3 trụ cột để xăng E10 chinh phục thị trường

Phó Tổng Giám đốc BSR Mai Tuấn Đạt: Bài toán vùng nguyên liệu là điều kiện đủ để xăng E10 phát triển bền vững.

Chia sẻ tại tọa đàm “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp” do Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức, Phó Tổng Giám đốc BSR Mai Tuấn Đạt cho rằng cần xác lập 3 trụ cột nền tảng để tạo sức hút và niềm tin đối với xăng E10.

Thứ nhất, yếu tố tiên quyết là chất lượng phải minh bạch và được kiểm chứng. Người tiêu dùng chỉ sẵn sàng chuyển đổi khi họ chắc chắn rằng xăng E10 không gây ảnh hưởng tiêu cực đến động cơ, vận hành ổn định và có tiêu chuẩn rõ ràng. Điều này đòi hỏi hệ thống kiểm soát chất lượng phải được thiết lập xuyên suốt, từ sản xuất ethanol, phối trộn đến phân phối.

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, chương trình xăng E5 đã được triển khai trong nhiều năm và không ghi nhận phản hồi tiêu cực đáng kể từ thị trường. Trên thế giới, nhiều quốc gia như Thái Lan (từ năm 2007) hay Philippines (áp dụng rộng rãi từ năm 2023) cũng đã sử dụng xăng E10 ổn định mà không phát sinh vấn đề kỹ thuật lớn. Đây là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin cho người tiêu dùng trong nước.

Thứ hai, lợi ích kinh tế phải rõ ràng và đủ hấp dẫn. Một sản phẩm chỉ có thể phổ biến khi mang lại lợi ích trực tiếp cho người sử dụng. Hiện nay, nhiên liệu sinh học đang có lợi thế nhờ các chính sách thuế ưu đãi so với xăng khoáng. Tuy nhiên, về lâu dài, yếu tố quyết định vẫn là giá thành sản phẩm. Khi chuỗi sản xuất ethanol trong nước được hoàn thiện và tối ưu hóa, giá thành sẽ giảm, qua đó nâng cao tính cạnh tranh của E10. Người tiêu dùng không chỉ được hưởng lợi từ chi phí nhiên liệu thấp hơn, mà còn từ các giá trị gia tăng như giảm phát thải, góp phần bảo vệ môi trường.

Thứ ba, thực tiễn sử dụng phải đủ dài để tạo thói quen. Niềm tin thị trường không thể xây dựng trong thời gian ngắn mà cần được kiểm chứng qua thực tế sử dụng. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi xăng E10 được triển khai ổn định trong thời gian dài, người tiêu dùng sẽ dần chuyển sang sử dụng một cách tự nhiên.

Theo ông Mai Tuấn Đạt, tại Việt Nam, nền tảng từ việc triển khai xăng E5 trong nhiều năm qua là một lợi thế lớn. Nếu được truyền thông đầy đủ và tổ chức triển khai hợp lý, xăng E10 hoàn toàn có thể tiếp nối và mở rộng mà không gặp rào cản lớn từ phía người tiêu dùng.

Nếu 3 trụ cột trên là điều kiện cần để xăng E10 tiếp cận thị trường, thì bài toán vùng nguyên liệu lại là điều kiện đủ để chương trình này phát triển bền vững. Theo tính toán, để triển khai xăng E10 trên quy mô toàn quốc, riêng nhu cầu ethanol cho xăng đã lên tới khoảng 1 triệu m³ mỗi năm. Nếu sử dụng sắn làm nguyên liệu chính, sản lượng này tương đương khoảng 2,5 triệu tấn sắn, đòi hỏi hơn 100.000 ha vùng trồng mỗi năm.

Nhà máy Ethanol Dung Quất.

“Đây là con số không nhỏ, đặt ra yêu cầu phải quy hoạch và tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng gắn với công nghiệp chế biến năng lượng. Thực tế trước đây cho thấy, nhiều nhà máy ethanol đã gặp khó khăn do thiếu nguồn nguyên liệu ổn định hoặc phải mua với giá cao, làm giảm hiệu quả sản xuất. Nhập khẩu ethanol có thể là giải pháp ngắn hạn, nhưng về dài hạn, nếu không chủ động được chuỗi cung ứng trong nước thì sẽ rất khó phát triển bền vững”, ông Mai Tuấn Đạt nhận định.

Để tháo gỡ “nút thắt” này, cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp, Nhà nước và địa phương, tập trung vào ba giải pháp chính: Quy hoạch vùng nguyên liệu gắn với nhà máy, bảo đảm cung cấp khoảng 70-80% nhu cầu sản xuất; Xây dựng cơ chế giá và bao tiêu sản phẩm đủ hấp dẫn, tạo động lực cho nông dân tham gia; Tổ chức chuỗi cung ứng khép kín, tối ưu chi phí logistics - yếu tố đang chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành ethanol.

Thông tin thêm, Phó Tổng Giám đốc BSR Mai Tuấn Đạt cho biết, tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, các bộ, ngành, Petrovietnam, BSR đã định hướng nhiên liệu sinh học và nhiên liệu bền vững là bước đi chiến lược.

Hiện tại, BSR đã triển khai đồng bộ các giải pháp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hướng tới chuyển dịch 100% cơ cấu sản phẩm của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sang hướng bền vững. Cụ thể, dải sản phẩm chính của BSR bao gồm xăng và dầu diesel. Mới đây, BSR đã thực hiện thành công và cho ra lô sản phẩm dầu diesel sinh học B5 đầu tiên. Đối với nhiên liệu hàng không JET A1, BSR đã triển khai hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 đã phối trộn thành công lô JET A1 đầu tiên vào tháng 7/2025 và giai đoạn 2 là tăng cường đầu tư sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Ngoài các sản phẩm trên, trong tháng 3/2026, BSR đã phối hợp với Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) để xuất lô nhiên liệu hàng hải bền vững, ngoài ra còn có sản phẩm năng lượng khác như hạt nhựa sinh học...

BSR cũng đang từng bước tái thiết chuỗi cung ứng ethanol theo hướng khép kín và tuần hoàn. Một trong những giải pháp đáng chú ý là tận dụng toàn bộ nước thải và chất thải rắn từ quá trình sản xuất để chuyển hóa thành phân hữu cơ, phục vụ trở lại cho vùng nguyên liệu. Mô hình này không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn nâng cao tính bền vững của toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất nông nghiệp đến chế biến công nghiệp. Khi chuỗi cung ứng được tối ưu, giá thành ethanol sẽ có cơ hội cạnh tranh thực sự với xăng khoáng - yếu tố mang tính quyết định để xăng E10 mở rộng thị trường.

Theo ông Mai Tuấn Đạt, nếu giải được bài toán vùng nguyên liệu, cơ hội không chỉ dừng lại ở xăng E10 mà còn mở rộng sang nhiều loại nhiên liệu bền vững khác như diesel sinh học hay nhiên liệu hàng không bền vững (SAF). Đây chính là nền tảng để Việt Nam từng bước tái cấu trúc hệ thống năng lượng theo hướng xanh hơn, đồng thời nâng cao mức độ tự chủ trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.

“Bài toán của xăng E10 không nằm ở công nghệ phối trộn, đó là phần tương đối đơn giản, mà là khả năng xây dựng một chuỗi cung ứng nội địa đủ lớn và hiệu quả. Nếu làm được điều này, chúng ta sẽ không chỉ có xăng E10, mà còn có cả một hệ sinh thái nhiên liệu bền vững đủ sức cạnh tranh trong tương lai”, Phó Tổng Giám đốc BSR Mai Tuấn Đạt nhấn mạnh.

	Nhiên liệu sinh học Dung Quất trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ
	[VIDEO] BSR tối ưu sản xuất, nỗ lực cung ứng nhiên liệu MFO cho vận tải biển
	Petrovietnam và hệ sinh thái đóng góp nổi bật vào tăng trưởng GDP đất nước
	[VIDEO] Xăng E10 có gây “hại động cơ” như lời đồn?

Diệu Phương