Thấy gì từ doanh nghiệp nhà nước đóng góp ngân sách lớn nhất Việt Nam?

Lễ Vinh danh các doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam 2026 diễn ra chiều 15/9

Theo dữ liệu STATE 100 năm 2026, tổng số thực nộp ngân sách của 100 doanh nghiệp nhà nước đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước, sau khi loại trừ phần đóng góp bị tính trùng giữa công ty mẹ và công ty con, đạt 425.800 tỷ đồng, tương đương khoảng 16% tổng thu ngân sách quốc gia.

Trong danh sách này, đứng đầu là Công ty mẹ - Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) với 90.991 tỷ đồng. Với con số này, PETROVIETNAM đóng góp khoảng 21,4% tổng số 425.800 tỷ đồng nộp ngân sách của 100 doanh nghiệp nhà nước.

Sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển, PETROVIETNAM từng bước hình thành hệ sinh thái dầu khí đồng bộ từ thăm dò, khai thác đến khí, điện, lọc hóa dầu, phân bón và dịch vụ kỹ thuật, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới. Những công trình như mỏ Bạch Hổ, Nhà máy Đạm Phú Mỹ, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, các cụm khí - điện - đạm, hệ thống đường ống khí, cảng LNG… đã trở thành những cấu phần quan trọng của nền công nghiệp hiện đại, góp phần nâng cao năng lực tự chủ năng lượng và thúc đẩy phát triển các trung tâm công nghiệp trên cả nước.

Bước chuyển chiến lược được đánh dấu bằng Quyết định số 733/QĐ-TTg ngày 9/4/2025, đổi tên Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam, mở ra không gian phát triển mới cho một doanh nghiệp công nghiệp - năng lượng tích hợp.

PETROVIETNAM bảo đảm các cân đối lớn và thực hiện sứ mệnh “5 An” của quốc gia

Sau nửa thế kỷ, PETROVIETNAM đạt doanh thu lũy kế khoảng 605 tỷ USD, nộp ngân sách trên 142 tỷ USD. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu ước đạt 734,7 nghìn tỷ đồng, tăng 49%; nộp ngân sách 88,9 nghìn tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ.

Những con số này khẳng định vai trò của PETROVIETNAM như một lực lượng vật chất quan trọng, góp phần tạo nguồn lực phát triển, bảo đảm các cân đối lớn và thực hiện sứ mệnh “5 An” của quốc gia: An ninh năng lượng; An ninh kinh tế; An ninh lương thực; An ninh quốc phòng; An sinh xã hội.

Đánh giá về vai trò đóng góp vào NSNN của PETROVIETNAM, ông Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn (Bộ Tài chính) từng nhận định, PETROVIETNAM là doanh nghiệp hiếm hoi mà cơ quan thuế có thể hoàn toàn yên tâm về “doanh nghiệp thật - số liệu thật”. Dòng tiền, đầu tư, phân bổ ngân sách, thu - chi đều được quản trị chặt chẽ, minh bạch, tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Điều này tạo nền tảng để Nhà nước tin tưởng vào tính chính xác, ổn định và dự báo được của nguồn thu.

Theo ông, cấu trúc chuỗi giá trị rộng, có khả năng bù trừ rủi ro theo chu kỳ kinh tế. PETROVIETNAM không chỉ khai thác dầu thô mà còn vận hành một hệ sinh thái hoàn chỉnh: thăm dò - khai thác, khí - điện - đạm, lọc hóa dầu, dịch vụ kỹ thuật. Khi giá dầu giảm, các lĩnh vực điện - đạm, khí, lọc hóa dầu tiếp tục tạo nguồn thu ổn định, giúp cân bằng rủi ro. Đây cũng là đặc trưng của các tập đoàn năng lượng quốc gia lớn trên thế giới: chuỗi giá trị càng hoàn chỉnh thì đóng góp ngân sách càng bền vững và ít biến động.

Hệ sinh thái đó còn kéo theo nhiều hiệu ứng lan tỏa: công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ kỹ thuật, an ninh - quốc phòng, sinh kế người dân. Nguồn thu ngân sách không chỉ đến từ dầu khí mà còn từ toàn bộ chuỗi hoạt động công nghiệp được hình thành xung quanh ngành.

Ông Nguyễn Văn Phụng: Đối với PETROVIETNAM, nếu tính chung cả hệ sinh thái thì con số nộp ngân sách đạt 166.000 tỷ đồng. PETROVIETNAM cũng là Tập đoàn có nhiều đơn vị thành viên trong hệ sinh thái nhất có mặt tại danh sách này.

Bên cạnh STATE 100, danh sách VNTAX 200 (Top 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam) cũng được công bố đồng thời. Đánh giá chung về danh sách STATE 100 và VNTAX 200, chuyên gia Nguyễn Văn Phụng nhìn nhận, các doanh nghiệp có vốn nhà nước còn chiếm đông đảo cả về số lượng, xếp thứ hạng cao và vẫn là những cái tên quen thuộc, nhiều doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn có cả công ty mẹ, công ty con.

Đối với PETROVIETNAM, số liệu thống kê trong bảng là 90.991 tỷ đồng, nhưng tính chung cả các công ty thành viên, liên doanh/liên kết… thì hệ sinh thái này đã nộp ngân sách 166.000 tỷ đồng.

Hoạt động khai thác dầu khí tại mỏ Đại Hùng

PETROVIETNAM cũng là Tập đoàn có nhiều đơn vị thành viên trong hệ sinh thái nhất có mặt tại danh sách này, với 10 doanh nghiệp. Các doanh nghiệp thành viên hoạt động từ thăm dò khai thác, lọc hóa dầu, khí, phân phối xăng dầu đến dịch vụ kỹ thuật, điện, vận tải và hóa chất...: PVEP, BSR, PVOIL, PV GAS, PTSC, PV Power, PV Drilling, PVCFC, PVTrans, PVFCCo.

Một góc nhìn khác trong bức tranh đóng góp NSNN công bố năm nay, chuyên gia Nguyễn Văn Phụng đánh giá, nguồn thu, nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, trong đó có các doanh nghiệp nhà nước (DNNN), tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Theo dữ liệu thống kê, 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất đóng góp gần 1 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 1/3 tổng thu NSNN.

Nguồn: Cafe F

Trong số này, khu vực DNNN có mức đóng góp đáng kể, không chỉ từ các khoản thuế, mà còn từ phần lợi nhuận sau thuế được nộp về NSNN từ nguồn vốn nhà nước tại doanh nghiệp. DNNN còn giữ vai trò dẫn dắt các xu hướng phát triển mới, đầu tư vào hạ tầng, công nghệ và các dịch vụ nền tảng, qua đó tạo không gian dẫn dắt để khu vực tư nhân tham gia và phát triển.

PETROVIETNAM cũng là một minh chứng cho vai trò dẫn dắt này. Bên cạnh việc xây dựng hơn 30 chuỗi liên kết đầu tư và sản xuất, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại và đồng bộ, trong thời gian gần đây, với vai trò vị thế là doanh nghiệp đứng đầu Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, dịch vụ, PETROVIETNAM đã triển khai nhiều hợp tác toàn diện với các tập đoàn, doanh nghiệp tư nhân ngoài ngành. Mục tiêu là tối ưu hóa nguồn lực, mở rộng thị trường trong và ngoài nước, tăng cường hợp tác, liên kết, phát huy thế mạnh, mở rộng dư địa kinh doanh, gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia và của Tập đoàn.

Bước đi này thể hiện chiến lược chủ động của PETROVIETNAM trong việc liên kết với các doanh nghiệp tư nhân, đồng thời mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh cho cả Tập đoàn và các đối tác trong nước; qua đó làm tốt nhiệm vụ tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp nhà nước với khu vực tư nhân để tạo đột phá, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho phát triển kinh tế đa ngành tại Việt Nam.

Petrovietnam đóng góp quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế

Petrovietnam tiếp tục nằm trong nhóm doanh nghiệp đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước

PETROVIETNAM đứng đầu Top 100 doanh nghiệp nhà nước nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Nguồn thu ngân sách: Nền tảng từ sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp trụ cột

Phương Thảo