Doanh nghiệp đầu mối - “xương sống” bảo đảm cung ứng xăng dầu
![]() |
| Các doanh nghiệp đầu mối chủ động trong việc tạo nguồn hàng, dự trữ, phân phối |
Theo Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo, thị trường xăng dầu Việt Nam vận hành dưới sự điều tiết chặt chẽ của Nhà nước. Các yếu tố quan trọng như giá bán lẻ, cơ chế điều hành hay mức dự trữ bắt buộc đều do Chính phủ quy định nhằm bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh năng lượng quốc gia.
Trong hệ thống này, doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đóng vai trò trung tâm trong tổ chức nguồn cung - từ nhập khẩu, phân phối đến duy trì dòng chảy hàng hóa ra thị trường. Doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đóng vai trò “xương sống” trong việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, chịu trách nhiệm chính về tạo nguồn hàng (nhập khẩu, mua trong nước), dự trữ xăng dầu bắt buộc và phân phối trên toàn hệ thống. Đồng thời, các doanh nghiệp bảo đảm cung ứng đủ số lượng, chất lượng và thực hiện theo cơ chế quản lý giá của Nhà nước.
Một trong những nghĩa vụ quan trọng là bảo đảm dự trữ lưu thông tối thiểu tương đương 20 ngày tiêu thụ theo quy định của Nhà nước. Mức dự trữ này được tính trên sản lượng tiêu thụ bình quân năm trước, nhằm tạo “vùng đệm” cho thị trường khi biến động mạnh. Nhờ đó, ngay cả khi nguồn cung trong nước có điều chỉnh, thị trường vẫn có thể duy trì ổn định trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng thẳng thắn chỉ ra rằng, việc duy trì tồn kho lớn trong bối cảnh giá xăng dầu biến động liên tục tạo áp lực chi phí đáng kể cho doanh nghiệp. Phần lớn dự trữ xăng dầu hiện đang nằm ở các doanh nghiệp đầu mối, vừa phải bảo đảm nguồn cung liên tục, vừa phải gánh chi phí tồn kho lớn, trong khi không có toàn quyền quyết định về giá bán. Đây là thách thức rất lớn, nhưng là trách nhiệm bắt buộc để bảo đảm an ninh năng lượng.
![]() |
| Các doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo trên thị trường - đã chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó linh hoạt |
Theo ông Bùi Ngọc Bảo, các đầu mối lớn như Petrolimex và PVOIL - những doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo trên thị trường, thời gian qua đã thể hiện rõ vai trò trong bảo đảm nguồn cung.
Các doanh nghiệp này không chỉ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ mà còn chủ động triển khai nhiều giải pháp ứng phó linh hoạt trước biến động của thị trường quốc tế, từ việc tăng cường tìm kiếm nguồn hàng đến chấp nhận các khoản phụ phí nhập khẩu gia tăng để duy trì nguồn cung liên tục cho thị trường trong nước.
Tuy nhiên, lãnh đạo Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cũng chỉ ra một bất cập lớn: cơ chế hiện hành chưa kịp thời ghi nhận những biến động về phụ phí trong cấu thành giá cơ sở. Điều này không chỉ xảy ra trong giai đoạn thị trường biến động mạnh hiện nay mà đã tồn tại từ trước, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh cũng như mức độ yên tâm của doanh nghiệp khi tham gia bảo đảm nguồn cung.
Trước thực tế đó, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã nhiều lần kiến nghị cơ quan quản lý sớm triển khai Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu theo hướng linh hoạt hơn, qua đó kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh, đồng thời tiếp tục phát huy vai trò bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Từ góc nhìn của Hiệp hội, ông Bùi Ngọc Bảo cho rằng, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng phức tạp, việc bảo đảm an ninh xăng dầu không thể chỉ dựa vào một mắt xích, mà cần cách tiếp cận tổng thể. Điều này bao gồm việc nâng cao năng lực sản xuất trong nước, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, hoàn thiện cơ chế điều hành, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao khả năng thích ứng với biến động thị trường.
Phương Thảo


