Lộ trình nhiên liệu sinh học Việt Nam: Cần “bệ phóng” từ chính sách nhất quán và dài hạn

Theo ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), việc nâng dần tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống là xu hướng của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có nước ta. Bên cạnh việc áp dụng cho xe cá nhân, còn hướng tới phát triển các dòng nhiên liệu sinh học phục vụ xe tải, hàng không, vận tải biển và công nghiệp nặng.

Để sẵn sàng cho giai đoạn tiếp theo, ông Nam cho rằng, điều quan trọng là chuẩn bị nguồn nguyên liệu sản xuất ethanol ổn định và bền vững gắn với lợi thế của nền nông nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, cần chú trọng phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu sinh học, có những ưu đãi, khuyến khích để tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, hạ tầng pha chế phối trộn và hệ thống phân phối nhiên liệu sinh học, nâng cao năng lực nghiên cứu, chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu dùng; đồng thời phải nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định.

Ông Nguyễn Thành Nam nhận định, bài học từ Brazil, Thái Lan cho thấy, thành công của nhiên liệu sinh học không chỉ về công nghệ hay nguồn nguyên liệu mà phụ thuộc rất lớn vào việc định hướng chiến lược, chính sách, tầm nhìn dài hạn của quốc gia, khi có một lộ trình rõ ràng, ổn định, doanh nghiệp và các nhà đầu tư mới đủ niềm tin để đầu tư, thị trường mới có thể phát triển bền vững trong dài hạn.

Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương): Thành công của nhiên liệu sinh học phụ thuộc rất lớn vào việc định hướng chiến lược, chính sách, tầm nhìn dài hạn của quốc gia

Dưới góc nhìn khoa học, PGS.TS Ngô Thanh An, Trưởng khoa Công nghệ Hóa học Trường Đại học Công Thương TP. Hồ Chí Minh chia sẻ, theo kinh nghiệm các quốc gia đi trước, nhiên liệu sinh học chỉ có thể phát triển bền vững khi đi cùng với chính sách nhất quán và dài hạn, thứ hai là hạ tầng đồng bộ và thứ ba là công nghệ không ngừng nâng cấp.

Để sẵn sàng cho chặng đường tiếp theo, PGS. TS Ngô Thanh An đề xuất Việt Nam cần chủ động thực hiện ba bước, một là nâng dần tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học lên theo lộ trình dựa trên sự kiểm soát khoa học cùng đánh giá kỹ thuật độc lập. Hai là tập trung phát triển ethanol thế hệ thứ hai từ phụ phẩm nông nghiệp để thoát khỏi sự phụ thuộc vào cây trồng cạnh tranh với lương thực, vừa bền vững về mặt môi trường vừa tận dụng được lợi thế của đất nước ta, khi hằng năm có vài chục triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp chưa được khai thác hiệu quả. Cuối cùng, cần lồng ghép phát triển nhiên liệu sinh học vào thị trường tín chỉ carbon toàn cầu để tạo thêm nguồn thu, từ đó nâng cao sức cạnh tranh về giá cho nguồn năng lượng xanh này.

Bên cạnh đó, PGS.TS Ngô Thanh An nhấn mạnh, Nhà nước cần cam kết dài hạn các chính sách ưu đãi như thuế tiêu thụ đặc biệt, tín dụng xanh; đồng thời xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn chất lượng cụ thể, tương thích với quốc tế. Đây sẽ là đòn bẩy biến thị trường nhiên liệu sinh học thành một sân chơi hấp dẫn, thúc đẩy các bên trong chuỗi cung ứng đồng lòng mở rộng quy mô sản xuất và hướng tới xuất khẩu.

Chính sách rõ ràng, dài hạn giúp các các doanh nghiệp chủ động trong nghiên cứu, đón đầu, chuẩn bị tốt cho quá trình triển khai

Là đơn vị chủ lực trong chuỗi cung ứng, Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) hoàn toàn đồng tình và ủng hộ lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học của Chính phủ. Ông Lê Trung Hưng, Phó Tổng Giám đốc PVOIL nhận định, việc triển khai hiện có nhiều lợi thế nhờ kinh nghiệm áp dụng rộng rãi từ quốc tế. Tuy nhiên, để lộ trình đến năm 2030 đạt hiệu quả, Việt Nam cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ phát triển nguồn nguyên liệu và mở rộng năng lực sản xuất ethanol trong nước nhằm đảm bảo nguồn cung pha chế. Đồng thời, cơ quan chức năng cần hoàn thiện cơ chế kinh doanh các dòng xăng sinh học tương lai, song song với việc đảm bảo hạ tầng các phương tiện giao thông tương thích.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, PVOIL sẽ chủ động đáp ứng yêu cầu thị trường trong từng giai đoạn, khi tỷ lệ ethanol tăng lên, PVOIL sẽ tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống bồn bể, kho chứa, công nghệ pha chế, cũng như quy trình vận hành và kiểm soát chất lượng để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật của nhiên liệu sinh học thế hệ mới.

Ở góc độ các nhà sản xuất phương tiện giao thông, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ô tô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam nhấn mạnh, việc nâng tỷ lệ phối trộn sẽ hình thành một sản phẩm hoàn toàn mới trên thị trường. Do đó, khung pháp lý và chính sách rõ ràng cần phải đi trước một bước để các doanh nghiệp chủ động định hướng. Điều này giúp các nhà sản xuất có cơ sở nghiên cứu, đón đầu công nghệ và chuẩn bị nguồn nguyên, vật liệu phù hợp, để cho ra đời các dòng xe thế hệ tiếp theo tương thích với các loại xăng sinh học mới như E15, E20,…

Một bài học kinh nghiệm được các chuyên gia thẳng thắn chỉ ra từ giai đoạn trước là công tác truyền thông chưa trọn vẹn, dẫn đến việc nhiều người tiêu dùng tiếp nhận các thông tin sai lệch về xăng sinh học. Để chuẩn bị cho giai đoạn tới, công tác truyền thông cần đi trước để định hướng dư luận. Nội dung tuyên truyền phải theo hướng khoa học, dễ hiểu, làm rõ lợi ích cụ thể về kinh tế, sức khỏe, môi trường lẫn an ninh năng lượng quốc gia. Đồng thời, các cơ quan quản lý cần phối hợp với doanh nghiệp và báo chí để cung cấp đầy đủ kết quả kiểm định thực tế, khoa học, giúp người dân hoàn toàn yên tâm về độ tương thích của phương tiện.

Phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam: Bài học từ hình mẫu thành công của Brazil

Bộ Tài chính sẽ tính toán chính sách thuế ưu đãi để thúc đẩy xăng E10

Sau gần một tháng sử dụng xăng E10: Người dùng đánh giá ra sao?

Một tháng triển khai xăng E10: Chất lượng không khí cải thiện, sản lượng tiêu thụ đạt mức cao

Mai Phương