Động lực quan trọng thúc đẩy thị trường LNG

Petrovietnam và các đơn vị thành viên đảm bảo cung cấp đủ nguồn khí cho hơn 500 xe bus CNG tại TP HCM.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết mạnh mẽ tại COP26 về mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc phát triển thị trường khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đang trở thành một trong những trụ cột quan trọng của lộ trình chuyển dịch năng lượng. LNG không phải là đích đến của chuyển dịch năng lượng, nhưng là “nhiên liệu chuyển tiếp” mang tính tất yếu trong giai đoạn hiện nay. So với than và dầu, LNG có mức phát thải CO₂ thấp hơn đáng kể, đồng thời linh hoạt trong vận hành, phù hợp để bổ trợ cho các nguồn năng lượng tái tạo vốn phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết.

TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhiều lần nhấn mạnh: “LNG cần được xác lập là hàng hóa năng lượng mang tính quốc tế, cho phép áp dụng các thông lệ thị trường quốc tế, từng bước hình thành thị trường LNG cạnh tranh, minh bạch. Song song với đó là xây dựng cơ chế giá LNG - điện khí đồng bộ, phù hợp xu hướng quốc tế, cùng với việc triển khai cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), qua đó chia sẻ rủi ro và lợi ích giữa các chủ thể trong chuỗi".

Từ thực tế có thể thấy, trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng, LNG giữ vai trò đặc biệt quan trọng, giúp bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định hệ thống điện và giảm phát thải. Đặc biệt là tại các trung tâm kinh tế - đô thị lớn với nhu cầu năng lượng ngày càng tăng cao, trong khi áp lực về môi trường, chất lượng không khí và mục tiêu tăng trưởng xanh ngày càng lớn. Việc chuyển đổi từ các nguồn nhiên liệu hóa thạch phát thải cao sang LNG trong sản xuất điện, công nghiệp và dịch vụ được xem là hướng đi phù hợp trong trung và dài hạn.

TS. Nguyễn Quốc Thập: Trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng, LNG giữ vai trò đặc biệt quan trọng, giúp bảo đảm an ninh năng lượng, ổn định hệ thống điện và giảm phát thải.

Dù tiềm năng lớn, thị trường LNG tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu, đối mặt với nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách. Theo TS. Nguyễn Quốc Thập, các “điểm nghẽn” hiện nay chủ yếu tập trung ở ba nhóm vấn đề lớn, đòi hỏi cách tiếp cận chính sách mới và sự tham gia chủ động của các doanh nghiệp nòng cốt, đặc biệt là Petrovietnam.

Trước hết là thách thức về khung pháp lý và cơ chế chính sách. LNG là hàng hóa năng lượng mang tính quốc tế, song doanh nghiệp trong nước hiện vẫn phải tuân thủ hệ thống quy định nội địa chưa thực sự đồng bộ với thông lệ quốc tế. Việc thiếu một khung pháp lý thống nhất, bao trùm toàn bộ chuỗi LNG từ nhập khẩu, kho cảng, tái hóa khí đến mua bán và tiêu thụ đang làm gia tăng rủi ro và chi phí cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, rủi ro về giá và yếu tố địa chính trị là thách thức mang tính cấu trúc. Giá LNG biến động mạnh theo thị trường toàn cầu, trong khi các doanh nghiệp khí Việt Nam còn hạn chế kinh nghiệm về quản trị rủi ro tài chính, hedging và kinh doanh LNG theo chuỗi giá trị. Cùng với đó là những “nút thắt” về nguồn nhân lực và tư duy quản trị, nhất là trong hoạt động trading LNG mang tính quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Petrovietnam được xác định là lực lượng nòng cốt, vừa triển khai dự án, vừa tham gia đóng góp xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách về LNG. Thực tế cho thấy, Petrovietnam không chỉ là nhà đầu tư mà còn là “người mở đường” cho thị trường LNG tại Việt Nam.

Petrovietnam có lợi thế đặc biệt khi vừa hiểu sâu chuỗi giá trị năng lượng, vừa nắm rõ thực tiễn thị trường trong nước và quốc tế. Với vị thế doanh nghiệp nhà nước chủ lực, Petrovietnam không chỉ là nhà đầu tư hạ tầng LNG mà còn là chủ thể tiên phong tổng hợp thực tiễn, đề xuất hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng cơ chế giá LNG - điện - khí đồng bộ, phù hợp xu hướng quốc tế và thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) nhằm chia sẻ rủi ro trong toàn chuỗi. Thông qua quá trình triển khai các dự án LNG và điện khí LNG, Petrovietnam chủ động nhận diện các vướng mắc về pháp lý, cơ chế giá, hợp đồng mua bán điện (PPA), hợp đồng mua bán khí (GSA), từ đó kiến nghị Chính phủ, các bộ, ngành những giải pháp mang tính căn cơ, dài hạn.

Petrovietnam/PV GAS đi đầu trong tạo dựng cơ sở hạ tầng, chuỗi giá trị LNG cho Việt Nam

Cùng quan điểm với TS. Nguyễn Quốc Thập, TS. Ngô Trí Long - Chuyên gia kinh tế cũng lưu ý, LNG không chỉ là câu chuyện của cảng nhập khẩu, mà là một chuỗi đồng bộ gồm kho chứa, tái hóa khí, hệ thống đường ống và mạng lưới khách hàng. Việt Nam đã có những bước đi ban đầu, song cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng theo hướng hiện đại, đồng bộ và gắn với nhu cầu thực tế của thị trường điện.

Trên thực tế, Petrovietnam đã tiếp cận LNG không như một dự án riêng lẻ, mà như một hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng hoàn chỉnh, trong đó mỗi mắt xích đều được tính toán đồng bộ ngay từ đầu.

Petrovietnam lựa chọn phát triển chuỗi khí - điện LNG khép kín, gồm bốn khâu then chốt: nhập khẩu LNG; hạ tầng lưu trữ, tái hóa khí; kết nối, vận chuyển; và các nhà máy điện khí LNG hiện đại. Việc chủ động tham gia thị trường LNG quốc tế giúp đa dạng hóa nguồn cung, tích lũy năng lực đàm phán, mua bán và quản trị rủi ro. Đầu tư kho cảng và tái hóa khí tạo tài sản hạ tầng chiến lược dài hạn cho ngành năng lượng. Chuỗi liên thông từ LNG đến điện bảo đảm cấp khí ổn định, tối ưu chi phí, trong khi điện khí LNG công nghệ cao đóng vai trò điều tiết hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng lớn.

Nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4 sử dụng tua-bin khí 9HA.02 được kỳ vọng sẽ nâng cao độ ổn định và độ tin cậy của mạng lưới điện, qua đó hỗ trợ tích hợp năng lượng tái tạo.

Cụm dự án Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 là minh chứng tiêu biểu cho cách tiếp cận chuỗi giá trị LNG của Petrovietnam. Không chỉ là những nhà máy điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam, các dự án này còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi khí - điện LNG khép kín do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ.

Không dừng lại ở đó, Petrovietnam còn tích cực tham gia các diễn đàn, hội thảo chính sách, phối hợp với các cơ quan quản lý, địa phương và chuyên gia trong nước, quốc tế để trao đổi, phản biện, góp ý cho các dự thảo luật, nghị định liên quan đến năng lượng, khí và thị trường điện.

Petrovietnam, với vai trò doanh nghiệp năng lượng nhà nước chủ lực, được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng của đất nước, từ việc đầu tư hạ tầng LNG đến tư vấn chính sách, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

	Đề xuất bao tiêu điện khí LNG tối thiểu 75% trong 15 năm
	2025-2030: “Thời gian vàng” để điện khí LNG khẳng định vai trò trụ cột
	[VIDEO] PV Power lấy điện khí làm giải pháp chiến lược để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới
	[PODCAST] Điện khí LNG: Tầm nhìn chiến lược và hành trình năng lượng bền vững

Diệu Phương