếp tục cơ cấu lại toàn diện, vừa làm mới các động lực truyền thống như đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu, vừa phát triển mạnh các ngành và mô hình kinh tế mới. Trong bức tranh này, năng lượng không chỉ là đầu vào của sản xuất mà còn là nền tảng cho các ngành kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Đáng chú ý, định hướng phát triển xác định rõ vai trò của các thành phần kinh tế: kinh tế nhà nước và doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo; trong khi khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trở thành động lực tăng trưởng quan trọng.

Song song, Việt Nam sẽ nâng cao chất lượng thu hút đầu tư nước ngoài theo hướng có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, năng lượng sạch, hạ tầng chiến lược; đồng thời phát triển thị trường trong nước thành điểm tựa vững chắc cho tăng trưởng.

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị: Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia; Hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia

Chương trình hành động năm 2026 tập trung vào xây dựng đề án phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong đó, năng lượng được xác định là lĩnh vực then chốt cần đi trước một bước.

Theo kế hoạch, Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia; Hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia; Phát triển các ngành công nghiệp mới như năng lượng nguyên tử, công nghiệp vũ trụ, công nghiệp lưỡng dụng; Đẩy mạnh khai thác, chế biến hiệu quả tài nguyên khoáng sản.

Đặc biệt, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết năm nay công tác xây dựng chính sách sẽ có cơ chế đặc thù, đột phá hình thành các trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia. Đây không chỉ là bước đi nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và các rủi ro địa chính trị gia tăng.

Bộ Công Thương đã đưa ra đề xuất phát triển trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi). Dự kiến, dự án này có tổng mức đầu tư 16,1-20,5 tỷ USD, chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn tới 2030, dự án này được đầu tư 14,1-17,5 tỷ USD; và bổ sung khoảng 2-3 tỷ USD vào 2045.

Khi hoàn thành, trung tâm này dự kiến đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu cả nước, bảo đảm dự trữ tương đương 30 ngày sản xuất và tiêu thụ. Ngoài ra, dự án tạo 30.000 việc làm, đóng góp 30% vào GRDP của tỉnh Quảng Ngãi và thúc đẩy các ngành phụ trợ như logistics, công nghiệp hỗ trợ.

Bên cạnh đó, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) cũng đang tích cực triển khai các đề án trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái. Đề án trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái Petrovietnam đầu tiên đang được thúc đẩy tại Vũng Áng (Hà Tĩnh). Đây là nhiệm vụ chính trị nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng, đã được Petrovietnam tích hợp trong chiến lược phát triển của Tập đoàn.

Để hiện thực hóa các chương trình hành động cụ thể hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cho biết, các chính sách vĩ mô sẽ được điều hành theo hướng linh hoạt, đồng bộ và hiệu quả. Trọng tâm là phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm bảo đảm cung ứng đủ vốn cho nền kinh tế, đồng thời kiểm soát lạm phát và giữ vững các cân đối lớn. Đặc biệt, thị trường vốn trong nước sẽ được phát triển mạnh để trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho các dự án năng lượng quy mô lớn, giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng.

Cùng với đó, Việt Nam sẽ thúc đẩy phát triển các trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do nhằm thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, nhất là từ các quỹ đầu tư toàn cầu vào lĩnh vực năng lượng và hạ tầng.

Một trụ cột không thể thiếu là phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây được xem là “chìa khóa” để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển các nguồn năng lượng mới và thúc đẩy chuyển dịch xanh. Theo đó, Nhà nước sẽ tập trung tháo gỡ các rào cản về cơ chế, tăng cường đầu tư vào hạ tầng số, dữ liệu lớn, trung tâm dữ liệu; đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và làm chủ các công nghệ nền tảng, công nghệ lõi trong lĩnh vực năng lượng.

Bên cạnh đó, các chính sách đột phá sẽ được ban hành nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển tài sản số, tiền kỹ thuật số, qua đó tạo thêm động lực cho các mô hình kinh tế mới gắn với năng lượng.

	Để lực lượng nữ tiếp tục là điểm sáng trong hành trình phát triển Petrovietnam
	Petrovietnam tham gia Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV
	Hà Tĩnh - Petrovietnam: Thống nhất cao, quyết tâm sớm hiện thực hóa Trung tâm công nghiệp - năng lượng sinh thái tại Vũng Áng

Phương Thảo