Vai trò chiến lược của Petrovietnam trong củng cố năng lực dự trữ năng lượng quốc gia

Hệ thống kho cảng LNG, LPG Thị Vải thuộc PV GAS, đơn vị thành viên của Petrovietnam

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng đang trở thành yêu cầu chiến lược đối với mọi nền kinh tế. Với độ mở lớn và mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại vào năm 2045, Việt Nam không chỉ cần nguồn năng lượng ổn định cho tăng trưởng mà còn phải nâng cao năng lực tự chủ, tăng sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài và từng bước hình thành hệ thống dự trữ chiến lược đủ mạnh theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Trong cấu trúc đó, Petrovietnam ngày càng khẳng định vai trò lực lượng nòng cốt trong bảo đảm an ninh năng lượng và nâng tầm năng lực dự trữ quốc gia.

“Lá chắn năng lượng” trước các cú sốc toàn cầu

Những biến động gần đây tại Trung Đông một lần nữa cho thấy năng lượng luôn là lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất từ các cú sốc địa chính trị. Giá dầu thế giới tăng cao, chi phí logistics leo thang, nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô và LNG hiện hữu đã tạo áp lực lớn lên nhiều quốc gia phụ thuộc nhập khẩu năng lượng.

Trong bối cảnh đó, việc Petrovietnam duy trì vận hành liên tục, an toàn với công suất cao đối với hai nhà máy lọc dầu chiến lược là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã góp phần đặc biệt quan trọng ổn định thị trường trong nước, giảm thiểu nguy cơ thiếu hụt xăng dầu.

Trong những ngày tháng biến động năng lượng thế giới căng thẳng, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đã nâng công suất vận hành lên tới 120% công suất quy đổi nhằm gia tăng nguồn cung cho thị trường nội địa, đồng thời sẵn sàng hỗ trợ Nghi Sơn khi cần thiết. Song song với đó, dưới sự điều phối của Petrovietnam, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đã đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn dầu thô đầu vào nhằm nâng cao tính linh hoạt và hạn chế phụ thuộc vào các nguồn cung truyền thống.

Không chỉ ở lĩnh vực lọc hóa dầu, vai trò bảo đảm an ninh năng lượng của Petrovietnam còn thể hiện rõ trong ngành công nghiệp khí. PV GAS đã chủ động triển khai chiến lược mua hàng sớm trước khi xung đột leo thang, qua đó thu xếp thành công các chuyến tàu LNG với tổng khối lượng lớn cùng mức giá cạnh tranh cập kho cảng LNG Thị Vải. Việc này không chỉ bảo đảm nguồn nhiên liệu cho sản xuất điện và công nghiệp mà còn cho thấy năng lực ngày càng cao của Việt Nam trong tham gia chuỗi cung ứng LNG toàn cầu. Đây cũng là bước tiến quan trọng trong lộ trình hình thành hệ sinh thái LNG quốc gia, tạo nền tảng cho quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững hơn.

Ở khâu thượng nguồn, các đơn vị như PVEP và Vietsovpetro tiếp tục duy trì sản lượng khai thác ổn định, tối ưu công suất trên cơ sở bảo đảm an toàn và hiệu quả. Trong bối cảnh nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu gia tăng, yêu cầu “không để gián đoạn khai thác gây gián đoạn nguồn cung năng lượng” mà lãnh đạo Petrovietnam đặt ra cho thấy rõ tư duy điều hành mang tính chiến lược và trách nhiệm quốc gia của Tập đoàn.

Vai trò “bộ đệm” của Petrovietnam càng thể hiện rõ trong hệ thống phân phối xăng dầu. Dù giá xăng dầu thế giới tăng mạnh khiến hoạt động nhập khẩu đối mặt nguy cơ thua lỗ, PVOIL vẫn gia tăng sản lượng nhập khẩu, mở thêm các lô thầu mới nhằm bảo đảm nguồn cung cho thị trường nội địa. Nhờ đó, hoạt động cung ứng tại gần 1000 cửa hàng xăng dầu của PVOIL trên cả nước vẫn diễn ra ổn định, không xảy ra tình trạng đứt hàng. Song song với đó, PVOIL cũng tiên phong triển khai diện rộng xăng sinh học E10 nhằm giảm áp lực lên nguồn xăng khoáng, tận dụng tối đa nguồn ethanol trong nước và góp phần giảm phát thải carbon.

Có thể thấy, trong những thời điểm thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, Petrovietnam không đơn thuần là một doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh năng lượng, mà thực sự đã đóng vai trò “lá chắn năng lượng”, là điểm tựa ổn định của nền kinh tế.

Toàn cảnh Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn từ trên cao.

Nâng tầm năng lực dự trữ quốc gia

Không chỉ bảo đảm nguồn cung trước mắt, vai trò của Petrovietnam hiện nay còn gắn chặt với yêu cầu nâng cao năng lực dự trữ quốc gia theo tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị.

Theo nhiều chuyên gia, các cú sốc năng lượng toàn cầu thời gian qua cho thấy một quốc gia muốn bảo đảm an ninh năng lượng phải đồng thời xây dựng được năng lực dự trữ đủ lớn, linh hoạt và có khả năng kích hoạt nhanh khi khủng hoảng xảy ra.

Tinh thần mới của Luật Dự trữ quốc gia 2025 và các kết luận của Bộ Chính trị là nâng dự trữ quốc gia từ “kho dự phòng” thành công cụ ổn định kinh tế vĩ mô và tăng sức chống chịu trước các cú sốc toàn cầu. Theo đó, mục tiêu đặt ra là nâng quy mô dự trữ lên tối thiểu 1% GDP vào năm 2030 và 2% GDP vào năm 2045, đồng thời mở rộng dự trữ chiến lược sang các mặt hàng năng lượng và khoáng sản trọng yếu như dầu mỏ, khí đốt, than và nguyên liệu công nghệ cao.

Trong cấu trúc đó, Petrovietnam đang sở hữu những điều kiện đặc biệt quan trọng để trở thành lực lượng trung tâm hình thành hệ thống dự trữ năng lượng chiến lược quốc gia. Hệ thống kho chứa dầu thô, xăng dầu, LPG, LNG; các nhà máy lọc dầu; hệ thống cảng biển; mạng lưới logistics và phân phối rộng khắp chính là nền tảng vật chất quan trọng để nâng cấp năng lực dự trữ quốc gia trong giai đoạn tới.

Quan trọng hơn, Petrovietnam hiện là doanh nghiệp hiếm hoi của Việt Nam có khả năng tham gia toàn chuỗi giá trị năng lượng từ khai thác, nhập khẩu, chế biến, tồn trữ đến phân phối. Điều này cho phép Tập đoàn không chỉ đóng vai trò sản xuất kinh doanh mà còn trở thành “hạ tầng chiến lược quốc gia” trong lĩnh vực năng lượng.

Trong bối cảnh Bộ Chính trị đặt mục tiêu bảo đảm nguồn lực tối thiểu 30-60 ngày khi xảy ra khủng hoảng đứt gãy nguồn cung, việc Petrovietnam duy trì công suất cao tại Dung Quất, Nghi Sơn, chủ động nhập LNG, mở rộng tồn chứa và bảo đảm lưu thông xăng dầu đã cho thấy vai trò “tuyến đầu” của Tập đoàn trong việc nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Petrovietnam chủ trì, phối hợp xây dựng các kho dự trữ dầu thô quốc gia. Trước mắt, Petrovietnam được giao nhiệm vụ triển khai dự án kho dầu thô tại Khu kinh tế Nghi Sơn (Thanh Hóa) để phục vụ dự trữ quốc gia.

Bài toán an ninh năng lượng hiện nay không chỉ là câu chuyện nguồn cung mà còn gắn chặt với năng lực khoa học công nghệ nội sinh. Trong một thế giới cạnh tranh ngày càng quyết liệt về công nghệ năng lượng, khả năng tự chủ về kỹ thuật, làm chủ công nghệ khai thác, chế biến, lưu trữ và chuyển đổi năng lượng sẽ quyết định mức độ độc lập của mỗi quốc gia.

Đây cũng là nền tảng để Petrovietnam từng bước mở rộng vai trò từ một tập đoàn dầu khí truyền thống sang mô hình tập đoàn công nghiệp - năng lượng tích hợp, tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực mới như LNG, hydrogen, điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân và các giải pháp năng lượng xanh.

Kho dự trữ dầu thô Nghi Sơn: Bước đi chiến lược

TS Bùi Trọng Vinh: Cơ chế đủ mạnh sẽ quyết định tốc độ triển khai kho dự trữ xăng dầu

Xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia cần cách tiếp cận linh hoạt về nguồn lực

Thủ tướng yêu cầu khẩn trương triển khai xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia

Phương Thảo