Kỳ 3 - Đi lên từ “Tự soi, tự sửa”

Như người ta đã nói, trong “nguy” có “cơ”. Phải chớp thời cơ, biến nguy thành cơ. Giai đoạn 2015-2017 chính là thời kỳ đại khủng hoảng và cũng là giai đoạn khó khăn nhất của PETROVIETNAM.

Và thời điểm ấy, thậm chí đã có ý kiến hồ nghi về sự tồn tại của Tập đoàn (!). Rồi thậm chí đòi xem xét lại sự đóng góp của Tập đoàn đối với quốc gia trong việc khai thác dầu khí. Thậm chí có cả những vị còn nói kiểu bạc mồm: “Có mỗi chọc mũi khoan xuống hút dầu lên mà còn lỗ”.

Vào lúc ấy, có tình trạng “giậu đổ bìm leo”. Một loạt các dự án đầu tư ra nước ngoài chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng... đã bị đưa ra phân tích, tranh luận, “đào bới xới lộn” và dĩ nhiên, các cơ quan có trách nhiệm đã nhanh chóng vào cuộc. Chỉ có điều, các cơ quan này chưa xem xét đến một việc, đó là tính rủi ro trong công tác đầu tư của ngành khai thác dầu khí.

Một số cơ quan báo chí, truyền thông thì được dịp suy diễn theo kiểu nói lấy được. Rồi theo trào lưu dân túy, có vị lãnh đạo thời đó, nay đã nghỉ hưu, cũng lên tiếng phủ nhận vai trò của mình trong giai đoạn ấy. Những điều đó, cùng với chuyện một số lãnh đạo Tập đoàn bị bắt, bị xử lý; cộng với giá dầu lao dốc thê thảm đã khiến Tập đoàn như một con sông bị cạn nước. Và khi nước đã cạn, người ta sẽ nhìn thấy hết rác rưởi, cây que cột cọc nằm đọng dưới đáy sông... mà đã bao lâu rồi, dòng sông đầy ắp nước che đi tất cả!

Từ năm 2018, khi đồng chí Trần Sỹ Thanh được điều về làm Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Tập đoàn, bắt đầu vào công cuộc đại cải tổ Tập đoàn; và thực chất, đây là một cuộc “dọn dẹp lại lòng sông”.

Tôi không thể nào quên được vào những năm tháng ấy, khi đi dự những buổi họp tổng kết năm, dự những buổi hội thảo về vai trò của Tập đoàn trong nền kinh tế quốc dân. Ở đâu cũng chỉ thấy những gương mặt buồn, những lời nói nặng về hình thức, sáo rỗng và không ai dám đi vào thực chất là “tại sao như vậy?” hay nêu ra được những giải pháp cụ thể “để xử lý việc này, trước mắt phải làm gì, sau đó phải làm gì?”.

Trong các bài phát biểu chỉ “rặt” những từ đại ngôn, nào là phải đoàn kết, phải quyết tâm, phải phát huy trí tuệ tập thể; nào là phải được sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, của Chính phủ, của...

Trước tình hình ấy, Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn đã có một quyết định cực kỳ quan trọng, mang tính đột phá đó là: Song song với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng thì phải cải tổ bộ máy tổ chức Tập đoàn theo hướng tinh, gọn, hiệu quả. Mà khi đã sắp xếp, thu gọn lại đầu mối thì chắc chắn sẽ có những người bị mất chức, bị hạ chức và dĩ nhiên quyền lợi của họ sẽ bị ảnh hưởng; và thế nào cũng sinh ra khiếu kiện vượt cấp hoặc những phản ứng tiêu cực.

Chính vì thế, Đảng ủy, lãnh đạo Tập đoàn nhận thấy quan trọng nhất là phải động viên tư tưởng, giáo dục, thuyết phục đảng viên thấy được việc cải tổ lại bộ máy điều hành trong từng đơn vị là cấp bách và cần thiết. Tập đoàn chỉ tồn tại được khi có một bộ máy tinh, gọn, hiệu quả và có những người đứng đầu có phẩm chất tốt, có năng lực điều hành và phải quy tụ được anh em, hay nói một cách khác là phải có “chất thủ lĩnh”.

Nội dung, hình thức sinh hoạt Đảng có nhiều đổi mới, thẳng thắn, chân thành, đi vào thực chất, tránh nói những lời sáo rỗng, né tránh, vuốt ve nhau. Quan trọng nhất là từng đảng viên phải thấu hiểu được sự cần thiết phải cải tổ bộ máy và mỗi đảng viên nêu ra được những hành động cụ thể của mình, của chi bộ.

Do đặc thù công việc, có không ít chi bộ phải sinh hoạt bằng hình thức online. Tôi đã được chứng kiến một buổi sinh hoạt Đảng của một chi bộ tại một công ty liên doanh với nước ngoài. Tại công ty này, người nước ngoài không cần biết có Chi bộ Đảng hay không, mà họ chỉ quan tâm tới Công đoàn. Cho nên việc tổ chức sinh hoạt Đảng phải làm ngoài giờ và dĩ nhiên, chẳng có văn phòng để ngồi với nhau. Thế là sinh hoạt online và có đảng viên vừa lái xe đi tuần tra trong nhà máy, vừa sinh hoạt Đảng qua chiếc điện thoại. Nhưng điều ngạc nhiên, đó là những phát biểu của đảng viên đều rất đi vào thực chất và xoáy thẳng vào từng vấn đề mà cấp trên yêu cầu phải có giải pháp.

Tôi cũng đã được chứng kiến một buổi sinh hoạt Đảng trong những ngày đại dịch Covid-19, theo chủ đề “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Hiệu quả” của Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans), tất nhiên cũng bằng hình thức online. Buổi sinh hoạt Đảng sôi nổi đến mức, đồng chí Phạm Việt Anh - Bí thư Đảng ủy đã phải cho kéo dài thời gian sinh hoạt đến gần 2 tiếng đồng hồ. Và trong buổi sinh hoạt đó, các đảng viên chỉ xoáy vào 3 vấn đề: Thứ nhất, đảng viên phải gương mẫu chấp hành kỷ cương, kỷ luật lao động; Thứ hai, người lãnh đạo Đảng trong từng chi bộ phải là những đảng viên gương mẫu nhất trong tất cả mọi việc, đặc biệt là trong cuộc sống; Thứ ba, phải chống bằng được hiện tượng “bằng mặt không bằng lòng”. Buổi sinh hoạt Đảng này, tôi không nghe thấy những từ sáo rỗng hay hô hào “phải thế này thế kia”. Và có cảm giác rằng, sau mỗi buổi sinh hoạt Đảng, sức mạnh tinh thần của cán bộ đảng viên trong đơn vị tăng lên gấp bội.

Chính tinh thần gương mẫu của đảng viên, mà đứng đầu là các bí thư, đã tạo ra được sự đồng thuận với các chủ trương, quyết sách trong việc tái cơ cấu lại bộ máy quản lý từ Công ty mẹ tới từng đơn vị thành viên. Một cuộc cải tổ bộ máy lớn chưa từng có với hàng trăm đầu mối được sáp nhập hoặc thay đổi, rất nhiều cán bộ phải rời bỏ vị trí mình đang làm để nhận công việc khác có khi thấp hơn, thu nhập kém hơn… Ở Công ty mẹ, từ 36 đầu mối giảm xuống còn 17 và hàng trăm cán bộ phải thay đổi vị trí. Ấy vậy mà không có khiếu kiện, không có tình trạng lãn công, hoặc gây mất đoàn kết nội bộ. Đảng viên đi đầu trong việc thực hiện và các tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh cũng vào cuộc… Mọi người đều thấu hiểu “Phải cải tổ để tồn tại và phát triển”.

Giai đoạn 2020-2023, trước những biến động trên thế giới, nổi bật nhất là đại dịch Covid-19 bùng phát và xung đột địa chính trị tại một số khu vực, đặc biệt là xung đột giữa Nga - Ukraine đã gây nên cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, dẫn đến giá năng lượng trồi sụt bất thường theo xu hướng bất ổn ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực...; lạm phát tăng cao, xu hướng tăng lãi suất, thắt chặt chính sách tiền tệ, tài khóa... làm suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Trong khó khăn, thách thức bủa vây, Tập đoàn cũng nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao, kịp thời của Đảng và Nhà nước, sự hỗ trợ tích cực của các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và các địa phương liên quan. Vai trò, hiệu quả lãnh đạo của Đảng bộ được khẳng định trong mọi hoạt động của Tập đoàn, đặc biệt đã tập trung lãnh đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động sản xuất kinh doanh và tại các dự án đầu tư trọng điểm của Tập đoàn.

Một trong những hình thức sinh hoạt chính trị rất thiết thực và hoàn toàn đi vào thực chất đó là hai đợt sinh hoạt chính trị tiến hành kiểm điểm tự phê bình và phê bình với chủ đề “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Hiệu quả” và “Tự soi, tự sửa”.

Các Đảng bộ trực thuộc tổ chức Hội nghị kiểm điểm theo Chuyên đề "Tự soi - Tự sửa" của Đảng ủy PETROVIETNAM

Đợt sinh hoạt “Tự soi, tự sửa” là một hoạt động cực kỳ sáng tạo, sinh động và gắn chặt với thực tiễn của từng cơ sở Đảng. Cái hay của “Tự soi, tự sửa” là các tổ chức chính trị - xã hội đã thực hiện giám sát trực tiếp đối với hoạt động của tổ chức Đảng và chuyên môn trong doanh nghiệp cũng như hoạt động của người đứng đầu.

Trên tinh thần “dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm cao”, “nói rõ sự thật, nhìn thẳng vào sự thật”, mỗi cán bộ, đảng viên, người đứng đầu đơn vị đều đã tự soi lại vai trò, trách nhiệm của cá nhân, kể cả trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng và trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao. Những mặt hạn chế của tất cả các đảng viên được từng chi bộ nhận xét, đóng góp ý kiến, từ đó nhận diện được những mặt tồn tại, hạn chế để cam kết khắc phục. Các vấn đề đặt ra tại các diễn đàn sinh hoạt và các ý kiến thảo luận cũng góp phần làm chuyển biến nhận thức, ý thức trách nhiệm, nêu cao tính tiên phong, gương mẫu, giúp cấp ủy các cấp, đảng viên thấy được hạn chế, từ đó, xây dựng kế hoạch khắc phục rõ, mục tiêu phấn đấu, rèn luyện.

Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trả lời trên báo Điện tử VOV cho rằng, “Tự soi, tự sửa” không chỉ là yêu cầu, mà là quy luật phát triển của một Đảng cầm quyền chân chính. Ông nhấn mạnh: “Tự soi, tự sửa” rất cần thiết để một Đảng mạnh, một Đảng được dân tín nhiệm. Trong quá trình phát triển Đảng ta đã tiến hành rất nhiều cuộc tự soi, tự sửa. Năm 1986 khi đất nước tiến hành đổi mới, Đảng ta đã chỉ rõ sai lầm về công tác cán bộ, những sai lầm trong vấn đề lý luận. Từ cái nhìn thẳng vào sự thật ấy, chúng ta đã đổi mới và đến bây giờ kết quả rất thành công. Hiện nay công cuộc đổi mới phải nhìn thẳng vào sự thật và nói đúng sự thật”.

Trong các nội dung được cán bộ, đảng viên đặc biệt quan tâm, yêu cầu nêu gương tiếp tục được dự thảo báo cáo chính trị khẳng định là nguyên tắc cốt lõi trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Bởi người đứng đầu chính là tấm gương phản chiếu phẩm chất, bản lĩnh và uy tín của tổ chức đảng, nơi nêu gương không chỉ là trách nhiệm chính trị, mà còn là thước đo đạo đức và lòng trung thành với Đảng, với nhân dân.

Phải khẳng định rằng: Đảng bộ PETROVIETNAM là cấp ủy Đảng đầu tiên trong khối doanh nghiệp Trung ương đưa “Tự soi, tự sửa” vào sinh hoạt chính trị và ngay lập tức đã tạo ra được một không khí sinh hoạt chính trị mới trong Đảng.

Không khí thảo luận tại các hội nghị sôi nổi, thẳng thắn, nghiêm túc, chân thành, tính dân chủ và tính chiến đấu cao, đi đúng nội dung trọng tâm; đối với kiểm điểm cá nhân đã thể hiện tinh thần tự giác và trách nhiệm cao trong tự phê bình và phê bình theo chủ đề “Tự soi, tự sửa”…

Có thể khẳng định rằng chưa có đợt sinh hoạt chính trị nào lại “sôi động” và được đảng viên toàn tâm toàn ý tham gia đến thế. Và điều đặc biệt là việc phê bình và tự phê bình đều xuất phát từ tinh thần “đồng chí” theo ý nghĩa tốt đẹp nhất.

Cùng với “Tự soi, tự sửa”, chủ trương tái tạo văn hóa PETROVIETNAM là giải pháp rất độc đáo của Đảng bộ PETROVIETNAM. Trải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển, các thế hệ người dầu khí đã tạo dựng được một truyền thống văn hóa mà có thể gói gọn trong 8 chữ vàng: “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình”.

Điều mà làm cho công tác Đảng ở PETROVIETNAM có sức sống, các nghị quyết của từng chi bộ, Đảng bộ đi vào được thực tiễn sản xuất và kinh doanh đó chính là: Công tác Đảng phải gắn bó hữu cơ với kế hoạch sản xuất kinh doanh.

Hay nói một cách ngắn gọn là công tác Đảng không phải là “chỉ tay năm ngón”; là “kêu gọi chung chung”; “sáo rỗng, giáo điều”… mà phải gắn rất chặt với từng nhiệm vụ cụ thể trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cùng với “Tự soi, tự sửa”, chủ trương tái tạo văn hóa PETROVIETNAM là giải pháp rất độc đáo của Đảng bộ PETROVIETNAM. Trải qua hơn 60 năm xây dựng và phát triển, các thế hệ người dầu khí đã tạo dựng được một truyền thống văn hóa mà có thể gói gọn trong 8 chữ vàng: “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình”.

Nhưng vào giai đoạn đại khủng hoảng từ các năm 2015 đến 2017, các giá trị văn hóa doanh nghiệp của người dầu khí đã phần nào bị suy giảm, phai nhạt bởi khủng hoảng đã có tác động tiêu cực đến tâm tư, tình cảm của người lao động. Chính vì vậy, giải pháp là phải tái tạo lại văn hóa doanh nghiệp của người dầu khí.

Từ năm 2019, Ban Chấp hành Đảng bộ Tập đoàn đã ban hành nghị quyết chuyên đề, khẳng định thực hiện việc “Tái tạo văn hóa PETROVIETNAM”. Và chỉ sau gần 5 năm, các giá trị văn hóa PETROVIETNAM đã dần thấm sâu vào mọi hoạt động của tổ chức Đảng, vào hoạt động quản trị, điều hành sản xuất, kinh doanh trong Tập đoàn và các đơn vị thành viên, tạo môi trường cho cán bộ, đảng viên tu dưỡng, giữ gìn đạo đức, phẩm chất, lối sống.

Đến nay văn hóa doanh nghiệp trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, Tập đoàn xác định văn hóa đi trước, định hướng tạo đà cho tái tạo kinh doanh, thúc đẩy, hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh hiệu quả, bền vững; nâng cao vị thế và uy tín cho tập đoàn. Tập đoàn triển khai thực hiện Đề án Tái tạo văn hóa PETROVIETNAM theo hướng lượng hóa giá trị văn hóa (KPI văn hóa) gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh (KPI công việc). Kết quả rõ nét nhất là các hoạt động tái tạo văn hóa PETROVIETNAM được lồng ghép thực hiện gắn với các mục tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh và Chiến lược phát triển của Tập đoàn, thể hiện rõ tinh thần “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình”. Việc triển khai thực hiện phương châm hành động “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Hiệu quả” tạo bước đột phá trong thực hiện Đề án Tái tạo văn hóa PETROVIETNAM.

Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy PETROVIETNAM Trần Quang Dũng thì sau 6 năm triển khai Đề án Tái tạo văn hóa, điều quan trọng nhất không chỉ là có thêm các hoạt động văn hóa. Mà quan trọng hơn, là PETROVIETNAM đã có điều kiện nhìn lại, hệ thống hóa những tài sản văn hóa được hình thành trong suốt quá trình xây dựng và phát triển của mình.

Những giá trị tốt được nhận diện để tiếp tục bồi đắp, nhân rộng và lan tỏa. Đồng thời, những biểu hiện không phù hợp, những yếu tố “phi văn hóa” cũng phải được sàng lọc và loại bỏ.

Một doanh nghiệp cũng giống như một cơ thể sống. Muốn cơ thể ấy khỏe mạnh thì phải nuôi dưỡng những tế bào tốt, đồng thời có khả năng nhận diện và loại bỏ những yếu tố không lành mạnh. Văn hóa doanh nghiệp, nhìn từ góc độ đó, không nằm bên ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh mà tác động trực tiếp đến chất lượng tổ chức, hiệu quả quản trị và khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Các chủ trương của Đảng cũng đã đặt ra yêu cầu coi văn hóa là một động lực và một giải pháp cho sự phát triển doanh nghiệp. Với PETROVIETNAM, nhận thức này càng có ý nghĩa khi Tập đoàn đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi rất lớn.

“Do chẩn đoán đúng bệnh”, “bốc đúng thuốc” nên 6 năm qua, Đảng ủy Tập đoàn đã lãnh đạo toàn diện, tạo nên những thành tích ấn tượng; nổi bật là đã vượt qua “khủng hoảng kép” rất thành công. Và đưa hoạt động sản xuất kinh doanh vượt lên một tầm cao mới với các con số đóng góp tài chính kỷ lục. Trong hai năm 2024-2025, PETROVIETNAM đóng góp cho ngân sách nhà nước khoảng 331 nghìn tỷ đồng, chiếm hơn 50% tổng số đóng góp ngân sách của 28 tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng Nhà nước.

Bài học vượt qua khủng hoảng, đạt được những thành công trong công tác xây dựng Đảng của PETROVIETNAM trong giai đoạn 2015-2026 là như thế./.

	Kỳ 1 - Những buổi sinh hoạt đặc biệt ở những nơi đặc biệt
	Kỳ 2 - Thời kỳ “đại khủng hoảng”

Nguyễn Như Phong