Hoàn thiện thể chế cho phát triển năng lượng trong giai đoạn mới

Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì. Hội đồng thẩm định có sự tham gia của đại diện Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Văn phòng Chính phủ, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cùng các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực năng lượng như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP),...

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh chủ trì cuộc họp.

Tại cuộc họp, đại diện các Bộ, cơ quan cho rằng, việc sửa đổi Luật Dầu khí là cần thiết trong bối cảnh nhiều cơ chế hiện hành đã bộc lộ bất cập, đặc biệt đối với hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác tại các mỏ cận biên, mỏ nước sâu xa bờ hoặc các dự án có rủi ro cao. Dự thảo luật lần này được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế linh hoạt hơn cho các dự án đặc thù, tăng tính chủ động cho doanh nghiệp, đồng thời mở đường cho các lĩnh vực mới như thu hồi và lưu trữ carbon (CCS/CCUS), phát triển năng lượng ngoài khơi và liên kết giữa dầu khí với chuỗi công nghiệp năng lượng.

Toàn cảnh cuộc họp Hội đồng thẩm định dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Petrovietnam, ông Vũ Đào Minh, Trưởng Ban Thăm dò - Khai thác dầu khí cho biết, Tập đoàn đã phối hợp với các cơ quan, viện nghiên cứu và đơn vị chuyên môn tham gia góp ý dự thảo trên cơ sở thực tiễn triển khai. Theo Petrovietnam, nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện Luật Dầu khí năm 2022 đã được tiếp thu và xử lý trong dự thảo sửa đổi, đặc biệt liên quan đến phân cấp, phát triển mỏ nhỏ, mỏ cận biên và cơ chế quản lý hoạt động dầu khí.

Đại diện Petrovietnam bày tỏ ủng hộ chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo định hướng của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, ông cho rằng một số quy định hiện vẫn chưa làm rõ thẩm quyền giữa Petrovietnam với các cơ quan quản lý nhà nước, dẫn tới nguy cơ phát sinh thêm thủ tục trong quá trình triển khai thực tế.

Ông Vũ Đào Minh, Trưởng Ban Thăm dò - Khai thác dầu khí Petrovietnam phát biểu tại cuộc họp.

Liên quan đến điện gió ngoài khơi, ông Vũ Đào Minh nhận định đây là lĩnh vực có tiềm năng rất lớn và có nhiều điểm tương đồng với hoạt động dầu khí, đặc biệt về khảo sát, thi công ngoài biển, tiêu chuẩn kỹ thuật và vận hành công trình biển. Vì vậy, cần có cơ chế quản lý phù hợp để tận dụng hạ tầng, kinh nghiệm và năng lực sẵn có của ngành dầu khí nhằm phát triển đồng bộ các dự án năng lượng ngoài khơi gắn với yêu cầu quốc phòng, an ninh và kinh tế biển.

Bên cạnh đó, đại diện Petrovietnam cũng đề nghị rà soát các quy định liên quan đến cơ chế phê duyệt ngân sách hoạt động của nhà thầu theo hướng linh hoạt hơn đối với các dự án dài hạn; đồng thời xem xét lại các quy định về kiểm toán, quyết toán chi phí để bảo đảm phù hợp với thực tiễn và thông lệ quốc tế.

TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam: Trong bối cảnh mới, dù Luật Dầu khí đã được sửa đổi năm 2022 vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành năng lượng.

Góp ý tại cuộc họp, TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, cho biết dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) là bước tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật dầu khí sau nhiều lần điều chỉnh kể từ Luật Dầu khí đầu tiên năm 1993. Theo ông, thực tiễn nhiều năm qua cho thấy hoạt động dầu khí của Việt Nam nhìn chung ổn định, hầu như không phát sinh tranh chấp lớn, qua đó khẳng định hiệu quả của khung pháp lý hiện hành.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, dù Luật Dầu khí đã được sửa đổi năm 2022 và Luật Điện lực sửa đổi năm 2024, vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành năng lượng.

Đánh giá về nội dung dự thảo, TS Nguyễn Quốc Thập cho rằng, nhiều quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động dầu khí đã có bước tiến đáng kể, đáp ứng kỳ vọng của doanh nghiệp và giới chuyên môn. Song ông bày tỏ băn khoăn về cơ chế phân cấp, phân quyền khi dự thảo đề xuất giao Petrovietnam phê duyệt một số nội dung sau khi các Bộ, ngành thẩm định.

Theo TS Nguyễn Quốc Thập, đây là hướng đổi mới mạnh nhưng cần cân nhắc kỹ để tránh phát sinh thêm quy trình trung gian, làm kéo dài thời gian xử lý thay vì rút ngắn thủ tục như mục tiêu đề ra. Vì vậy, cần quy định rõ cơ chế hoạt động của Hội đồng thẩm định, thành phần tham gia, thẩm quyền chủ trì và trách nhiệm phê duyệt cuối cùng trong các nghị định hướng dẫn.

Liên quan đến năng lượng ngoài khơi, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng về lâu dài cần nghiên cứu xây dựng luật riêng cho lĩnh vực này. Trước mắt, cần làm rõ phạm vi quản lý, trách nhiệm giữa các bên để tránh chồng chéo giữa Petrovietnam và EVN trong quá trình triển khai.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh: việc sửa đổi Luật Dầu khí là cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển ngành năng lượng và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh khẳng định việc sửa đổi Luật Dầu khí là cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phát triển ngành năng lượng và nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế.

Theo Thứ trưởng, dự thảo luật cơ bản bám sát các nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị, đồng thời phản ánh yêu cầu thực tiễn của ngành dầu khí trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, dự thảo vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục rà soát để bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật cũng như phù hợp với định hướng đổi mới công tác xây dựng pháp luật.

Thứ trưởng lưu ý một số quy định hiện còn quá chi tiết, mang tính quy trình, thủ tục hành chính và kỹ thuật chuyên ngành, trong khi luật chỉ nên quy định các nguyên tắc khung và giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể.

Đối với nội dung mở rộng sang năng lượng ngoài khơi, Thứ trưởng đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ để tránh chồng chéo với Luật Điện lực và các luật liên quan; đồng thời làm rõ phạm vi quản lý, trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị cũng như bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng yêu cầu đánh giá đầy đủ tác động của các quy định về phân cấp, phân quyền, thủ tục hành chính, cơ chế đầu tư, ưu đãi thuế và tính tương thích với các điều ước quốc tế. Các ý kiến góp ý của Bộ, ngành, chuyên gia và doanh nghiệp cần được nghiên cứu, giải trình đầy đủ; những nội dung chưa tiếp thu phải nêu rõ lý do.

Trên cơ sở các ý kiến tại cuộc họp, Bộ Công Thương và Ban soạn thảo sẽ tiếp tục chỉnh lý, hoàn thiện hồ sơ dự án luật trước khi trình Chính phủ xem xét theo đúng tiến độ.

Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về thể chế, góp phần khơi thông nguồn lực đầu tư cho ngành năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút đầu tư dầu khí quốc tế, đồng thời bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới.

Hoàn thiện Luật Dầu khí để đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới

Luật Dầu khí (sửa đổi): Khơi thông thể chế, mở đường cho kỷ nguyên năng lượng mới

Đức Tùng