Nhân Đại hội Công đoàn Việt Nam, nghĩ về phẩm chất người lao động Petrovietnam

Nhà báo Nguyễn Như Phong vừa ra giàn Sư Tử Trắng trở về. Ông kể những chuyện đời thường ở ngoài đó: Đến bữa trưa, mặc dù chỉ cách phòng ăn chừng hơn 200 mét, nhưng những kỹ sư mải mê công việc đến mức họ nhờ anh em mang giúp suất cơm của mình về và... vừa làm việc vừa ăn. Chỉ có thể giải thích đó là niềm đam mê, là sự tập trung cao độ vào công việc của mình để đạt năng suất lao động và kỹ thuật tốt nhất.

Rồi kể về thời gian làm việc của công nhân trên các giàn khoan, mỗi ca kéo dài tới 12 giờ. Suốt thời gian đó chỉ có 30 phút để ăn giữa ca. Công việc tất bật không ngày nào giống ngày nào; không giờ nào giống giờ nào. Làm sao có thể biết trước được mũi khoan đang đi sâu hàng nghìn mét trong lòng đất sẽ gặp phải những gì. Làm sao có thể biết được dòng dầu, khí đang phun lên bị trộn lẫn thứ gì. Rồi nhiệt độ, áp suất thay đổi ra sao... chỉ sơ sảy một chút là có thể xảy ra thảm họa. Và cũng không ai biết được rằng một giàn khoan đã hoạt động hàng chục năm trên biển liệu có con ốc nào lỏng, con vít nào hư hỏng, có đường dây điện nào bị hở hay không. Chính vì vậy, họ phải tập trung gần như toàn bộ tinh lực của mình vào công việc.

Người lao động trên giàn Sư Tử Trắng

Nắng cháy da hay gió bão mịt mù, hễ mũi khoan còn hoạt động, dòng dầu còn phun lên thì không ai được phép ngưng nghỉ. Họ chỉ được phép rời giàn khi bão trên biển lên đến cấp cực lớn hoặc xuất hiện những tình huống đặc biệt khác.

Những câu chuyện như thế không phải là ngoại lệ. Đó là lát cắt chân thực về cuộc sống lao động của hàng nghìn người dầu khí trên khắp các công trình biển, các nhà máy, kho cảng, đường ống, trung tâm điều hành. Đằng sau những con số sản lượng, những báo cáo tăng trưởng hay những dòng tin ngắn về một mỏ mới phát hiện là biết bao mồ hôi, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng.

Người lao động Petrovietnam từ lâu đã được gọi bằng cái tên rất đỗi tự hào: “Những người đi tìm lửa”. Đó không chỉ là một cách nói giàu hình tượng. Bởi dầu khí chính là nguồn năng lượng làm bừng sáng những thành phố, vận hành những khu công nghiệp, thúc đẩy những cỗ máy kinh tế của đất nước. Nhưng để tìm được “lửa”, giữ được “lửa di sản”, người dầu khí phải hội tụ những phẩm chất đặc biệt mà không phải ngành nghề nào cũng có.

Người lao động dầu khí từ lâu đã được gọi bằng cái tên rất đỗi tự hào: “Những người đi tìm lửa”

Trước hết là tinh thần cần cù và ý chí bền bỉ. Biển khơi không có khái niệm ngày nghỉ cuối tuần. Những giàn khoan giữa đại dương cũng không thể “tạm dừng hoạt động” chỉ vì nắng nóng hay mưa bão. Người dầu khí quen với những chuyến công tác dài ngày xa gia đình, quen với những ca trực xuyên đêm, quen với cảm giác đón giao thừa trên biển. Họ chấp nhận những thiệt thòi riêng tư để bảo đảm cho dòng năng lượng quốc gia luôn được lưu thông thông suốt.

Nhưng nếu chỉ cần cù thôi, chưa đủ. Dầu khí là một trong những ngành công nghệ cao nhất của nền kinh tế. Mỗi mét khoan đi sâu vào lòng đất là kết quả của hàng nghìn phép tính địa chất, địa vật lý, cơ học, hóa học và tự động hóa. Mỗi quyết định kỹ thuật trên biển có thể liên quan tới hàng triệu USD chi phí và sự an toàn của cả một công trình.

Bởi vậy, phẩm chất nổi bật của người dầu khí hôm nay còn là trí tuệ và năng lực sáng tạo. Trước đây, người dầu khí chủ yếu đi tìm tài nguyên. Còn ngày nay, họ phải đi tìm lời giải cho những bài toán công nghệ ngày càng phức tạp. Trường hợp kỹ sư Nguyễn Quốc Cường là một minh chứng sinh động như thế. Sau nhiều năm gắn bó với Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro anh đã có nhiều sáng kiến được áp dụng trên toàn hệ thống giàn, tiêu biểu là sáng kiến “Nâng cao độ đảm bảo an toàn và giám sát cho các máy nén cao áp GTC bằng cách lắp thêm sensor đo nhiệt độ cho ổ bi outboard thrust bearing, tăng độ tuổi cho ổ bi vị trí Outboard Thrust Bearing, bảo vệ hoạt động an toàn cho máy” giúp tiết kiệm gần 3.500 USD.

Hoạt động khai thác dầu khí tại mỏ Bạch Hổ

Kỷ nguyên chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản ngành năng lượng thế giới. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, mô hình số, tự động hóa thông minh, điều khiển từ xa, công nghệ dự báo và tối ưu vận hành đang hiện diện ngày càng sâu rộng trong mọi hoạt động của ngành dầu khí. Người lao động dầu khí không chỉ đòi hỏi đôi tay lành nghề mà còn phải có tư duy số; không chỉ vận hành thiết bị mà còn phải làm chủ dữ liệu; không chỉ thực hiện quy trình mà còn phải liên tục cải tiến quy trình.

Nếu trí tuệ là sức mạnh thì kỷ luật chính là nền tảng tạo nên bản sắc của người dầu khí. Nhiều khi chỉ một thao tác sai, một phút chủ quan hay một sự lơ là nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả lớn. Vì vậy, tính kỷ luật đối với người dầu khí không đơn thuần là chấp hành nội quy. Đó là văn hóa nghề nghiệp. Đó là ý thức trách nhiệm được hình thành qua nhiều thế hệ. Đó là sự tôn trọng tuyệt đối đối với các quy trình kỹ thuật và các tiêu chuẩn an toàn.

Người dầu khí thường nói với nhau rằng: làm hết việc chứ không làm hết giờ. Câu nói ấy phản ánh một tinh thần trách nhiệm đặc biệt. Bởi công việc của họ không thể đếm bằng thời gian hành chính. Khi sự cố xuất hiện, khi một hạng mục đang ở thời điểm quyết định, khi một giếng khoan đang bước vào giai đoạn then chốt thì không ai có thể nhìn đồng hồ để kết thúc công việc. Trách nhiệm nghề nghiệp buộc họ phải theo công việc đến cùng.

Ngày hôm nay, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ quản lý và người lao động Petrovietnam đang thay đổi mạnh mẽ. Người quản lý không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có tư duy toàn cầu, năng lực quản trị hiện đại. Người công nhân hôm nay không chỉ cần đôi bàn tay cần cù, mà còn cần tri thức, kỹ năng, kỷ luật, tác phong công nghiệp, năng lực làm chủ công nghệ và tinh thần đổi mới sáng tạo. Ai làm chủ công nghệ người đó sẽ làm chủ tương lai.

Chính vì thế, Tám chữ vàng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành cho Petrovietnam: “Tiên phong - Vượt trội - Bền vững - Toàn cầu” không chỉ là phương châm hành động của Tập đoàn mà còn là yêu cầu đối với mỗi người lao động. Tiên phong trong đổi mới sáng tạo. Vượt trội về năng lực cạnh tranh. Bền vững trong phát triển. Toàn cầu trong tư duy và tầm nhìn.

Và giờ đây ai cũng nhớ nằm lòng đòi hỏi của hôm nay, phải chuyển đổi từ tư duy “khai thác tài nguyên” sang tư duy “kiến tạo năng lượng - công nghiệp - tri thức”. Sự thay đổi về ngôn từ hay sao? Không phải, đó là bước chuyển mang tính chiến lược. Khi nguồn tài nguyên hữu hạn dần thu hẹp, tri thức sẽ trở thành nguồn tài nguyên vô hạn. Khi những giếng dầu có thể cạn đi, sức sáng tạo của con người vẫn tiếp tục sinh sôi.

Nhìn những giàn khoan sừng sững giữa Biển Đông, người ta thường nghĩ đến thép, đến máy móc, đến những công trình khổng lồ. Nhưng sâu xa hơn, thứ làm nên sức mạnh của ngành dầu khí Việt Nam không phải là thép, mà là con người. Những con người cần cù, sáng tạo, kỷ luật và tận tụy. Những con người luôn đặt trách nhiệm lên trên lợi ích cá nhân. Những con người đang ngày đêm giữ cho ngọn lửa năng lượng quốc gia luôn cháy sáng, cháy bền./.

Chuyện một người giàn trưởng

Ký ức về thế hệ người lao động dầu khí đầu tiên

Kỹ sư Nguyễn Công Khắc: Luôn phấn đấu trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình

Bùi Duy Hoàng: Hành trình “lột xác” từ một kỹ sư trẻ thành người thợ cơ khí dày dạn

Hải Đường