TS Võ Trí Thành: Cần cơ chế "minh bạch - phân cấp - đơn giản hóa" trong Luật Dầu khí (sửa đổi)

TS Võ Trí Thành: Dự thảo Luật cần điều chỉnh theo hướng mạnh dạn phân cấp, trao quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả để cân bằng giữa nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ kinh tế.

Trao đổi với PetroTimes, TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, phân tích vai trò của Petrovietnam hiện không còn giới hạn trong lĩnh vực dầu khí truyền thống mà đang chuyển dịch theo hướng tập đoàn công nghiệp - năng lượng. Vì vậy, dự thảo Luật Dầu khí 2022 (sửa đổi) cần có cách tiếp cận phù hợp với chức năng và sứ mệnh mới của doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm hai mục tiêu song hành là giữ vững chủ quyền quốc gia và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Phân tích rõ hơn, TS Võ Trí Thành cho rằng, dự thảo Luật cần điều chỉnh theo hướng mạnh dạn phân cấp, trao quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát hiệu quả để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án năng lượng quy mô lớn.

Liên quan đến định hướng tăng cường phân cấp, phân quyền trong dự thảo Luật, ông bày tỏ sự đồng tình với tinh thần của Nghị quyết 79-NQ/TW về nâng cao vai trò của các tập đoàn kinh tế nhà nước. Do đó, ông ủng hộ về nguyên tắc đề xuất giao Petrovietnam chịu trách nhiệm toàn diện trong việc chấp thuận các hợp đồng dầu khí.

Điều quan trọng là xây dựng cơ chế quản trị dựa trên ba nguyên tắc "minh bạch - phân cấp - đơn giản hóa". Thay vì duy trì các thủ tục hành chính chồng chéo, cần xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, minh bạch quy trình và rút ngắn thời gian xử lý, qua đó nâng cao tính chủ động của Petrovietnam.

TS Võ Trí Thành nhấn mạnh, việc trao quyền đặc biệt có ý nghĩa đối với các tập đoàn kinh tế giữ vai trò dẫn dắt trong những ngành chiến lược như năng lượng, bởi đây là những đơn vị trực tiếp triển khai các dự án lớn có tác động tới tăng trưởng và an ninh năng lượng quốc gia.

Theo TS Võ Trí Thành, mục tiêu cuối cùng của lần sửa đổi này không chỉ là hoàn thiện thể chế cho ngành dầu khí mà còn phải tạo dựng một môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi, đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

"Trao quyền nhiều hơn cho doanh nghiệp nhưng đi kèm với cơ chế giám sát thông minh sẽ hiệu quả hơn việc quản lý bằng những quy trình chồng chéo hoặc các quy định quá cứng nhắc", TS Võ Trí Thành nhấn mạnh.

Một nội dung khác được TS Võ Trí Thành dành nhiều thời gian phân tích là bài toán hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu chính trị bảo đảm quốc phòng, an ninh trong hoạt động dầu khí.

Thay vì cố gắng xây dựng những định nghĩa cứng nhắc trong luật, TS Võ Trí Thành đề xuất thiết lập cơ chế giám sát và rà soát phù hợp trong quá trình thực thi. Theo ông, cần có sự phối hợp linh hoạt giữa các cơ quan quản lý để vừa bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, vừa tránh tạo ra tâm lý e ngại khiến doanh nghiệp không dám triển khai dự án.

Ông cũng đánh giá cao kiến nghị của Petrovietnam về việc phân định rõ giữa trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ chính trị, quốc phòng, an ninh với hoạt động sản xuất kinh doanh, qua đó tạo cơ sở minh bạch trong cơ chế quản trị và đánh giá hiệu quả doanh nghiệp.

Đề cập đến phạm vi điều chỉnh của Luật Dầu khí sửa đổi, TS Võ Trí Thành cho biết hiện cũng có nhiều ý kiến đề xuất nghiên cứu bổ sung nội dung liên quan đến điện gió ngoài khơi nhằm tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho việc phát triển các dự án năng lượng biển.

Tuy nhiên, ông cho rằng luật chỉ đóng vai trò là khung pháp lý nền tảng. Những vấn đề cụ thể liên quan đến môi trường đầu tư, thủ tục triển khai, cơ chế ưu đãi hay khả năng tận dụng cơ hội thị trường sẽ phụ thuộc vào hệ thống nghị định hướng dẫn.

Do đó, việc sửa đổi Luật Dầu khí cần được triển khai đồng thời với quá trình xây dựng các nghị định hướng dẫn thi hành, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật và tránh tình trạng luật có hiệu lực nhưng thiếu cơ chế thực hiện.

Petrovietnam kiến nghị tách bạch nhiệm vụ chính trị và kinh doanh trong Luật Dầu khí

Sửa đổi Luật Dầu khí: Mở rộng không gian phát triển ngành công nghiệp - năng lượng

[VIDEO] Sửa Luật Dầu khí để bảo đảm an ninh năng lượng

TS Nguyễn Đức Kiên: Cần mở đường cho không gian phát triển năng lượng biển

Phương Thảo