Giữ "ngọn lửa" nghề giữa đại dương: Chuyện về Thuyền trưởng Trần Ngọc Thường

Từ sĩ quan trẻ đến người giữ tay lái những con tàu lớn

Anh Thường chia sẻ, sau khi tốt nghiệp ngành Điều khiển tàu biển, anh có thời gian làm việc tại một đơn vị cung ứng thuyền viên ở Hải Phòng phục vụ các chủ tàu quốc tế. Năm 2008, anh gia nhập Tổng công ty cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans), đơn vị thành viên Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) - bước ngoặt lớn đưa anh từ tàu hàng khô như hàng bách hóa tổng hợp, hàng rời sang đội tàu hàng lỏng dầu sản phẩm, hóa chất, tàu dầu thô cỡ lớn.

Theo anh, nếu tàu hàng thông thường đòi hỏi kỹ năng điều động, thì đối với tàu dầu sản phẩm, hóa chất và tàu dầu thô cỡ lớn không những đòi hỏi kỹ năng điều động cao hơn mà còn yêu cầu khắt khe hơn về an toàn, quy trình vận hành và các tiêu chuẩn quốc tế. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.

“Lúc đó, gần như mình phải học lại từ đầu”, anh Thường nhớ lại.

Sau gần hai thập kỷ đi biển, Thuyền trưởng Trần Ngọc Thường vẫn chọn gắn bó với những hải trình dài của PVTrans.

Thế nhưng, bằng bản lĩnh của người con viễn dương, anh đã biến áp lực thành động lực để không ngừng học hỏi, trau dồi chuyên môn. Tinh thần cầu thị ấy trở thành nền tảng để từ vị trí sĩ quan, anh chính thức đảm nhận chức danh Thuyền trưởng vào năm 2016. Đến nay, anh đã có gần 10 năm giữ vị trí cao nhất trên con tàu, tự tin điều khiển những tàu dầu thô trọng tải hàng trăm nghìn tấn băng qua khắp các đại dương.

Trong thời gian đảm nhận cương vị Thuyền trưởng, anh còn được Ban lãnh đạo PVTrans - PSM, tin tưởng giao trọng trách trực tiếp chỉ huy 6 lượt tàu đi kiểm tra bảo dưỡng, sửa chữa định kỳ với sự kiểm tra giám sát gắt gao của những tổ chức đăng kiểm quốc tế hàng đầu như DNV, ABS. Đây là nhiệm vụ đặc biệt, đòi hỏi người Thuyền trưởng và Ban chỉ huy tàu phải có bản lĩnh và bề dày kinh nghiệm.

Bằng sự quyết đoán và kinh nghiệm thực tiễn, anh không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ, giúp duy trì tình trạng kỹ thuật tối ưu cho đội tàu của Tổng công ty, mà còn tận dụng chính những đợt sửa chữa phức tạp ấy như “lớp học thực tế” để đào tạo, truyền đạt kinh nghiệm cho đội ngũ sĩ quan, thuyền viên trẻ.

Những hải trình dài và sự hy sinh của người đi biển

Con tàu anh Thường đang điều hành hiện nay là tàu chở dầu thô trọng tải (DWT) 114.542 tấn, được PVTrans tiếp nhận cuối năm 2025. Anh là người Việt Nam đầu tiên đặt chân lên tàu để thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận tàu tại nước ngoài. Khởi hành từ Tây Ban Nha, con tàu đã băng qua các vùng biển, đại dương thuộc châu Phi, châu Âu, Nam Mỹ trước khi cập cảng Hoa Kỳ. Tại đây, con tàu dưới sự chỉ huy của anh đã vượt qua đợt kiểm tra gắt gao của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Hoa Kỳ (USCG) với kết quả “không ghi nhận bất kỳ thiếu sót nào”. Sau 45 ngày đêm hoạt động an toàn tại các cảng biển khắt khe bậc nhất thế giới của Mỹ, anh cùng thủy thủ đoàn tiếp tục hành trình về Nhật Bản.

Anh tâm sự, với những người làm nghề đi biển như anh, sự hy sinh lớn nhất đôi khi không nằm ở những cơn bão hay những hải trình kéo dài nhiều tháng, mà là cảm giác vắng mặt trong những thời khắc quan trọng nhất của gia đình. Có những lúc vợ sinh con, những cái Tết đoàn viên hay cả khi người thân qua đời, họ cũng không thể có mặt.

“Có người đang ở trên biển thì nhận tin mất người thân. Lúc đó cũng chỉ biết động viên nhau cố gắng để về bờ sớm nhất”, anh nói chậm lại.

Thuyền trưởng Trần Ngọc Thường cùng thủy thủ đoàn trên con tàu PVT POSEIDON.

Có lẽ trong mắt nhiều người, Thuyền trưởng là người điều hành con tàu, nhưng với những hải trình dài ngày giữa đại dương, họ còn là chỗ dựa tinh thần cho cả tập thể thuyền viên. Trên tàu, anh Thường không chỉ là người cầm lái mà còn như một người anh cả. Bên cạnh sự nghiêm khắc trong công việc, anh luôn cố gắng tạo không khí tích cực cho anh em bằng những buổi văn nghệ, thể thao hay các trò chơi nhỏ giữa biển khơi, giúp thuyền viên giải tỏa áp lực sau những ca trực kéo dài.

Trong thế giới của những con sóng dữ, với anh Thường, bản lĩnh cá nhân dù lớn đến đâu cũng không bằng sức mạnh của sự đồng lòng. Anh luôn đặt sự hài hòa của tập thể lên trên hết, xem đó là “chìa khóa vàng” để con tàu vượt qua mọi giông bão.

“Quan trọng nhất là đưa tàu vượt qua những hải trình an toàn, cập bến an toàn và nhận/trả hàng an toàn”, anh nói.

Đưa AI lên tàu biển

Trong quá trình công tác, anh Thường có nhiều sáng kiến trong vận hành tàu, trong đó tâm đắc nhất là ý tưởng chuyển đổi số và ứng dụng AI vào triển khai và tuân thủ quy trình SMS của Công ty.

Ý tưởng này xuất phát từ những áp lực thực tế mà anh và đội ngũ sĩ quan, thuyền viên từng gặp trong các đợt thanh tra quốc tế theo tiêu chuẩn Vetting SIRE 2.0 - bộ tiêu chuẩn đánh giá rất khắt khe của ngành vận tải dầu khí.

Không chỉ giữ tay lái giữa biển khơi, Thuyền trưởng Trần Ngọc Thường còn đưa AI lên tàu để thực hiện công tác chuyển đổi số, hỗ trợ thuyền viên thích ứng với các tiêu chuẩn hàng hải khắt khe.

Theo anh, khó khăn lớn của nhiều thuyền viên Việt Nam là xử lý quy trình, hồ sơ và tiếp cận tiếng Anh chuyên ngành, trong khi yêu cầu quốc tế ngày càng cao.

“Tôi từng bị lỗi nhiều về giấy tờ, quy trình nên rất trăn trở”, anh chia sẻ.

Từ đó, anh nghiên cứu giải pháp tích hợp AI vào hệ thống SMS nhằm hỗ trợ thuyền viên tra cứu quy trình, mô phỏng tình huống và tự động hóa một số thao tác kiểm tra an toàn. AI đóng vai trò như “trợ lý ảo”, giúp tìm kiếm, tóm tắt, giải thích các điều khoản trong hệ thống quản lý an toàn và hỗ trợ nhận diện rủi ro trong vận hành.

Giải pháp này vừa giúp giảm áp lực giấy tờ vừa nâng cao khả năng tuân thủ quy trình, giúp thuyền viên tự tin hơn khi làm việc với các đoàn thanh tra quốc tế.

Nghĩa tình phía sau những hải trình

Suốt nhiều năm gắn bó với PVTrans, điều khiến anh Thường nhắc đến nhiều nhất không phải là quy mô đội tàu hay mức thu nhập, mà là hai chữ “nghĩa tình”.

Anh kể rằng vào những ngày cận Tết, khi thuyền viên còn miệt mài làm việc giữa biển, thì ở đất liền dù công việc cuối năm bận rộn nhưng Ban lãnh đạo PVTrans - PSM cùng các phòng chức năng vẫn sắp xếp thời gian đến thăm hỏi, động viên, chúc Tết và tặng quà cho gia đình thuyền viên xa nhà, cùng gia đình thuyền viên có hoàn cảnh khó khăn.

“Có những điều nhỏ thôi nhưng làm chúng tôi cảm thấy mình không bị bỏ quên”, anh nói.

Với anh Thường, điều quan trọng nhất của mỗi hải trình là đưa tàu cập bến an toàn, nhận/trả hàng an toàn.

Theo anh, chính sự chuyên nghiệp trong quản lý cùng sự quan tâm tới người lao động đã tạo nên bản sắc riêng của PVTrans trong hệ sinh thái Petrovietnam. Từ công tác đào tạo, huấn luyện thuyền viên đến việc tạo điều kiện để người lao động được tiếp cận các con tàu hiện đại nhất, PVTrans luôn duy trì một môi trường đủ áp lực để người lao động trưởng thành, nhưng cũng đủ nghĩa tình để họ muốn gắn bó lâu dài. Có lẽ vì thế mà sau gần hai thập kỷ, người thuyền trưởng ấy vẫn tiếp tục chọn những hải trình dài.

Giữa đại dương mênh mông, nơi nhiều tháng chỉ có sóng biển và tiếng máy tàu, Thuyền trưởng Trần Ngọc Thường cùng đồng đội vẫn lặng lẽ giữ cho những chuyến hàng năng lượng được vận hành an toàn. Và ở đâu đó giữa biển khơi, có những người như anh, những con người không ồn ào, không thường xuất hiện trên sân khấu nhận giải thưởng, danh hiệu, nhưng vẫn ngày đêm giữ vững tay lái mang thương hiệu Vận tải Dầu khí Việt Nam vươn xa.

Người trẻ “giữ lửa” tại PVTrans

Người góp phần giữ nhịp dòng tiền tại PVTrans

PVTrans đặt mục tiêu doanh thu 16.500 tỷ đồng, tiếp tục gia tăng quy mô vận tải

PVTrans tiếp nhận thêm 2 tàu LPG, nâng quy mô đội tàu lên 67 chiếc

Chuyện một người quản lý trẻ tại Gas Shipping

Phương Ngân