BSR hiện thực hóa lộ trình nhà máy thông minh

Nâng cấp “bộ não” vận hành nhà máy

Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất hiện đối mặt với nhiều thách thức như máy móc, thiết bị dần già hóa; nguồn cung dầu thô biến động; các phân xưởng trọng yếu như Chưng cất dầu thô (CDU) thường xuyên vận hành ở mức 120% công suất thiết kế, Cracking xúc tác cặn dầu (RFCC) duy trì công suất trên 100%. Bên cạnh đó, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cũng đứng trước nguy cơ thiếu hụt nguồn nhân lực giàu kinh nghiệm khi nhiều chuyên gia, kỹ sư bước vào độ tuổi lớn. Trong bối cảnh đó, nếu tiếp tục duy trì phương thức quản trị truyền thống với dữ liệu, thông tin dễ bị đứt gãy, BSR sẽ khó kiểm soát các rủi ro về gián đoạn hoạt động, vận hành nhà máy và suy giảm lợi nhuận.

Hệ thống Bảo trì tiên đoán (Predictive Maintenance) giúp NMLD Dung Quất giám sát liên tục tình trạng thiết bị, phát hiện sớm bất thường và đưa ra cảnh báo, khuyến nghị xử lý kịp thời

Để giải quyết những thách thức trên, BSR đã triển khai mô hình kiến trúc theo chuẩn quốc tế ISA-95, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nhà máy thông minh. Trong lộ trình này, doanh nghiệp tập trung phát triển 2 trụ cột công nghệ cốt lõi là Bản sao số (Digital Twin) và Bảo trì tiên đoán (Predictive Maintenance).

Hiện nay, BSR đã xây dựng thành công hệ sinh thái dữ liệu hợp nhất. Toàn bộ dữ liệu khổng lồ từ hệ thống vận hành (OT) và công nghệ thông tin (IT) của nhà máy, bao gồm thiết bị, tài chính, kế hoạch và nhân sự, đều được thu thập, chuẩn hóa và hội tụ tại “đại dương dữ liệu” Microsoft Fabric.

Trên nền tảng dữ liệu thời gian thực này, BSR đã đưa vào vận hành hệ thống Bảo trì tiên đoán (Predictive Maintenance) kết hợp giám sát theo tình trạng thiết bị và cảnh báo sớm. Thay vì bảo dưỡng định kỳ hoặc chờ thiết bị phát sinh sự cố mới xử lý, hệ thống liên tục theo dõi các thông số như độ rung, nhiệt độ, áp suất, mức độ ăn mòn tại những vị trí trọng yếu như đỉnh tháp CDU, tháp RFCC và các thiết bị trao đổi nhiệt để kịp thời phát hiện thông báo. Trong đó, hệ thống cảnh báo sớm giúp phát hiện các bất thường nhỏ nhất, đánh giá rủi ro và kích hoạt quy trình ứng phó tự động trước khi sự cố nghiêm trọng xảy ra. Đồng thời, chỉ số Hiệu quả thiết bị tổng thể cũng được giám sát chặt nhằm tối ưu hóa tính sẵn sàng, hiệu suất và chất lượng sản phẩm.

Mô hình nhà máy thông minh của BSR

Bước tiến đột phá nhất của BSR phải kể đến kế hoạch triển khai Bản sao số (Digital Twin) dạng vòng lặp kín (Close loop). Đây là một phiên bản mô phỏng song sinh của nhà máy thực tế trên môi trường không gian số. Khác với các mô hình tĩnh truyền thống chỉ tối ưu hóa theo ca hoặc ngày, bản sao số hoạt động liên tục theo thời gian thực, sử dụng các mô hình phi tuyến tính để bám sát tình trạng vật lý của nhà máy. Cách thức ra quyết định giờ đây không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân mà là sự kết hợp chặt chẽ giữa: dữ liệu, mô hình số hóa và chuyên gia.

Định hướng đến năm 2030, BSR đặt mục tiêu thay đổi hoàn toàn cách thức điều hành khi chuyển từ mô hình do con người điều khiển (Human driven) sang mô hình máy móc tự tối ưu (Semi autonomous), trong đó con người chỉ đóng vai trò giám sát (Human supervised).

Tối ưu giá trị kinh tế và mở rộng chiến lược dài hạn

Việc ứng dụng Bản sao số và Bảo trì tiên đoán không chỉ là những bước tiến về mặt kỹ thuật, mà còn là mang lại hiệu quả kinh tế rõ nét cho BSR. Theo tính toán của các chuyên gia, việc thí điểm Bản sao số tại Phân xưởng RFCC, dự kiến hoàn thành vào tháng 6-2027, có thể tạo ra giá trị gia tăng 4,5-9,1 triệu USD mỗi năm nhờ tối ưu hóa vận hành. Quan trọng hơn, Bản sao số đóng vai trò như một “lớp bảo vệ”, ngăn chặn tình trạng thất thoát lợi ích, giúp NMLD Dung Quất linh hoạt chuyển đổi chế độ vận hành như tăng tỷ lệ sản xuất xăng, propylene hoặc diesel, để đón đầu cơ hội thị trường một cách chủ động và nhanh nhất.

Với việc giải quyết bài toán nhân lực và chi phí, ở góc độ quản trị rủi ro, số hóa giúp “đóng gói” và lưu trữ tri thức của các kỹ sư, chuyên gia giàu kinh nghiệm vào các “Sổ tay số”, giúp chuẩn hóa mọi quy trình dịch vụ. Điều này giúp NMLD Dung Quất không bị phụ thuộc vào cá nhân, nâng cao khả năng quản trị rủi ro, đồng thời tối ưu chi phí hóa chất, xúc tác và dịch vụ bảo trì.

Với mục tiêu lọt vào Top 8 doanh nghiệp lọc hóa dầu có doanh thu cao nhất châu Á vào năm 2030 và vươn lên Top 5 vào năm 2050, BSR đang triển khai các định hướng phát triển dài hạn gắn với xu thế chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Đồng thời, với vai trò nòng cốt trong quá trình hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng Quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất, BSR tập trung dồn lực hoàn thành Dự án Nâng cấp mở rộng NMLD Dung Quất vào năm 2029. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỉ đồng, nâng công suất chế biến lên 171.000 thùng/ngày. Khi hoàn thành, dự án sẽ giúp nhà máy chế biến sâu hơn, đa dạng hóa giỏ dầu thô và tích hợp sâu chuỗi hóa dầu.

Song song đó, BSR chuyển hướng mạnh mẽ sang năng lượng xanh, vật liệu mới và nền kinh tế tuần hoàn. Kế hoạch 5 năm tới, BSR đánh dấu việc đầu tư Dự án Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) từ mỡ động vật, đồng thời nghiên cứu sản xuất hydro xanh, amoniac xanh và nhiên liệu hàng hải bền vững (SMFO). Bên cạnh đó, các dự án mở rộng hóa dầu quy mô lớn, như sản xuất PP sinh học, PP y tế, vật liệu bán dẫn, thu hồi kim loại quý, cũng đang được đưa vào nghiên cứu, thực hiện.

Để bảo đảm hiện thực hóa các mục tiêu này, BSR xác định khoa học công nghệ vẫn là mũi nhọn. Có thể khẳng định, với tư duy “Dữ liệu là nền tảng, AI là công cụ và Quản trị hiệu quả là mục tiêu cuối cùng”, NMLD Dung Quất đang được BSR quản lý, vận hành với những bước đi vững chắc trên hành trình kiến tạo một “Nhà máy thông minh”. Đây không chỉ là lời giải cho bài toán cạnh tranh và tối ưu hóa hiện tại, mà còn là minh chứng cho năng lực tự chủ, sẵn sàng đón đầu kỷ nguyên năng lượng xanh và vươn tầm quốc tế của BSR.

Tập trung tháo gỡ nút thắt, bám sát tiến độ san lấp mặt bằng dự án NCMR NMLD Dung Quất

Đảng ủy BSR triển khai hàng loạt giải pháp, quyết tâm hoàn thành các nhiệm vụ năm 2026

BSR sẵn sàng ký kết hợp đồng EPC Dự án Nâng cấp Mở rộng NMLD Dung Quất

Xăng E10: Dấu ấn tiên phong của Petrovietnam trong nửa đầu năm 2026

Phúc Nguyên