PVFCCo - Hệ luỵ từ thuế GTGT

07:00 | 13/04/2020

|
Thuế giá trị gia tăng (GTGT) bất hợp lý với phân bón nội địa đã và đang gây ảnh hưởng tiêu cực đến các doanh nghiệp sản xuất phân bón, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo) cũng không phải là ngoại lệ.

Từ năm 2015, việc chuyển mặt hàng phân bón từ diện chịu thuế GTGT với thuế suất 5% sang đối tượng không chịu thuế GTGT dẫn đến toàn bộ thuế GTGT đầu vào của sản xuất phân bón không được khấu trừ và doanh nghiệp (DN) phải hạch toán vào chi phí, làm cho giá thành sản phẩm tăng 5-8%, dẫn đến suy giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường phân bón.

pvfcco he luy tu thue gtgt
Nhà máy Đạm Phú Mỹ

Trong khi đó, phân bón nhập khẩu từ Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Nga và Trung Đông phần lớn có thuế nhập khẩu bằng 0%, đặc biệt chi phí nguyên liệu sản xuất phân bón tại hầu hết các nước này rất thấp.

Khi phân bón chuyển sang mặt hàng không chịu thuế GTGT, nghe qua tưởng như sẽ có lợi cho DN và nông dân, nhưng thực tế không phải vậy. Trước đây, với sản xuất phân bón, thuế suất thuế GTGT đầu vào là 10%, đầu ra 5%, tuy nhiên thuế GTGT nguyên liệu đầu vào được khấu trừ. Giờ đây, với quy định mới, DN không được khấu trừ thuế đầu vào, phải hạch toán vào chi phí, khiến giá thành phân bón tăng 5-8%, giá phân bón đến tay nông dân cũng tăng theo, chi phí đầu tư cho sản xuất nông nghiệp cũng tăng lên đáng kể, do phân bón là vật tư thiết yếu trong sản xuất nông nghiệp, chiếm khoảng 40-50% tổng chi phí đầu tư, không đúng mục tiêu của chính sách thuế…

Đại diện PVFCCo cho biết, tùy theo giá nguyên liệu đầu vào mà tổng số chi phí tăng lên do không được khấu trừ thuế GTGT của PVFCCo là 300-370 tỉ đồng/năm. Trong 5 năm (2015-2019), tổng số tiền thuế GTGT không được khấu trừ, phải hạch toán vào chi phí sản xuất của PVFCCo tới 1.637 tỉ đồng.

Chính sách thuế GTGT tác động tiêu cực đến cả ngành sản xuất phân bón trong nước. Đầu tư mới vào công nghệ sản xuất bị hạn chế, chi phí đầu tư tăng, kéo theo hiệu quả kinh doanh thấp, nên DN không dám đầu tư công nghệ mới, phân bón nội địa chắc chắn thua trong cạnh tranh với phân bón nhập khẩu giá rẻ trên thị trường.

“Chính sách thuế đẩy ngành sản xuất phân bón “đi thụt lùi”, ngược xu thế. Những DN sản xuất phân bón có công nghệ hiện đại dần dần trở thành DN có công nghệ sản xuất phân bón lạc hậu. Về dài hạn, nếu không có sự điều chỉnh thì DN buộc phải thay đổi chiến lược sản xuất kinh doanh sang lĩnh vực khác. Cuối cùng, sản xuất nông nghiệp, môi trường sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, vì lẽ đầu vào là các loại phân bón có chất lượng thấp, chắc chắn nông sản đầu ra chất lượng không cao và môi trường sẽ bị ảnh hưởng xấu. Đây chính là nguy cơ lớn với sản xuất nông nghiệp và xuất khẩu nông sản”, đại diện PVFCCo nhận xét.

Ngoài ảnh hưởng đến DN, nông dân thì nguồn thu ngân sách Nhà nước cũng bị ảnh hưởng khi doanh nghiệp FDI có nhà máy sản xuất phân bón đặt tại Việt Nam cũng “lao đao” vì chính sách thuế GTGT bất hợp lý.

pvfcco he luy tu thue gtgt

Sản xuất phân bón Đạm Phú Mỹ

PVFCCo cảnh báo: Chính sách thuế đẩy ngành sản xuất phân bón “đi thụt lùi”, ngược xu thế. Những DN sản xuất phân bón có công nghệ hiện đại dần dần trở thành DN có công nghệ sản xuất phân bón lạc hậu. Về dài hạn, nếu không có sự thay đổi thì DN buộc phải thay đổi chiến lược sản xuất kinh doanh sang lĩnh vực khác. Cuối cùng, sản xuất nông nghiệp, môi trường sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, vì lẽ đầu vào là các loại phân bón có chất lượng thấp, chắc chắn nông sản đầu ra chất lượng không cao và môi trường sẽ bị ảnh hưởng xấu. Đây chính là nguy cơ lớn với sản xuất nông nghiệp và xuất khẩu nông sản.

Đại diện Công ty Phân bón Baconco cho biết, mỗi năm công ty bị thiệt hại khoảng 1 triệu USD do không được khấu trừ thuế GTGT. Đây không chỉ là gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp mà còn kéo theo việc đóng góp vào ngân sách Nhà nước Việt Nam của công ty bị giảm sút nghiêm trọng, từ 5,3 triệu USD/năm (thời điểm trước khi Luật 71/2014/QH13 có hiệu lực) xuống còn 2,4 triệu USD/năm.

Đặc biệt, Luật 71/2014/QH13 (Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của các luật thuế, có hiệu lực từ ngày 1-1-2015) còn đang tạo điều kiện cho phân bón nhập khẩu tràn vào Việt Nam. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, lượng phân bón nhập khẩu các loại năm 2014 (thời điểm trước khi Luật 71/2014/QH13 được áp dụng) chỉ có 3,7 triệu tấn, đến năm 2017 đã tới hơn 5,6 triệu tấn, tăng gần 2 triệu tấn, riêng urê tăng gần 2,5 lần.

Với việc hưởng lợi từ thuế nhập khẩu của Việt Nam giảm về 0% theo cam kết của các hiệp định thương mại tự do (FTA), DN phân bón nước ngoài càng có điều kiện hạ giá bán phân bón để cạnh tranh bằng mọi giá với phân bón nội địa. Thực tế, hầu hết các DN sản xuất phân bón trong khu vực với công nghệ cũ đều được “hậu thuẫn” để có thể “chen chân” vào thị trường Việt Nam, trong khi DN trong nước lại chịu bất công. Ngành sản xuất phân bón trong nước sẽ dần bị phân bón nhập khẩu “thâu tóm” nếu như Luật 71/2014/QH13 không sớm được sửa đổi

Tổng số chi phí tăng lên do không được khấu trừ thuế GTGT của PVFCCo là 300-370 tỉ đồng/năm. Trong 5 năm (2015-2019), tổng số tiền thuế GTGT không được khấu trừ, phải hạch toán vào chi phí sản xuất của PVFCCo tới 1.637 tỉ đồng

P.V