Petrovietnam trong nhịp phát triển mới của TP HCM

1. TP HCM lâu nay được biết đến là trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại và dịch vụ lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, trong không gian phát triển mới, thành phố không chỉ mở rộng về quy mô, mà còn có thêm điều kiện để phát huy các lợi thế về công nghiệp, năng lượng, dầu khí, cảng biển, logistics và kinh tế biển.

Sự thay đổi này mở ra một cách nhìn rộng hơn về vai trò của TP HCM. Thành phố không chỉ là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, mà còn có thể trở thành nơi kết nối nhiều chuỗi giá trị quan trọng, từ năng lượng, sản xuất công nghiệp đến kinh tế biển và dịch vụ kỹ thuật cao.

Toàn cảnh Cảng dịch vụ kỹ thuật dầu khí - năng lượng của Petrovietnam tại Vũng Tàu.

Trong quá trình đó, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) là một trong những doanh nghiệp có sự hiện diện đáng kể tại khu vực. Sự hiện diện này được tích lũy qua nhiều năm, gắn với các công trình dầu khí, năng lượng, kho cảng, dịch vụ kỹ thuật.

Từ ngoài khơi phía Nam, hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí đã tạo nguồn cung quan trọng cho đất nước. Từ biển vào bờ, các tuyến ống khí, nhà máy xử lý khí, kho cảng LPG/LNG, nhà máy điện, nhà máy đạm và hệ thống phân phối năng lượng từng bước hình thành, phục vụ sản xuất, tiêu dùng và phát triển công nghiệp.

Nhiều công trình, dự án tiêu biểu như Nhà máy Xử lý khí Dinh Cố, Nhà máy Xử lý khí Nam Côn Sơn, hệ thống khí Cửu Long, hệ thống khí Nam Côn Sơn, Kho cảng LPG/LNG Thị Vải, Nhà máy Đạm Phú Mỹ, hệ thống kho chứa xăng dầu PVOIL… đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống kinh tế - công nghiệp của khu vực.

Tại Cảng Cái Mép - Thị Vải, Kho LNG Thị Vải đi vào vận hành, mở ra khả năng nhập khẩu LNG quy mô lớn. Từ đây, khí LNG được tái hóa và cấp cho các trung tâm điện, tiêu biểu là Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và 4 - dự án điện khí LNG đầu tiên của Việt Nam. Đây là bước đi phù hợp trong bối cảnh nguồn khí trong nước suy giảm và yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung năng lượng ngày càng rõ nét.

Kho cảng LNG Thị Vải.

Không chỉ có năng lượng, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trong không gian phát triển mới của TP.HCM còn tập trung nhiều năng lực về cảng biển, logistics và dịch vụ kỹ thuật. Qua nhiều thập kỷ, các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam đã tích lũy kinh nghiệm trong chế tạo, vận chuyển, lắp đặt các công trình ngoài khơi; quản trị các dự án kỹ thuật phức tạp; tổ chức hậu cần biển và bảo đảm an toàn công nghiệp.

Đây là những năng lực có thể tiếp tục được phát huy trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng. Từ nền tảng dầu khí truyền thống, một số đơn vị như Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC) đã tham gia vào các dự án năng lượng mới, trong đó có chế tạo chân đế điện gió ngoài khơi. Điều này cho thấy khả năng chuyển tiếp của công nghiệp phụ trợ dầu khí sang các lĩnh vực năng lượng xanh, nếu có cơ chế, thị trường và hạ tầng phù hợp.

2. Nhìn từ các con số, đóng góp của Petrovietnam tại TP HCM là khá rõ. Giai đoạn 2020-2025, tổng doanh thu của các đơn vị thành viên Petrovietnam trên địa bàn đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 19% GRDP của TP HCM. Cùng giai đoạn, số nộp ngân sách vào Thành phố đạt 590,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 15,8% tổng thu ngân sách địa phương.

Hiện có khoảng 20 đơn vị thành viên Petrovietnam hoạt động trên địa bàn, bao phủ nhiều lĩnh vực như thăm dò - khai thác, chế biến - hóa dầu, điện - khí - LNG, dịch vụ kỹ thuật và thương mại năng lượng. Hệ sinh thái này tạo việc làm ổn định cho gần 36.000 lao động, trong đó có nhiều vị trí đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật, kinh nghiệm vận hành và kỷ luật an toàn cao.

Lãnh đạo TP HCM, lãnh đạo Bộ Công Thương cùng lãnh đạo Petrovietnam thăm Trung tâm Dịch vụ Hậu cần Kỹ thuật PTSC.

Bên cạnh hoạt động sản xuất kinh doanh, Petrovietnam và các đơn vị cũng dành gần 280 tỷ đồng cho công tác an sinh xã hội tại TP HCM trong giai đoạn 2020-2025. Những đóng góp này cho thấy mối gắn kết của doanh nghiệp với địa phương không chỉ ở lĩnh vực kinh tế, mà còn ở trách nhiệm cộng đồng và phát triển bền vững.

Tuy vậy, để các nguồn lực hiện có phát huy tốt hơn trong giai đoạn tới, cơ chế chính sách có ý nghĩa rất quan trọng. Với lĩnh vực dầu khí, Luật Dầu khí năm 2022 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng, nhưng thực tiễn vẫn đặt ra nhiều yêu cầu mới: duy trì sản lượng trong bối cảnh các mỏ suy giảm, thúc đẩy tìm kiếm thăm dò, phát triển các mỏ nhỏ và cận biên, tận thu tài nguyên, đồng thời mở rộng sang các chuỗi năng lượng mới.

Việc tiếp tục hoàn thiện chính sách cho lĩnh vực dầu khí, năng lượng vì thế được kỳ vọng sẽ giúp tháo gỡ thêm các điểm nghẽn về đầu tư, thủ tục, phân cấp và triển khai dự án. Khi hành lang pháp lý thuận lợi hơn, Petrovietnam và các đơn vị thành viên tại TP.HCM sẽ có thêm điều kiện để đầu tư, nâng hiệu quả các công trình hiện hữu, phát triển dự án mới, qua đó đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng của Thành phố và đất nước.

Ở cấp độ đô thị, Luật Đô thị đặc biệt cũng được kỳ vọng tạo thêm không gian chính sách cho TP HCM. Theo Đại biểu Quốc hội, PGS.TS Trần Hoàng Ngân, luật cần tạo cơ chế để Thành phố huy động mạnh mẽ hơn các nguồn lực xã hội cho đầu tư kết cấu hạ tầng; tháo gỡ thủ tục trong đầu tư công, hợp tác công tư; triển khai các mô hình thử nghiệm; đồng thời chủ động hơn trong tổ chức bộ máy, phù hợp với thực tế từng địa bàn.

Hoạt động dầu khí của Petrovietnam/Vietsovpetro tại mỏ Bạch Hổ.

Ở góc độ công nghiệp - năng lượng, ĐBQH Trần Hoàng Ngân cho rằng khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu có vai trò quan trọng trong không gian phát triển mới của TP HCM. Đây là nơi gắn với dầu khí, cảng biển, dịch vụ kỹ thuật, logistics và tiềm năng năng lượng xanh. Nếu có cơ chế phù hợp, những lĩnh vực này có thể tạo thêm động lực tăng trưởng cho Thành phố, đồng thời góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và đáp ứng yêu cầu chuyển dịch xanh.

Thực tế cho thấy, TP HCM đang đứng trước cơ hội tổ chức lại các nguồn lực phát triển theo hướng liên kết hơn. Năng lượng, cảng biển, logistics, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật không nên được nhìn như những mảng riêng lẻ, mà cần được kết nối thành các chuỗi giá trị có khả năng hỗ trợ lẫn nhau. Trong cách tiếp cận đó, Petrovietnam có thể tham gia như một mắt xích quan trọng, cùng với các doanh nghiệp, nhà đầu tư và các chủ thể khác.

Với những gì đã tích lũy tại khu vực phía Nam, Petrovietnam có cơ sở để tiếp tục đồng hành cùng TP HCM trong quá trình phát triển mới bằng các dự án cụ thể, dòng năng lượng ổn định, năng lực kỹ thuật đã được kiểm chứng, đội ngũ lao động chất lượng cao và khả năng tham gia vào các lĩnh vực năng lượng mới.

Khi các cơ chế chính sách tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng và mô hình đô thị đặc biệt, những nguồn lực này có thể được phát huy hiệu quả hơn. Đó là dư địa phát triển của Petrovietnam, đồng thời cũng là một phần dư địa tăng trưởng của TP HCM trong giai đoạn mới.

TS. Ngô Đức Lâm: Mở rộng Luật Dầu khí tạo động lực để Petrovietnam phát triển năng lượng biển

Luật Dầu khí: Tạo dư địa để Petrovietnam dẫn dắt các cực tăng trưởng mới

Nghị quyết 260: "Đòn bẩy thể chế" mở khóa không gian phát triển mới của TP HCM

Cơ hội "tăng tốc" cho các doanh nghiệp từ không gian phát triển mới của TP HCM

Lê Trúc