Nhiên liệu cho tăng trưởng hai con số: Bảo đảm nguồn cung, giữ nhịp sản xuất

Nguồn cung năng lượng - nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng

Một bình xăng đầy có thể giúp mỗi người hoàn thành hành trình đi làm, đi học hay trở về nhà. Nhưng ở quy mô nền kinh tế, xăng dầu còn là nhiên liệu vận hành hàng triệu phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị sản xuất và hệ thống logistics. Khi hoạt động kinh tế tăng tốc, nhu cầu nhiên liệu cũng tăng theo. Vì vậy, bảo đảm nguồn cung liên tục, ổn định với chi phí hợp lý là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp duy trì sản xuất, kiểm soát chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tại chương trình tọa đàm kinh tế với chủ đề “Nhiên liệu cho tăng trưởng quý IV và những giải pháp ứng phó khi thị trường thế giới có nhiều biến động”, vấn đề bảo đảm nguồn cung được đặc biệt quan tâm khi nền kinh tế bước vào giai đoạn nước rút cuối năm. Mục tiêu tăng trưởng cao đòi hỏi đầu tư, sản xuất và lưu thông hàng hóa tiếp tục được đẩy mạnh, trong khi thị trường năng lượng quốc tế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro về giá cả, nguồn cung và vận tải.

Ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ.

Ông Nguyễn Đức Kiên, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, năng lượng là một trong những đầu vào quan trọng của nền kinh tế. Theo ông, chi phí năng lượng có tác động đáng kể đến giá thành sản xuất, do đó, việc tiết kiệm và giữ ổn định giá năng lượng sẽ góp phần giúp doanh nghiệp chủ động tính toán chi phí, duy trì hoạt động và xây dựng kế hoạch kinh doanh.

Khi giá nhiên liệu biến động mạnh, tác động không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp vận tải hay các ngành sử dụng nhiều năng lượng. Chi phí xăng dầu tăng có thể lan truyền sang giá hàng hóa, dịch vụ, làm gia tăng áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến sức mua. Ngược lại, nguồn cung ổn định, giá cả được điều hành phù hợp sẽ tạo thêm dư địa để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, đầu tư, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Trong bối cảnh đó, năng lực sản xuất trong nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việt Nam hiện có hai nhà máy lọc dầu quy mô lớn thuộc hệ sinh thái PETROVIETNAM là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất do Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) quản lý, vận hành và Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn do Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) vận hành. Hiện nay, hai nhà máy đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng dầu trong nước, phần còn lại được bổ sung từ nguồn nhập khẩu.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, lượng xăng dầu hai nhà máy xuất bán cho thị trường nội địa ước đạt 13,25 triệu tấn. Đây là nguồn cung quan trọng, phục vụ nhu cầu tiêu dùng và sản xuất, đồng thời giảm mức độ phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.

Tuy nhiên, năng lực lọc dầu trong nước không đồng nghĩa Việt Nam có thể tránh khỏi những tác động từ biến động của thị trường quốc tế. Các nhà máy cần nguồn dầu thô đầu vào, trong đó Nghi Sơn phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập khẩu. Bởi vậy, những gián đoạn trên tuyến vận tải quốc tế có thể tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất trong nước, ngay cả khi nhu cầu thị trường vẫn được duy trì.

Xung đột tại Trung Đông từ đầu năm 2026 đã cho thấy rõ thách thức này. Việc vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải chiến lược, đặc biệt là eo biển Hormuz, có thời điểm bị gián đoạn, làm gia tăng rủi ro về thời gian giao hàng và chi phí vận tải. Trong hoàn cảnh đó, khả năng duy trì công suất, linh hoạt trong sử dụng nguyên liệu và phối hợp giữa các doanh nghiệp năng lượng trở thành những yếu tố then chốt để giữ vững nguồn cung.

BSR, NSRP chủ động ứng phó, củng cố an ninh năng lượng

Những biến động tại Trung Đông đã đặt các nhà máy lọc dầu trước yêu cầu không chỉ bảo đảm sản lượng mà còn phải chủ động hơn trong quản trị rủi ro chuỗi cung ứng. Với BSR và NSRP, duy trì hoạt động ổn định không đơn thuần là nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp, mà còn gắn trực tiếp với khả năng đáp ứng nhu cầu nhiên liệu của nền kinh tế.

Tại Nghi Sơn, nguồn dầu thô chủ lực từ Kuwait từng bị gián đoạn. Để duy trì hoạt động, NSRP đã tìm kiếm các nguồn dầu thô thay thế. Đến tháng 9/2026, nguồn cung từ Kuwait được nối lại, trong khi nguyên liệu phục vụ sản xuất quý IV đã được chuẩn bị.

Ông Kazutaka Yamato, Tổng Giám đốc NSRP.

Ông Kazutaka Yamato, Tổng Giám đốc NSRP cho biết, doanh nghiệp đã chủ động triển khai các giải pháp ứng phó ngay khi khủng hoảng xuất hiện. Nhà máy thành lập đội ứng phó khủng hoảng nội bộ, tổ chức cập nhật tình hình thường xuyên, đánh giá rủi ro và xây dựng phương án xử lý phù hợp. Cùng với đó, NSRP tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, duy trì quan hệ với các nhà cung cấp và mở rộng danh mục dầu thô có thể chế biến. Cùng với BSR, doanh nghiệp kỳ vọng hai nhà máy lọc dầu trong nước sẽ đáp ứng hơn 70% nhu cầu nhiên liệu của Việt Nam.

Một trong những giải pháp được NSRP chú trọng là nâng cao tính linh hoạt về nguyên liệu. Đến nay, nhà máy đã thử nghiệm và chế biến thành công nhiều loại dầu thô khác nhau, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận nguồn cung từ nhiều khu vực trên thế giới. Việc đa dạng hóa nguyên liệu giúp giảm sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp hoặc một khu vực địa lý, đồng thời tăng khả năng ứng phó khi thị trường xuất hiện biến động bất thường.

Bên cạnh công nghệ và năng lực vận hành, yếu tố con người cũng được NSRP xác định là nền tảng để duy trì hoạt động an toàn, liên tục. Một nhà máy lọc hóa dầu phải được giám sát và vận hành 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần. Vì vậy, năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp của đội ngũ lao động có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả sản xuất.

Ông Yamato đánh giá cao sự phối hợp giữa doanh nghiệp với Chính phủ Việt Nam, Bộ Công Thương và các bên góp vốn trong việc hỗ trợ hoạt động của nhà máy, trong đó có sự đồng hành của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) và các đơn vị liên quan trong bảo đảm nguồn dầu thô. Theo ông, sự phối hợp này góp phần quan trọng giúp Nghi Sơn duy trì hoạt động trong giai đoạn nguồn cung gặp khó khăn.

Về phía BSR, việc chủ động khai thác nguồn dầu thô trong nước, kết hợp với nguồn nhập khẩu phù hợp, giúp Dung Quất củng cố khả năng duy trì sản xuất trước những biến động của thị trường quốc tế.

Dù vậy, bảo đảm an ninh năng lượng không thể chỉ dựa vào sản lượng của các nhà máy. Nguồn cung ổn định cần được xây dựng trên cơ sở phối hợp đồng bộ giữa sản xuất trong nước, nhập khẩu, dự trữ và phân phối. Bộ Công Thương đã yêu cầu các doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, nhập khẩu, giao hàng và phân phối trong quý IV, đồng thời tăng cường giám sát thị trường, không để xảy ra tình trạng găm hàng, đầu cơ hoặc gây khan hiếm giả tạo.

Về dài hạn, việc nâng mức dự trữ xăng dầu và dầu thô lên tương đương 90 ngày nhập ròng vào năm 2030 được đặt ra như một định hướng quan trọng nhằm tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc nguồn cung. Cùng với đó, phát triển các kho dự trữ quy mô lớn, hoàn thiện cơ chế vận hành và kết hợp dự trữ quốc gia với dự trữ thương mại sẽ góp phần nâng cao tính chủ động của hệ thống năng lượng.

Một hướng đi khác là phát triển nhiên liệu sinh học, nhằm đa dạng hóa nguồn nhiên liệu và giảm một phần nhu cầu xăng khoáng. Tuy nhiên, để giải pháp này phát huy hiệu quả, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất ethanol trong nước, phát triển vùng nguyên liệu và hoàn thiện chuỗi cung ứng, phối trộn, phân phối.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đòi hỏi nhiều điều kiện đồng thời, từ vốn đầu tư, nhân lực, thị trường đến năng lực sản xuất và điều hành chính sách. Trong đó, năng lượng là đầu vào xuyên suốt, tác động đến hầu hết các ngành kinh tế. Vì vậy, duy trì hoạt động ổn định của BSR và NSRP, chủ động nguồn nguyên liệu, bảo đảm tiến độ giao hàng và tăng cường dự trữ không chỉ giúp đáp ứng nhu cầu xăng dầu trước mắt mà còn củng cố nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều bất định, khả năng bảo đảm năng lượng không chỉ được đo bằng sản lượng sản xuất, mà còn bằng mức độ linh hoạt của chuỗi cung ứng. Sự chủ động của doanh nghiệp, kết hợp với điều hành nhất quán của cơ quan quản lý và cơ chế dự trữ phù hợp, sẽ là những yếu tố quan trọng để giữ vững nguồn cung, ổn định thị trường, tạo điều kiện để nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng.

PETROVIETNAM giữ đà tăng trưởng, quyết tâm hoàn thành kế hoạch năm 2026

BSR củng cố nội lực, mở rộng không gian tăng trưởng

ĐBQH Lê Ngọc Sơn: Bảo đảm nguồn năng lượng tin cậy cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

“Hợp lực” ổn định giá xăng dầu, góp phần bảo đảm tăng trưởng hai con số

ĐK