PTSC M&C 25 năm: Bản lĩnh vượt thăng trầm

11:02 | 06/05/2026

108 lượt xem

(PetroTimes) - Một phần tư thế kỷ xây dựng và phát triển, PTSC M&C, thuộc hệ sinh thái Petrovietnam, đã đi qua nhiều bước ngoặt để trưởng thành từ một đơn vị cơ khí hàng hải non trẻ trở thành nhà thầu EPCI/ EPCIC uy tín trong lĩnh vực dầu khí và năng lượng. Hành trình ấy ghi dấu bản lĩnh của một tập thể bền bỉ, biết học hỏi, biết vượt áp lực và luôn tìm cách nâng cấp mình qua từng thử thách.

Trên công trường Dự án Phát triển mỏ Khí Lô B, giữa nhịp thi công khẩn trương của hàng nghìn kỹ sư, công nhân, PTSC M&C vừa ghi nhận cột mốc 5 triệu giờ làm việc an toàn gói thầu EPCI#1. Với những người thợ cơ khí hàng hải, đây là niềm tự hào của một tập thể đang góp sức vào dự án năng lượng trọng điểm quốc gia; đồng thời là một lát cắt sinh động về hành trình 25 năm bền bỉ dựng nghề, giữ nghề và nâng tầm năng lực công trình biển Việt Nam.

PTSC M&C 25 năm: Bản lĩnh vượt thăng trầm

Đội ngũ Dự án Lô B tại lễ ghi nhận cột mốc 5 triệu giờ làm việc an toàn – dấu ấn của tinh thần đồng lòng, kỷ luật và cam kết an toàn trên công trường.

Dự án Phát triển mỏ Khí Lô B của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) bước vào giai đoạn cao điểm năm 2026, cũng là năm đánh dấu cột mốc 25 năm hình thành, phát triển của PTSC M&C. Từ những bước đi đầu tiên, doanh nghiệp từng chút một tích lũy năng lực, vượt qua giai đoạn thiếu việc làm, trưởng thành với vai trò tổng thầu EPCI, phát triển năng lực thiết kế, mở rộng ra thị trường quốc tế và hôm nay tiếp tục có mặt tại một trong những dự án năng lượng trọng điểm có quy mô lớn hàng đầu của đất nước.

Từ những bước chân đầu tiên đến khát vọng tự chủ

Cuối thập niên 1990, ngành dầu khí bắt đầu khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh năng lượng. Trong định hướng xây dựng chuỗi giá trị dầu khí đồng bộ, Petrovietnam - lúc bấy giờ là Tổng công ty Dầu khí Việt Nam cần một lực lượng dịch vụ kỹ thuật đủ năng lực đảm nhận các công trình ngày càng phức tạp trên thềm lục địa Việt Nam. Trong bối cảnh đó, ngày 15/5/2001, Xí nghiệp Dịch vụ Cơ khí Hàng hải được thành lập, trực thuộc Công ty Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí PTSC. Khi ấy, Xí nghiệp chỉ có 33 cán bộ, công nhân viên. Con số nhỏ bé ấy khi đặt cạnh quy mô các dự án và lực lượng lao động hàng nghìn người ngày nay, càng cho thấy những bước tiến rất dài của PTSC M&C qua một phần tư thế kỷ.

Những dự án đầu tiên như Dinh Cố GPP-IC, WHP-S1 của JVPC và các công trình tiếp theo với các chủ đầu tư dầu khí trong nước, quốc tế đã trở thành những “lớp học thực chiến” của PTSC M&C. Với WHP-S1, dự án công trình dầu khí ngoài khơi đầu tay, doanh nghiệp hợp tác với McDermott, một nhà thầu EPC lớn của Mỹ. Một nhóm 8 kỹ sư trẻ được cử sang Batam, Indonesia học tập kinh nghiệm, rồi trở về tham gia triển khai dự án. Ở giai đoạn này, các dự án đầu tay có ý nghĩa lớn hơn giá trị hợp đồng. Chúng giúp PTSC M&C hình thành phương pháp làm việc, tiêu chuẩn kỹ thuật, kỷ luật an toàn, cách phối hợp với chủ đầu tư và đối tác quốc tế.

WHP-S1 – dự án ngoài khơi đầu tiên của PTSC M&C

Từ năm 2003 đến 2007, PTSC M&C bước vào giai đoạn chuyển tiếp đầy áp lực. Đây là thời kỳ doanh nghiệp vừa thực hiện các công việc được giao, vừa xây dựng nền tảng nhân lực, cơ sở hạ tầng và trang thiết bị thi công. Đỉnh điểm là những năm 2004-2006, việc làm ít, tài chính eo hẹp, nhân sự biến động; có thời điểm PTSC M&C đứng trước nguy cơ giải thể. Trong hoàn cảnh ấy, hợp đồng thi công giàn khai thác Bunga Tulip A cho Talisman Malaysia năm 2004 trở thành điểm tựa kịp thời, giúp PTSC M&C duy trì việc làm, giữ lực lượng và giữ vững niềm tin để mở đường cho những bước tiến tiếp theo.

Chính những năm tháng khắc nghiệt đã rèn cho tập thể PTSC M&C một phẩm chất bền bỉ: càng khó càng phải tìm cách đi tiếp. Từ một đơn vị còn non trẻ, doanh nghiệp dần tích lũy kinh nghiệm, xây dựng đội ngũ và chuẩn bị cho giai đoạn trưởng thành với những dự án lớn hơn, phức tạp hơn.

Bước trưởng thành của tổng thầu EPCI/EPCIC

Năm 2007, Xí nghiệp Dịch vụ Cơ khí Hàng hải chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Dịch vụ Cơ khí Hàng hải PTSC. Đây là dấu mốc quan trọng về mô hình tổ chức, quản trị và quy mô hoạt động. Bãi thi công được mở rộng, hạ tầng được đầu tư, lực lượng lao động tăng mạnh, hệ thống phòng ban, xưởng sản xuất và ban dự án từng bước chuyên nghiệp hóa.

Sự chuyển đổi này cũng gắn với quá trình PTSC và Petrovietnam thúc đẩy chuyên nghiệp hóa khối dịch vụ kỹ thuật dầu khí, tạo thêm không gian để các đơn vị thành viên phát triển năng lực chuyên sâu. Với PTSC M&C, đó là thời điểm doanh nghiệp bước ra khỏi mô hình xí nghiệp ban đầu để vận hành như một nhà thầu cơ khí hàng hải có tổ chức, có hệ thống và có khát vọng lớn hơn.

Bước ngoặt rõ nét là dự án Sư Tử Đen Đông Bắc do Cửu Long JOC trao thầu năm 2008. Đây là dự án EPCI đầu tiên trong lịch sử PTSC M&C, với giá trị hợp đồng 188,8 triệu USD. Ý nghĩa lớn nhất của dự án nằm ở bản chất công việc: PTSC M&C lần đầu tiên tham gia và chịu trách nhiệm trên toàn chuỗi thiết kế, mua sắm, chế tạo, vận chuyển và lắp đặt ngoài khơi. Với công trình biển, năng lực vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi là cấp độ trưởng thành đặc biệt quan trọng, đòi hỏi năng lực điều phối kỹ thuật, phương tiện, nhân lực, an toàn và quản trị rủi ro trong điều kiện biển luôn biến động. Đây cũng là cột mốc PTSC M&C lần đầu đứng vai quản lý các nhà thầu phụ quốc tế lớn trong lĩnh vực vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi như McDermott, Saipem.

Trong quá trình nâng cấp năng lực tổng thầu EPCI, thiết kế trở thành một trụ cột có ý nghĩa quyết định. Những năm đầu, phần việc thiết kế giàn khai thác chủ yếu do nhà thầu nước ngoài thực hiện. Thực tế ấy đặt ra yêu cầu PTSC M&C phải phát triển đội ngũ kỹ sư thiết kế của riêng mình, từng bước đưa các phần việc cốt lõi về Việt Nam, giảm phụ thuộc và tăng khả năng làm chủ toàn bộ chuỗi triển khai dự án.

Từ nền tảng thi công, PTSC M&C từng bước phát triển năng lực thiết kế chi tiết cho nhiều dự án giàn đầu giếng, giàn công nghệ trung tâm, tạo nền tảng để chủ động hơn trong triển khai dự án và nâng cao năng lực cạnh tranh ở những sân chơi lớn hơn.

Từ năm 2008, thế hệ đầu tiên của đội ngũ thiết kế sang MES Singapore học hỏi, tiếp cận và triển khai thiết kế chi tiết. Bắt đầu từ các cụm thiết bị nhỏ lẻ, đến năm 2011, đội ngũ thiết kế PTSC M&C lần đầu tiên tự thực hiện thành công thiết kế chi tiết cho giàn khai thác Hải Sư Đen của Thăng Long JOC. Sau đó, qua các dự án Thăng Long - Đông Đô, Sư Tử Nâu, Thái Bình - Hàm Rồng, Công ty từng bước đưa thiết kế chi tiết về Việt Nam. Đến năm 2014, PTSC M&C đã tiến tới tự thực hiện thiết kế chi tiết bằng 100% nguồn lực kỹ sư Việt Nam đối với các dự án như Sư Tử Vàng Tây Nam, Sư Tử Vàng Đông Nam, Tê Giác Trắng H5.

Cùng trong giai đoạn này, bước tiến mang tính lịch sử của PTSC M&C được ghi dấu tại Dự án Biển Đông 01. Năm 2010, Công ty được giao đảm nhận vai trò tổng thầu EPCIC cho dự án dầu khí trọng điểm lớn nhất quốc gia của Petrovietnam thời điểm đó, với giá trị hợp đồng gần 1 tỷ USD và tổng quy mô gần 40.000 tấn. Để thực hiện dự án, bãi thi công được mở rộng gấp 3 lần, sức chịu tải toàn bãi được nâng lên, đường trượt 25.000 tấn được đầu tư và tòa nhà văn phòng công trường 7 tầng được xây mới trong thời gian ngắn. Dự án hoàn thành trong khoảng 30 tháng với hơn 8,7 triệu giờ lao động an toàn, bàn giao thành công, đáp ứng yêu cầu rất cao của chủ đầu tư, trở thành biểu tượng rực rỡ của ngành Dầu khí Việt Nam, của Petrovietnam vào thời điểm đó.

Dự án Biển Đông 01 trên bãi chế tạo của PTSC M&C năm 2011

Biển Đông 01, vì thế cũng là mốc son sáng nhất và là cuộc nâng cấp tổng lực quy mô nhất về hạ tầng, tổ chức, nhân sự và năng lực điều hành của PTSC M&C. Chia sẻ về dự án này, ông Bùi Hoàng Điệp - Phó Giám đốc PTSC M&C khẳng định: “Có thể nói Biển Đông 01 chính là ‘bàn đạp’ để chúng tôi quyết định đầu tư hệ thống hạ tầng vật chất lớn, bao gồm các đường trượt và công trình hỗ trợ quy mô lớn, đánh dấu mốc chuyển dịch hoàn toàn phương thức sản xuất từ thi công, chế tạo quy mô nhỏ sang các dự án ‘siêu trường, siêu trọng’ mang tầm vóc quốc tế”.

Dự án Biển Đông 01 hoàn thành lắp đặt ngoài khơi vào cuối năm 2012

Vươn ra quốc tế, chinh phục những thử thách mới

Sau giai đoạn trưởng thành với các dự án EPCI/EPCIC quy mô lớn trong nước, PTSC M&C tiếp tục đối diện với những yêu cầu lớn hơn. Từ năm 2014, thị trường dầu khí bước vào giai đoạn khó khăn khi giá dầu suy giảm sâu, nhiều dự án trong nước chậm lại. Lúc này, yêu cầu đặt ra với các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam không chỉ là vượt qua một chu kỳ khó khăn, mà còn là giữ vững được năng lực đã tích lũy, bảo toàn được đội ngũ đã được rèn luyện qua các công trình lớn.

Với PTSC M&C, đi ra thị trường quốc tế vì thế vừa là lựa chọn sinh tồn, vừa là bước đi để bảo vệ và mở rộng năng lực dịch vụ kỹ thuật dầu khí Việt Nam. Doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm cơ hội tại các thị trường mới như Ấn Độ, Brunei, từng bước đưa năng lực thi công chế tạo, quản lý dự án và phối hợp với đối tác quốc tế ra khỏi phạm vi quen thuộc. Các dự án HRD tại Ấn Độ, MLS tại Brunei là những dấu mốc mở đường, giúp PTSC M&C duy trì việc làm, tích lũy kinh nghiệm quốc tế và chuẩn bị cho những thị trường có yêu cầu cao hơn.

Dự án Heera Redevelopment (HRD) trên công trường xây lắp PTSC M&C

Phép thử lớn nhất trong chặng đường này là thị trường Trung Đông. Năm 2017, trong bối cảnh Qatar chịu tác động bởi biến động chính trị tại khu vực Vùng Vịnh, PTSC M&C nhanh chóng tiếp cận các khách hàng tại Qatar để tìm kiếm cơ hội. Đến tháng 11/2018, PTSC M&C thắng gói thầu EPCI Dự án Gallaf 1 của North Oil Company, với giá trị gần 350 triệu USD. Đây là dự án đầu tiên của PTSC M&C tại Trung Đông, một thị trường mới, lớn và có yêu cầu rất khắt khe.

Đến năm 2020, đại dịch Covid-19 bùng phát trên toàn cầu, đẩy Gallaf 1 vào một phép thử đặc biệt. Từ huy động nhân lực, tổ chức sản xuất trên bãi, bảo đảm chuỗi cung ứng đến triển khai các phần việc tại Qatar, mọi khâu đều chịu áp lực về an toàn, thời gian và chi phí. PTSC M&C đã giữ vững nhịp thi công, kiểm soát tiến độ, phối hợp với khách hàng và các bên liên quan, hoàn thành dự án an toàn, chất lượng và bàn giao cho khách hàng. Thành công này trở thành bằng chứng thuyết phục về năng lực tổng thầu quốc tế, năng lực quản trị rủi ro và bản lĩnh giữ cam kết trong bối cảnh khủng hoảng toàn cầu.

Xuất khẩu 3 giàn đầu giếng thuộc Dự án Gallaf 1 sang Qatar.

Bước vào không gian năng lượng mới

Sau giai đoạn khẳng định năng lực tổng thầu trong dầu khí, PTSC M&C bước vào bối cảnh mới khi cấu trúc năng lượng thế giới dịch chuyển mạnh mẽ. Từ áp lực thị trường và xu thế chuyển dịch năng lượng, doanh nghiệp nhìn thấy không gian phát triển mới trong lĩnh vực điện gió ngoài khơi, trên nền tảng kinh nghiệm, nguồn lực và hệ thống đã tích lũy qua nhiều năm làm công trình biển.

Bước chuyển sang điện gió ngoài khơi cũng được đặt trong không gian phát triển mới của Petrovietnam và PTSC, khi định hướng phát triển năng lượng quốc gia ngày càng nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa nguồn năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới và các ngành kinh tế biển có giá trị gia tăng cao.

Cuối năm 2020, trong quá trình tìm hướng đi ở lĩnh vực mới này, PTSC M&C kết nối với Semco Maritime của Đan Mạch, một nhà thầu có kinh nghiệm mạnh về thiết kế trạm biến áp ngoài khơi cho các dự án điện gió, chủ động tiếp cận tri thức, kinh nghiệm của đối tác quốc tế để từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng mới. Thành quả đầu tiên của liên danh Semco Maritime - PTSC M&C chính là Dự án Hải Long 2 & 3 tại Đài Loan (Trung Quốc), mở ra cánh cửa để PTSC M&C bước vào điện gió ngoài khơi, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng mới bằng năng lực thực chiến của một nhà thầu công trình biển.

Lễ chúc mừng Dự án Điện gió ngoài khơi Baltica 2 đạt cột mốc 5 triệu giờ an toàn

Sau Hải Long 2 & 3, liên danh Semco Maritime - PTSC M&C tiếp tục ghi dấu ở các dự án điện gió ngoài khơi như Feng Miao 1, Baltica 2 và Formosa 4. Song song đó, PTSC M&C cũng tham gia chế tạo hàng loạt chân đế tua-bin điện gió ngoài khơi trong khuôn khổ dự án CHW2204 của Tổng công ty PTSC, từng bước mở rộng sự hiện diện trong chuỗi dịch vụ điện gió ngoài khơi với nhiều nhóm sản phẩm khác nhau. Sang năm 2025, trong bối cảnh thị trường điện gió ngoài khơi toàn cầu nhiều biến động, PTSC M&C vẫn kiên trì cùng Semco Maritime theo đuổi các dự án năng lượng tái tạo tiềm năng trong khu vực và trên thế giới.

Liên danh Semco Maritime - PTSC M&C ký hợp đồng dự án Formosa 4

Bước vào lĩnh vực năng lượng mới, PTSC M&C tiếp tục mở rộng chính năng lực đã làm nên thương hiệu: năng lực làm công trình biển, năng lực quản trị dự án phức tạp và năng lực đưa tay nghề Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu dầu khí ngoài khơi là nơi PTSC M&C trưởng thành, thì điện gió ngoài khơi đang trở thành không gian để doanh nghiệp tiếp tục chứng minh bản lĩnh dám đi trước, dám nhận việc khó và dám lớn lên bằng chính nội lực của mình.

Nhìn lại một phần tư thế kỷ, điều làm nên PTSC M&C không chỉ là các dự án lớn, những con số ấn tượng hay các dấu mốc thị trường. Đó còn là câu chuyện của những kỹ sư trẻ từng sang Batam học nghề, những người lao động từng đi qua giai đoạn thiếu việc làm, những đội ngũ kỹ thuật trưởng thành từ Biển Đông 01, Sao Vàng - Đại Nguyệt, Gallaf, Lô B và hôm nay tiếp tục bước vào điện gió ngoài khơi. Mỗi thế hệ để lại một lớp năng lực, một lớp bản lĩnh, một lớp niềm tin.

Trên hành trình phía trước, PTSC M&C tiếp tục đi bằng bản lĩnh đã được hun đúc suốt 25 năm: tự lực, kỷ luật, sáng tạo và không ngừng vươn tới những chuẩn mực cao hơn của ngành công nghiệp năng lượng.

Hành trình của PTSC M&C còn cho thấy cách một đơn vị dịch vụ kỹ thuật trong hệ sinh thái Petrovietnam trưởng thành cùng những bài toán lớn của ngành: tự chủ năng lực, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, mở rộng thị trường và thích ứng với chuyển dịch năng lượng. Nhìn lại chiều sâu lịch sử ấy, triết lý phát triển của PTSC M&C càng hiện lên rõ nét: bền bỉ trước biến động, không ngại khó trước việc lớn, luôn tìm cách tiến lên khi hoàn cảnh đặt ra yêu cầu mới. Khi thiếu kinh nghiệm thì tích cực học hỏi. Khi thiếu việc làm thì tìm kiếm dự án, mở rộng thị trường. Khi năng lực còn phụ thuộc thì xây đội ngũ. Khi thị trường dầu khí đổi chiều thì bước ra quốc tế. Khi thế giới chuyển dịch năng lượng thì mở thêm không gian phát triển mới. Trên hành trình phía trước, PTSC M&C có đủ cơ sở để tiếp tục đi bằng bản lĩnh đã được hun đúc suốt 25 năm: tự lực, kỷ luật, sáng tạo và không ngừng vươn tới những chuẩn mực cao hơn của ngành công nghiệp năng lượng./.