Trên hành trình chinh phục điện gió ngoài khơi (Bài 1): Khi người dầu khí hướng ra "biển gió"

Tháng 9/2026, bốn trạm biến áp điện gió ngoài khơi do PTSC M&C chế tạo tại Việt Nam hoàn thành công tác hạ thủy, bàn giao để đến với thị trường châu Âu. Dấu mốc ấy là kết quả của một hành trình chuyển dịch được Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) kiên trì theo đuổi, từ định hướng phát triển năng lượng tái tạo ngoài khơi đến việc xây dựng năng lực, mở rộng thị trường và chinh phục những hợp đồng quốc tế có yêu cầu khắt khe.

Ngày 12/9/2026, tại Trung tâm Công nghiệp năng lượng và Hậu cần kỹ thuật PTSC ở Vũng Tàu, bốn trạm biến áp ngoài khơi thuộc Dự án Baltica 2 đã hoàn thành công tác hạ thủy và bàn giao. Những khối kết cấu thép đồ sộ, mỗi phần thượng tầng nặng khoảng 3.500 tấn, sẽ trở thành một phần của hệ thống truyền tải điện tại trang trại điện gió ngoài khơi Baltica 2 trên biển Baltic, ngoài khơi Ba Lan. Với tổng công suất khoảng 1.500 MW, dự án do Ørsted và PGE hợp tác phát triển, dự kiến cung cấp điện cho khoảng 2,4 triệu hộ gia đình Ba Lan khi đi vào vận hành.

Trạm biến áp của Baltica 2 trên hải trình đến châu Âu

Đối với PTSC M&C, đây là lần đầu tiên các công trình điện gió ngoài khơi do doanh nghiệp chế tạo được xuất khẩu sang châu Âu. Thành quả này đồng thời đánh dấu bước tiến của Tổng công ty PTSC, thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), trong hành trình mở rộng năng lực dịch vụ kỹ thuật từ dầu khí truyền thống sang lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Hành trình ấy bắt đầu từ những lựa chọn chiến lược trong một giai đoạn đầy biến động của ngành năng lượng.

Tìm hướng phát triển mới giữa những biến động

Những năm đầu thập niên 2020, thị trường năng lượng thế giới trải qua những biến động lớn. Đại dịch Covid-19 kéo dài, chuỗi cung ứng đứt gãy, giá dầu biến động mạnh và những bất ổn địa chính trị liên tiếp tác động đến hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật dầu khí.

Tại Việt Nam, nhiều dự án dầu khí lớn chậm triển khai, hoạt động đầu tư thăm dò và phát triển khai thác ở mức thấp. Với PTSC, doanh nghiệp có hệ thống dịch vụ kỹ thuật gắn bó chặt chẽ với các công trình dầu khí ngoài khơi, áp lực tìm kiếm nguồn việc và duy trì hiệu quả nguồn lực đã đầu tư ngày càng lớn. Mở rộng thị trường, tìm kiếm những lĩnh vực phát triển mới trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Đây cũng là thời điểm chuyển dịch năng lượng trở thành xu hướng ngày càng rõ nét trên thế giới. Các quốc gia đẩy mạnh phát triển nguồn điện tái tạo, trong đó điện gió ngoài khơi mở ra nhu cầu lớn đối với những dịch vụ khảo sát, thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành các công trình trên biển.

Với PTSC, cơ hội nằm ở sự tương đồng giữa hai lĩnh vực. Những năng lực được hình thành qua hàng chục năm thực hiện các công trình dầu khí ngoài khơi, từ chế tạo kết cấu thép quy mô lớn đến quản lý dự án, tổ chức thi công, vận chuyển và lắp đặt trên biển, có thể tiếp tục phát huy trong chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi.

Tuy nhiên, chuyển sang một lĩnh vực mới đồng nghĩa với việc phải tiếp cận những chủ đầu tư mới, tiêu chuẩn kỹ thuật mới và phương thức tổ chức thực hiện khác biệt. Thị trường quốc tế vốn có sự hiện diện của những nhà thầu lớn, giàu kinh nghiệm, cùng những yêu cầu khắt khe về an toàn, chất lượng, tiến độ và quản trị rủi ro.

Định hướng phát triển lĩnh vực năng lượng mới của PTSC được đặt trong bối cảnh Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, đồng thời chú trọng công nghiệp chế tạo và dịch vụ phục vụ ngành năng lượng. Với PTSC, đây là bối cảnh chính sách quan trọng để phát huy năng lực kỹ thuật dầu khí đã tích lũy, tìm kiếm cơ hội trong các chuỗi giá trị mới.

Trước những biến động của thị trường, Đảng ủy PTSC đã xác định rõ hướng đi: Chủ động nắm bắt xu thế chuyển dịch năng lượng, phát triển dịch vụ năng lượng tái tạo ngoài khơi và đẩy mạnh mở rộng thị trường quốc tế. Đây trở thành những nhiệm vụ trọng tâm trong lãnh đạo thực hiện chiến lược phát triển Tổng công ty.

Ngay sau Đại hội lần thứ VII, nhiệm kỳ 2020–2025, Đảng ủy PTSC đã cụ thể hóa các định hướng phát triển thành chương trình hành động, nghị quyết và kế hoạch thực hiện. Từ chủ trương chung, những nhiệm vụ phát triển thị trường, đầu tư và nâng cao năng lực được đưa vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo trong toàn Tổng công ty.

Đại hội Đại biểu Đảng bộ Tổng công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam lần thứ VII.

Đồng chí Trần Hồ Bắc, Phó Bí thư Đảng ủy, Tổng Giám đốc PTSC, nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới, phát huy thế mạnh trong các lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí truyền thống, đồng thời tạo bước đột phá trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi.

Theo đồng chí, “xu hướng chuyển dịch năng lượng mở ra cơ hội để PTSC tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đòi hỏi chiến lược của các lĩnh vực và đơn vị thành viên phải được điều chỉnh, đồng bộ với định hướng phát triển chung”. Trên tinh thần đó, các đơn vị cần cụ thể hóa định hướng chiến lược thành kế hoạch, lộ trình thực hiện và các giải pháp đầu tư, phát triển nguồn lực, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Định hướng phát triển ấy cũng đòi hỏi sự thống nhất chặt chẽ giữa lãnh đạo của Đảng và hoạt động quản trị, điều hành doanh nghiệp. Đảng ủy PTSC đã xây dựng quy chế, xác định rõ quan hệ công tác giữa Ban Thường vụ Đảng ủy với Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc và các tổ chức đoàn thể. Sự phối hợp này góp phần đưa những chủ trương phát triển vào hoạt động quản lý và tổ chức thực hiện.

Từ định hướng chiến lược được xác lập, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy và nỗ lực bền bỉ của toàn hệ thống, PTSC đã từng bước tạo nên những chuyển biến rõ nét trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Cùng với việc củng cố các lĩnh vực dịch vụ kỹ thuật dầu khí truyền thống, Tổng công ty chủ động đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lượng, mở rộng sang lĩnh vực năng lượng tái tạo ngoài khơi và ngày càng khẳng định năng lực tại các thị trường quốc tế, từ châu Á đến châu Âu và Trung Đông.

Từ năng lực dầu khí đến chuỗi cung ứng điện gió ngoài khơi

Trong quá trình hiện thực hóa định hướng phát triển của PTSC, Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC (PTSC M&C) giữ vai trò quan trọng ở lĩnh vực cơ khí, chế tạo các công trình ngoài khơi.

Trưởng thành từ hoạt động dịch vụ kỹ thuật dầu khí, PTSC M&C đã tích lũy năng lực thiết kế, mua sắm, chế tạo, lắp đặt và thực hiện những dự án có quy mô lớn, yêu cầu cao về công nghệ và tổ chức thi công. Đây là nền tảng để doanh nghiệp tiếp cận các gói thầu điện gió ngoài khơi khi thị trường quốc tế mở ra những cơ hội mới.

Nhưng năng lực chế tạo một công trình dầu khí và một công trình điện gió ngoài khơi có những yêu cầu khác biệt. Bên cạnh kết cấu thép, các trạm biến áp điện gió ngoài khơi tập trung nhiều hệ thống điện cao áp, điều khiển, bảo vệ và viễn thông. Các công trình phải đáp ứng yêu cầu vận hành lâu dài trong môi trường biển khắc nghiệt, với tiêu chuẩn rất cao về độ tin cậy và khả năng chống ăn mòn.

Để tham gia thị trường điện gió ngoài khơi, PTSC M&C từng bước hoàn thiện năng lực quản lý dự án, quy trình kỹ thuật và phương thức tổ chức sản xuất, đáp ứng yêu cầu của các đối tác quốc tế.

Những bước đi đầu tiên đã sớm mang lại kết quả. PTSC lần lượt tham gia các dự án điện gió ngoài khơi tại châu Á, trong đó có CHW2204 và Hải Long OSS. Qua từng dự án, đội ngũ PTSC M&C tích lũy thêm kinh nghiệm, từng bước làm quen với những yêu cầu riêng của công trình điện gió ngoài khơi. Từ thị trường khu vực, doanh nghiệp bắt đầu có thêm cơ sở để hướng tới những gói thầu lớn hơn, với tiêu chuẩn ngày càng khắt khe.

Đến năm 2024, tỷ lệ doanh thu dịch vụ cung cấp cho thị trường nước ngoài hằng năm của PTSC đã đạt khoảng 35–55%, vượt xa mục tiêu duy trì trên 20% được xác định tại Đại hội nhiệm kỳ 2020–2025. Từ một hướng mở rộng thị trường, hoạt động quốc tế đã trở thành nguồn đóng góp đáng kể trong cơ cấu doanh thu của Tổng công ty, tạo thêm dư địa phát triển trong bối cảnh thị trường dịch vụ truyền thống trong nước có những thời điểm gặp khó khăn.

Quá trình mở rộng thị trường cũng đặt PTSC M&C trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ từ bên trong. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Công ty, doanh nghiệp đã chú trọng đầu tư, nâng cấp hạ tầng bãi chế tạo, phát triển đội ngũ kỹ thuật và hoàn thiện hệ thống quản trị, từng bước nâng cao khả năng thực hiện đồng thời nhiều dự án quy mô lớn. Sự chuẩn bị ấy đã tạo thêm nền tảng để PTSC M&C tự tin tiếp cận những cơ hội mới trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi quốc tế.

Từ những công trình đầu tiên tại châu Á, PTSC M&C tiếp tục hướng đến một thị trường có yêu cầu khắt khe hơn: châu Âu.

Baltica 2 – bước tiến đến thị trường châu Âu

Bốn trạm biến áp Baltica 2 trên bãi chế tạo PTSC M&C.

Tháng 6/2023, liên danh Semco Maritime – PTSC M&C được trao hợp đồng EPC thực hiện bốn trạm biến áp ngoài khơi thuộc Dự án Baltica 2 tại Ba Lan.

Gói thầu bao gồm thiết kế, mua sắm, thi công và chạy thử bốn trạm biến áp cùng bốn khung đỡ mô-đun, tổng khối lượng khoảng 16.000 tấn. Trong liên danh, PTSC M&C tổ chức chế tạo, lắp đặt hoàn thiện và chạy thử trên bờ các công trình tại Việt Nam.

Để được lựa chọn, doanh nghiệp phải đáp ứng quá trình đánh giá năng lực cùng các yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật, chất lượng, an toàn và tiến độ của chủ đầu tư. Kinh nghiệm thực hiện các công trình dầu khí ngoài khơi, những dự án điện gió đã triển khai tại châu Á cùng năng lực cơ sở vật chất, nhân sự là nền tảng để PTSC M&C tiếp cận cơ hội này.

Hợp đồng Baltica 2 đánh dấu bước phát triển mới trong hành trình quốc tế hóa dịch vụ kỹ thuật của PTSC. Nếu những dự án trước đó giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm và xây dựng vị thế tại thị trường châu Á, thì Baltica 2 mở ra cơ hội chứng minh năng lực tại châu Âu, nơi tập trung nhiều chủ đầu tư và nhà thầu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi.

Theo đồng chí Tô Ngọc Tú, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc PTSC M&C, “đây là hành trình đưa kinh nghiệm, năng lực và khát vọng của doanh nghiệp đến một trong những thị trường khắt khe nhất thế giới”.

Đến Đại hội Đảng bộ PTSC lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2025–2030, mục tiêu xây dựng Tổng công ty trở thành thương hiệu toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng, trọng tâm là dịch vụ kỹ thuật dầu khí và năng lượng tái tạo ngoài khơi, tiếp tục được xác định là định hướng phát triển quan trọng.

Tuy nhiên, từ khi hợp đồng được trao đến lúc những khối kết cấu khổng lồ có thể rời cảng là một hành trình đầy thử thách. Bốn trạm biến áp phải được chế tạo đồng thời, trong điều kiện yêu cầu kỹ thuật cao, mặt bằng sản xuất hạn chế và áp lực điều phối nguồn lực lớn.

Đó là lúc những định hướng phát triển được thử thách bằng năng lực tổ chức thực hiện của PTSC M&C – câu chuyện sẽ được tiếp tục ở kỳ sau.

[VIDEO] Vươn tầm doanh nghiệp Việt

[VIDEO] Việt Nam xuất khẩu trạm biến áp ngoài khơi sang châu Âu

Chinh phục thị trường điện gió châu Âu

PTSC Marine GS phối hợp cùng Pacifico Energy khởi động khảo sát hai dự án điện gió ngoài khơi tổng công suất 1,8 GW

Trúc Lâm