Phân bón Cà Mau và những công trình giữa núi rừng Tây Bắc

Giữa những triền núi nối tiếp nhau ở Lùng Phình (tỉnh Lào Cai), có một nhà văn hóa mới khang trang được đưa vào hoạt động trong thời gian gần đây. Công trình vẫn chưa tổ chức lễ khánh thành chính thức, nhưng bà con thôn SengSui (xã Lùng Phình) đã không giấu được sự phấn khởi, tìm đến nhà văn hóa mỗi khi có việc chung. Dưới mái nhà còn thơm mùi sơn mới, người lớn họp thôn, tham gia bầu cử, còn trẻ con vui đùa ngoài sân.

Ở một xã vùng cao - nơi mùa mưa luôn đi cùng nỗi lo sạt lở, việc có một không gian cộng đồng nằm ở vị trí cao, an toàn, tránh được mưa lũ mang nhiều ý nghĩa đối với đời sống của bà con địa phương.

Nhà văn hóa thôn SengSui (xã Lùng Phình, tỉnh Lào Cai) do Phân bón Cà Mau tài trợ xây dựng.

6 giờ sáng ngày 4/5/2026, đoàn công tác PVCFC rời Thành phố Hồ Chí Minh để bắt đầu chuyến đi lên Tây Bắc. Máy bay đáp xuống Hà Nội lúc gần trưa. Không nghỉ lại thủ đô, cả đoàn tiếp tục lên xe đi Sơn La ngay trong ngày. Hơn 300 cây số đường núi phía trước.

Càng tiến sâu về phía Tây Bắc, cảnh vật càng đổi khác. Những dãy nhà thưa dần, thay bằng các cung đèo nối tiếp nhau. Có những đoạn sương phủ kín mặt đường, xe phải đi chậm lại để giữ tầm nhìn. Quãng đường vì thế cảm giác dài hơn nhiều so với trên bản đồ.

Ngồi gần trọn một ngày trên xe mới thấy khoảng cách giữa miền xuôi và miền núi còn rất xa. Ở dưới xuôi, một mái nhà kiên cố hay một căn bếp đủ kín gió, sạch sẽ gần như là điều bình thường. Nhưng ở vùng núi, đó vẫn là điều nhiều người dân chờ đợi rất lâu mới có được.

Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là tỉnh Sơn La - "thủ phủ" cây ăn quả lớn thứ hai cả nước và lớn nhất miền Bắc. Tuy vậy, đời sống của bà con nơi đây còn rất nhiều khó khăn, sự phát triển giữa các vùng chưa đồng đều, chủ yếu là bà con dân tộc Thái sinh sống.

Tại buổi làm việc với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Sơn La, đoàn công tác trao đổi về chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm cho hộ nghèo, hộ khó khăn với tổng kinh phí 5 tỷ đồng do Phân bón Cà Mau tài trợ.

Đại diện địa phương, đồng chí Vũ Đức Thuận - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh đã gửi lời cảm ơn sự quan tâm và đóng góp của Phân bón Cà Mau dành cho địa phương; đồng thời khẳng định đây là nguồn hỗ trợ có ý nghĩa lớn đối với công tác an sinh của tỉnh năm nay, nhất là trong bối cảnh nhiều hộ dân vùng sâu, vùng xa vẫn đang sống trong các căn nhà xuống cấp, thiếu an toàn trước mùa mưa bão.

Ở nhiều địa bàn miền núi phía Bắc, nhà ở chưa bao giờ chỉ là câu chuyện sinh hoạt thường ngày. Với nhiều gia đình, đó còn là nỗi lo kéo dài qua nhiều mùa mưa lũ. Có những căn nhà mái đã cũ, tường đã yếu, mỗi khi mưa lớn kéo dài là cả gia đình gần như thức trắng vì lo dột hoặc sạt lở.

Vì vậy, chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm lần này có ý nghĩa rất lớn, không chỉ giúp bà con khó khăn có nơi ở, mà còn mang đến một mái ấm kiên cố để vượt qua điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Và đó cũng là cách Phân bón Cà Mau lựa chọn đồng hành cùng các địa phương trong hoạt động an sinh xã hội: không dừng ở những hỗ trợ ngắn hạn, mà hướng đến những công trình gắn trực tiếp với điều kiện sống lâu dài của người dân.

Rời Sơn La, đoàn tiếp tục hành trình gần 7 tiếng đồng hồ để đến thị trấn Bắc Hà, tỉnh Lào Cai. Đường đèo Tây Bắc tháng 5 thay đổi thời tiết rất nhanh. Có đoạn vừa nắng, vài phút sau đã mưa và sương phủ kín mặt đường. Những thung lũng sâu hiện ra rồi lại khuất đi sau các dãy núi. Khi xe vào đến thị trấn Bắc Hà, trời đã tối mịt.

Sáng hôm sau, đoàn tiếp tục di chuyển vào xã Lùng Phình. Con đường vào xã nhỏ, dốc và quanh co hơn nhiều người hình dung. Hai bên đường là núi nối núi, thỉnh thoảng mới xuất hiện vài mái nhà nằm rải rác trong thung lũng.

Người dân địa phương cho biết, phần lớn thanh niên trong xã đã đi làm ăn xa. Có người xuống miền xuôi, có người sang bên kia biên giới làm thuê. Trong bản chủ yếu chỉ còn người già và trẻ nhỏ.

Điểm dừng đầu tiên của đoàn là Trường Mầm non số 1 Lùng Thẩn. Sau cơn bão Yagi càn quét, nhiều điểm trường tại đây bị sạt lở và ảnh hưởng, Ban Giám hiệu nhà trường đã tập hợp học sinh từ nhiều điểm trường về đây học tập và sinh hoạt từ đó đến nay. Khu bếp ăn của trường trước đây được tận dụng, không bảo đảm hệ thống thoát nước; bếp, kệ hay khu vực nấu còn nhiều thiếu thốn. Dù vậy, mỗi ngày nơi đây vẫn chuẩn bị hàng trăm suất ăn cho các bé.

Tại các điểm trường vùng cao, các cô giáo vừa đứng lớp, vừa lo từng bữa ăn bán trú cho học sinh.

Ở các điểm trường vùng cao, bếp ăn gần như là trung tâm của đời sống, vì các em đa phần sinh hoạt nội trú. Nhiều học sinh ở lại trường cả tuần vì nhà xa hoặc đường đi khó khăn. Ngoài giờ đứng lớp, giáo viên tiếp tục chăm lo bữa ăn, giấc ngủ và sinh hoạt cho các em như người thân trong gia đình.

Một giáo viên của trường chia sẻ rằng mùa đông ở đây rất lạnh. Những hôm nhiệt độ xuống thấp, đứng nấu ăn trong căn bếp cũ gần như không tránh được gió lùa. Khoản hỗ trợ 300 triệu đồng từ Phân bón Cà Mau được dùng để sửa chữa và nâng cấp khu bếp ăn - nơi gắn trực tiếp sinh hoạt hằng ngày của học sinh. Bởi với nhiều em nhỏ nơi đây, trường học không chỉ là nơi học chữ, đó còn là nơi các em ăn, ở và lớn lên trong phần lớn quãng tuổi thơ.

Khoảng đất nhỏ phía trước trường được các cô giáo tận dụng để trồng rau xanh thêm vào bữa ăn cho các bé.

Rời Trường Mầm non số 1 Lùng Thẩn, đoàn tiếp tục đến Nhà văn hóa thôn SengSui, xã Lùng Phình.

Công trình được xây dựng trên khu đất cao hơn và an toàn hơn so với nhà văn hóa cũ trước đây. Theo người dân địa phương, vị trí cũ đã xuống cấp và luôn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng khi mùa mưa lũ đến.

Ở những địa bàn miền núi, việc lựa chọn vị trí xây dựng an toàn gần như là ưu tiên quan trọng nhất đối với các công trình cộng đồng. Nhà văn hóa mới được Phân bón Cà Mau hỗ trợ xây dựng với tổng kinh phí 2 tỷ đồng.

Dù chưa tổ chức khánh thành chính thức nhưng công trình hiện đã được người dân sử dụng thường xuyên cho các hoạt động họp thôn, sinh hoạt cộng đồng và tổ chức các hoạt động văn hóa địa phương. Một cán bộ xã cho biết, từ khi công trình hoàn thiện, bà con trong bản vui lắm. Có việc gì mọi người cũng tìm đến nhà văn hóa mới để họp bàn, gặp gỡ. Không khí sinh hoạt cộng đồng nhộn nhịp hơn trước rất nhiều.

Chiều cùng ngày, đoàn tiếp tục khảo sát tại ba trường học khác thuộc chương trình hỗ trợ tại Bắc Hà. Mỗi trường được hỗ trợ khoảng 500 triệu đồng để sửa chữa, cải thiện cơ sở vật chất. Trong đó, phần lớn kinh phí được ưu tiên cho khu vực bếp ăn và điều kiện bán trú.

Tại Trường Mầm non Bản Phố, cô Cao Thị Hải Yến - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ rằng, định mức hỗ trợ cho mỗi bữa ăn của các cháu hiện chỉ khoảng 5 nghìn đồng. “5 nghìn đồng một bữa thì thiếu thốn lắm”, cô nói. Theo cô Yến, nhiều học sinh ở đây thuộc diện gia đình đặc biệt khó khăn, có những phụ huynh không đủ khả năng đóng thêm tiền ăn cho con.

Khu bếp ăn được cải tạo khang trang, sạch sẽ.

“Các con được đến lớp đã là tốt lắm rồi. Gia đình nhiều cháu thực sự không có điều kiện để đóng thêm nữa. Có những thời điểm, giáo viên trong trường phải tự bù thêm tiền ăn để các em có bữa cơm đầy đủ hơn”.

Trong những lần đến nhà vận động học sinh tới lớp, các cô từng chứng kiến nhiều bữa ăn của trẻ nhỏ chỉ là mèn mén, cơm nguội chan nước vo gạo nấu lên. Chính vì vậy, với các điểm trường vùng cao, căn bếp chưa bao giờ là hạng mục phụ. Đó là nơi gắn trực tiếp với dinh dưỡng, sức khỏe và là điều kiện để nhiều em nhỏ tiếp tục đến trường.

Bước vào khuôn viên Trường PTDTBT THCS Bản Phố, giữa khoảng sân nhỏ, những đứa trẻ quây quần bên nhau làm bài tập nhóm sau giờ học. Khi thấy các cô chú trong đoàn hỏi thăm, các em hào hứng kể về cuộc sống và cả những ước mơ. Có em sau này muốn trở thành bác sĩ để chữa bệnh cho người nghèo, có em muốn làm công an, bộ đội để giống các "anh hùng" đã về giúp bản sau lũ.

Ở nơi mà việc được đến lớp là một hành trình nhiều nhọc nhằn, những ước mơ ẩn trong câu trả lời ngây thơ ấy càng khiến người ta xúc động. Và cũng chính từ những lớp học giữa núi rừng ấy, những công trình do Phân bón Cà Mau tài trợ đang lặng lẽ góp phần giữ cho hành trình đến trường của các em được dài hơn, vững vàng hơn.

Các em học sinh lớp 6 Trường PTDTBT THCS Bản Phố làm bài tập nhóm.

Rời thị trấn Bắc Hà, xe tiếp tục đi qua những cung đèo phủ sương của Tây Bắc. Bốn ngày không phải khoảng thời gian quá dài, nhưng đủ để nhìn thấy phía sau mỗi công trình an sinh luôn là đời sống rất cụ thể của người dân địa phương. Một mái nhà đủ vững chắc để người dân bớt thấp thỏm mỗi mùa mưa lũ. Một căn bếp kín gió, sạch sẽ để những đứa trẻ học bán trú có bữa cơm đủ dinh dưỡng và bảo đảm sức khỏe. Một nhà văn hóa nằm ở vị trí an toàn hơn để bà con yên tâm tụ họp sau mỗi vụ mùa.

Những công trình được ưu tiên trong chương trình lần này của Phân bón Cà Mau đều gắn trực tiếp với đời sống hằng ngày của người dân địa phương - từ nhà ở, trường học đến không gian sinh hoạt cộng đồng.

Và có lẽ, giá trị bền vững nhất của an sinh xã hội cũng bắt đầu từ những điều như thế.

	PVCFC công bố và trao các quyết định về công tác cán bộ
	Ấn tượng hành trình “Rèn luyện làm mới bản thân” của người lao động PVCFC
	Tháng Công nhân 2026: Người lao động PVCFC tiếp tục khẳng định bản lĩnh và tinh thần cống hiến

L.Anh