Kỳ 2 - Thời kỳ “đại khủng hoảng”

Đồng chí Phạm Xuân Cảnh - nguyên Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, nguyên Thành viên HĐTV PETROVIETNAM trầm tư: “Nhớ lại những năm tháng ấy, tôi lại muốn rơi nước mắt và vẫn thấy như mới xảy ra hôm qua.

Chưa bao giờ mà có thời gian, cứ đến tối thứ Sáu là mọi người xem tivi có thông báo là bắt ai, khởi tố ai ở Tập đoàn. Chưa bao giờ một tập đoàn kinh tế được coi là “trụ cột” của nền kinh tế quốc dân lại có đến hàng chục cán bộ phải ra tòa, kể cả những người đứng đầu. Cũng chưa bao giờ, giá dầu xuống thê thảm khiến nhiều dự án phải dừng, giãn tiến độ và ảnh hưởng nghiêm trọng tới toàn Tập đoàn. Có những đơn vị ở khâu đầu (tìm kiếm, thăm dò, khai thác), cán bộ phải tiết kiệm từng chai nước uống…

Khi ấy niềm tin của người dầu khí lại bị suy sụp. Một bầu không khí bi quan, chán nản, thất vọng bao trùm… Và từ đó, nội bộ sinh ra nghi ngờ lẫn nhau, rồi xảy ra tình trạng “trên bảo dưới không nghe”…”.

Sự phát triển của Tập đoàn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế đất nước. Tập đoàn vừa là một trụ cột kinh tế quốc dân, vừa là lực lượng tiên phong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh trên biển

Đồng chí Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn, khi đó là Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy, Trưởng ban Truyền thông và Văn hóa doanh nghiệp Tập đoàn, cũng không thể nhớ hết số chuyến công tác và những lần gặp gỡ người lao động trong giai đoạn 2015-2018. Ông chỉ nhớ rằng, ở đâu có “chuyện không vui” là ông có mặt.

Nhiệm vụ của các đồng chí Thường vụ Đảng ủy lúc đấy là “làm thế nào để tinh thần cán bộ, đảng viên không suy sụp hơn nữa” và cũng phải làm thế nào để giữ vững ý chí cho mọi người, để mọi người hiểu rằng Đảng, Chính phủ vẫn bên cạnh người dầu khí và PETROVIETNAM vẫn sẽ tồn tại, phát triển như đã từng.

Trước các câu hỏi: “Vậy vào thời điểm đó, Đảng ở đâu? Vai trò lãnh đạo ở đâu? Và các cấp ủy Đảng trong toàn Tập đoàn đã làm gì?”. Đồng chí Phạm Xuân Cảnh đã thẳng thắn nhìn nhận: “Để xảy ra khủng hoảng ở Tập đoàn giai đoạn 2015-2018 có lỗi của Đảng bộ, đấy là làm chưa tốt công tác xây dựng Đảng; công tác quản lý cán bộ chưa tốt”.

Năm 2016, Ủy ban Kiểm tra Trung ương quyết định tổ chức kiểm tra toàn diện. Không phải ngẫu nhiên Trung ương chỉ đạo quyết liệt. Mặc dù trước đó đã có thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và cả cơ quan điều tra. Những vụ việc ở PETROVIETNAM làm cho lãnh đạo Đảng, Chính phủ vô cùng lo lắng. Bởi sự phát triển của Tập đoàn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế đất nước. Tập đoàn vừa là một trụ cột kinh tế quốc dân, vừa là lực lượng tiên phong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh trên biển.

***

Đi sâu vào tìm hiểu về công tác xây dựng Đảng, được nghe ý kiến của các đồng chí trong Ban Thường vụ Đảng ủy, kể cả có người bị xử lý, tôi mới vỡ lẽ ra nhiều điều về xây dựng Đảng.

Công tác xây dựng Đảng là cả một vấn đề mang tính hệ thống xuyên suốt và liên tục. Xây dựng Đảng, nói một cách bao quát là, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Xây dựng Đảng bao gồm xây dựng toàn diện về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, phương thức lãnh đạo, quan hệ với quần chúng, người lao động; là công tác tổ chức, công tác xây dựng về con người; làm tốt được cái này thì mới bảo đảm thực hiện được nhiệm vụ chính trị, thúc đẩy được mọi công việc khác.

Thứ hai Đảng ta xác định lãnh đạo, phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt. Công tác Đảng là nhiệm vụ then chốt để thực hiện nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế. Hiện nay có đảng viên là cán bộ lãnh đạo cứ nói nhưng mà không thấu hiểu câu chuyện xây dựng Đảng là gì, cho nên chỉ đạo rất sáo rỗng, thậm chí là cải lương. Mà trong lãnh đạo cầm quyền nếu sáo rỗng và cải lương thì vô cùng tai hại, gần như là sẽ vô hiệu hóa vai trò của Đảng.

Không ít người lâu nay vẫn hiểu xây dựng Đảng là chỉ làm mấy việc như tổ chức được một vài lớp học chính trị, quán triệt Nghị quyết, là sinh hoạt Đảng, kết nạp đảng viên, kiểm điểm cuối năm… Mà họ không hiểu đó mới chỉ là những nghiệp vụ công tác Đảng.

Về bản chất, cần hiểu rằng xây dựng Đảng chính là xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị. Đây mới là nội dung cốt lõi của công tác xây dựng Đảng trong điều kiện Đảng lãnh đạo và cầm quyền.

Trong những thời điểm khó khăn, lần đầu tiên, Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn đặt yêu cầu “Rà soát các chuẩn mực Văn hóa Dầu khí; hoàn chỉnh bộ quy tắc ứng xử Văn hóa Dầu khí trong tình hình mới; tổ chức tuyên truyền và áp dụng sâu rộng trong toàn Tập đoàn

Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị phải vừa “xây” vừa “chống” lấy “xây” là chính. Tránh tình trạng chỉ thuần túy hô hào xây dựng Đảng theo kiểu động viên, “xây” theo kiểu chỉ suy nghĩ một chiều, không quan tâm, chú trọng đến “chống” và thế là bị mất cân đối, sa vào chủ nghĩa hình thức, hời hợt.

Vấn đề nữa là lâu nay, ở đâu đấy và thậm chí đến bây giờ có người vẫn hiểu xây dựng Đảng là chỉ xây dựng trong phạm vi tổ chức Đảng và bỏ qua các tổ chức khác. Nhưng họ không biết rằng xây dựng Đảng là xây dựng cả hệ thống chính trị. Là phải có một tổ chức Đảng tốt, phải có một tổ chức chính quyền, tổ chức nhà nước tốt. Rồi có các đoàn thể chính trị xã hội tốt thì công tác xây dựng Đảng mới là có kết quả tốt.

Với PETROVIETNAM không phải tháng nào cũng duy trì họp Thường vụ, quý nào cũng họp Ban Chấp hành rồi làm một số vấn đề tuyên truyền, hội nghị nọ kia là bảo sinh hoạt “có nền nếp”, là làm tốt công tác xây dựng Đảng. Điều hết sức quan trọng là: muốn làm tốt công tác xây dựng Đảng thì phải có người đứng đầu từng đơn vị tốt. Vì bản chất yêu cầu xây dựng Đảng là công tác xây dựng Đảng phải bảo đảm lãnh đạo, hoạt động của đơn vị phát triển.

Khi bắt tay vào xử lý khủng hoảng, Ban Tuyên giáo Đảng ủy đã tham mưu để Ban Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn ban hành Chỉ thị số 136-CT/ĐU ngày 10/10/2017 về “Tăng cường lãnh đạo của các cấp ủy Đảng và người đứng đầu doanh nghiệp, đơn vị nhằm ổn định tình hình, đảm bảo tăng trưởng, phát triển bền vững, thực hiện nghiêm quyết định, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ”.

Chỉ thị 136 đã thẳng thắn nêu rõ: “Thực trạng chất lượng nguồn lực và việc sử dụng nguồn lực của Tập đoàn thời gian qua bộc lộ nhiều hạn chế; những yếu kém, tiêu cực, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu của Tập đoàn cũng như niềm tin của cán bộ, đảng viên, người lao động. Đây là những bài học đắt giá để Tập đoàn nghiêm khắc nhìn nhận về chất lượng, hiệu quả công tác quản lý, quản trị và khả năng dự báo để chủ động đề ra các nhiệm vụ, giải pháp đảm bảo cho phát triển bền vững”.

Chỉ thị 136 đã đề ra 8 nhóm giải pháp và lần đầu tiên, Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn đặt yêu cầu “Rà soát các chuẩn mực Văn hóa Dầu khí; hoàn chỉnh bộ quy tắc ứng xử Văn hóa Dầu khí trong tình hình mới; tổ chức tuyên truyền và áp dụng sâu rộng trong toàn Tập đoàn”.

Thực chất Chỉ thị này là hiệu triệu của Thường vụ Đảng ủy Tập đoàn. Và ngay lập tức đã được các cấp ủy Đảng triển khai nghiêm túc, tạo ra một khí thế mới trong toàn Tập đoàn.

Đảng ủy, lãnh đạo Tập đoàn chính thức đề nghị Trung ương, Chính phủ có chỉ đạo để các cơ quan chức năng ưu tiên tập trung điều tra, thanh tra, kiểm tra, nhanh chóng kết luận và xử lý những vấn đề tồn tại để Tập đoàn có thời gian phục hồi, để còn thời gian giữ chân được cán bộ. Tình cảnh lúc đó, nếu không xử lý nhanh, cán bộ mất hết nhuệ khí làm việc thì chưa biết điều gì sẽ xảy ra.

Chỉ thị 136 đã tạo ra một bầu không khí mới trong đội ngũ cán bộ, đảng viên toàn tập đoàn. Trong đó, vai trò gương mẫu của đảng viên được đưa lên hàng đầu.

Trong một lần gặp gỡ có các Bí thư chi bộ tiêu biểu của PETROVIETNAM, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói rất ngắn gọn, súc tích và cực kỳ đầy đủ về vai trò của đảng viên, của Bí thư chi bộ: “Đảng viên không gương mẫu, nói ai nghe? Bí thư chi bộ không gương mẫu, còn nói ai? Vận động ai?”.

Vào thời điểm ấy, liên tục có các lãnh đạo chủ chốt của Tập đoàn bị xử lý, cho nên việc lựa chọn người đứng đầu là cực kỳ khó khăn, nhưng phải thận trọng, thật sự dân chủ để lựa chọn những người thật sự có phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới.

Nguyễn Như Phong