Từ mỏ tận thu đến chuyến dầu thứ 200: Sự hồi sinh của mỏ dầu 1 USD

Ngày 30/7, tại TP HCM, Chi nhánh Thăm dò Khai thác Dầu khí Nam Côn Sơn (PVEP-NCS) thuộc Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) - đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức hội thảo chuyên đề “Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ có tính sáng tạo đột phá để khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả thăm dò, khai thác mỏ Đại Hùng”. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia từ các bộ, ban, ngành, Petrovietnam, các viện nghiên cứu và trường đại học.

Hội thảo chuyên đề “Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ có tính sáng tạo đột phá để khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả thăm dò, khai thác mỏ Đại Hùng”.

Hội thảo là dịp nhìn lại chặng đường hơn hai thập kỷ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm khôi phục, mở rộng và nâng cao hiệu quả khai thác mỏ Đại Hùng tại Lô 05-1(a), bể Nam Côn Sơn.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Xuân Ninh, Giám đốc PVEP-NCS, đại diện nhóm tác giả cho biết, mỏ Đại Hùng được phát hiện trong điều kiện địa chất phức tạp tại vùng biển Nam Côn Sơn, ở độ sâu trên 100 m. Trong giai đoạn đầu khai thác, do những khó khăn về địa chất và chi phí vận hành cao, nhiều nhà thầu dầu khí lớn trên thế giới đã rút lui, để lại mỏ với giá chuyển nhượng tượng trưng 1 USD. Từ một mỏ dầu từng bị các đối tác quốc tế rời bỏ, Đại Hùng đã được hồi sinh bằng trí tuệ, bản lĩnh và năng lực làm chủ khoa học công nghệ của người Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Ninh, Giám đốc PVEP-NCS chia sẻ về hành trình hồi sinh mỏ Đại Hùng bằng trí tuệ, bản lĩnh và năng lực làm chủ khoa học công nghệ của người Việt Nam.

Ông Nguyễn Xuân Ninh cho biết, từ thời điểm tiếp nhận mỏ, các nhà khoa học và kỹ sư đã kiên trì tái thiết nền tảng dữ liệu, triển khai nhiều giải pháp trong nghiên cứu địa chất, xây dựng mô hình mỏ, khoan - hoàn thiện giếng và quản trị khai thác. Nhờ đó, mỏ Đại Hùng được khôi phục, duy trì vận hành an toàn, mang lại doanh thu lũy kế hơn 4,5 tỷ USD, nộp ngân sách Nhà nước trên 650 triệu USD tính đến hết năm 2025 và ghi dấu mốc chuyến xuất bán dầu thứ 200.

Mỏ Đại Hùng hiện diện giữa vùng biển sâu, xa bờ, không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên biển.

Bên cạnh các giá trị ứng dụng khoa học công nghệ và những con số ấn tượng về hiệu quả kinh tế, sự hiện diện của đội ngũ kỹ sư, người lao động tại mỏ Đại Hùng ở vùng nước sâu, xa bờ còn góp phần khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên biển. Các công trình dầu khí tại mỏ Đại Hùng không chỉ phục vụ hoạt động khai thác mà còn là điểm tựa hỗ trợ ngư dân vươn khơi, bám biển.

Giải pháp công nghệ tích hợp đa ngành

Tham luận tại hội thảo đã làm rõ hệ thống giải pháp công nghệ tích hợp đa ngành được nghiên cứu và triển khai tại mỏ Đại Hùng.

Điểm nhấn chiến lược là việc chuyển đổi từ mô hình giếng ngầm dưới đáy biển (Subsea) sang giàn đầu giếng cố định (WHP) kết nối với giàn xử lý trung tâm (FPU), qua đó góp phần tối ưu hiệu quả đầu tư và nâng cao khả năng quản trị khai thác. Bên cạnh đó, các giải pháp giải mã cấu trúc địa chất phức tạp bằng mô hình vận tốc dị hướng nghiêng TTI, nghịch đảo địa chấn tích hợp, công nghệ khoan định hướng LWD và hệ thống hoàn thiện đa tầng thông minh được ứng dụng, giúp hoạt động khai thác từng bước chuyển sang phương thức chủ động dựa trên dữ liệu.

Chương trình thảo luận ghi nhận nhiều ý kiến nhận xét, góp ý và tham luận từ các nhà khoa học, chuyên gia, trong đó có PGS.TS Trần Đình Kiên, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất; PGS.TS Nguyễn Thế Vinh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Mỏ - Địa chất; GS.TSKH Dương Ngọc Hải, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; đại diện các ban chuyên môn của Petrovietnam; cùng các chuyên gia đến từ Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP HCM và Trường Đại học Khoa học Tự nhiên - Đại học Quốc gia TP HCM.

PGS.TS Nguyễn Thế Vinh đánh giá công trình nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ tại mỏ Đại Hùng có tính thực tiễn sâu sắc, đồng thời là nguồn tài liệu quý phục vụ công tác giảng dạy và đào tạo các thế hệ sinh viên.

Ông cho biết, năm 2025, Trường Đại học Mỏ - Địa chất vinh dự tiếp nhận “cây thông khai thác ngầm” của giếng 05-DH-1P thuộc mỏ Đại Hùng từ Công ty Điều hành Thăm dò Khai thác Dầu khí trong nước (PVEP POC). Thiết bị đã hoàn thành sứ mệnh sau 26 năm vận hành liên tục, từ năm 1994 đến năm 2020, và được trao tặng để phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học của Nhà trường.

“Cây thông khai thác ngầm” là mô hình trực quan sinh động, giúp sinh viên tiếp cận trực quan với thiết bị khai thác dầu khí biển, hiểu rõ hơn về cấu tạo, nguyên lý vận hành, điều kiện làm việc và yêu cầu kỹ thuật đối với giếng ngầm. Qua đó, giá trị thực tiễn từ công trình mỏ Đại Hùng tiếp tục được chuyển hóa thành học liệu phục vụ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành dầu khí.

Các ý kiến thảo luận tại hội thảo tập trung làm rõ giá trị khoa học, tính thực tiễn của chuỗi giải pháp công nghệ, đồng thời khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư Việt Nam trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí biển sâu.

Bước ngoặt từ giai đoạn khó khăn

Phát biểu tại hội thảo, TS. Trần Hồng Nam, Thành viên HĐTV Petrovietnam, nguyên Tổng Giám đốc PVEP đã chia sẻ về giai đoạn đặc biệt khó khăn khoảng năm 2020. Khi đó, dòng tiền chịu áp lực lớn do giá dầu giảm sâu, dự án đứng trước nguy cơ phải dừng hoạt động. Theo TS. Trần Hồng Nam, xuất phát từ khát vọng hồi sinh mỏ của người lao động, PVEP và PVEP POC đã quyết tâm phân tích lại toàn bộ cơ sở dữ liệu để tìm ra hướng đi phù hợp. Quyết định triển khai phương án phát triển mỏ Đại Hùng giai đoạn 3 đã trải qua nhiều vòng giải trình nghiêm ngặt.

TS. Trần Hồng Nam, Thành viên HĐTV Petrovietnam, nguyên Tổng Giám đốc PVEP phát biểu tại hội thảo.

TS. Trần Hồng Nam khẳng định, đây không phải sự mạo hiểm mà được xây dựng trên cơ sở khoa học, dữ liệu và kinh nghiệm vận hành tích lũy qua nhiều năm, hướng tới nâng hệ số thu hồi dầu từ 14% lên mức kỳ vọng khoảng 23%. Theo TS. Trần Hồng Nam, công trình không chỉ tạo ra những giá trị thương mại thiết thực mà còn đóng góp thiết thực cho hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại học. Thành công của mỏ Đại Hùng tiếp tục khẳng định năng lực tự chủ của Petrovietnam trong thăm dò và khai thác dầu khí, góp phần củng cố an ninh năng lượng quốc gia.

Tham quan thực tế chân đế giàn WHP-DHN

Trước đó, đoàn đại biểu gồm các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đã tham quan thực tế tại cảng dầu khí Vietsovpetro, tìm tiểu công tác thi công, chế tạo chân đế giàn WHP-DHN thuộc Dự án phát triển mỏ Đại Hùng - Khu vực Đại Hùng Nam. Đây là hạng mục công trình thuộc dự án phát triển mỏ, góp phần hiện thực hóa kế hoạch mở rộng khai thác tại khu vực Đại Hùng Nam.

Đoàn đại biểu tham quan thực tế tại cảng dầu khí Vietsovpetro, trực tiếp tìm hiểu công tác thi công, chế tạo chân đế giàn WHP-DHN thuộc Dự án phát triển mỏ Đại Hùng - Khu vực Đại Hùng Nam.

Chuyến tham quan giúp các đại biểu có thêm góc nhìn trực quan về năng lực chế tạo công trình biển của đội ngũ kỹ sư, chuyên gia và người lao động Petrovietnam.

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông Nguyễn Xuân Ninh, Giám đốc PVEP-NCS khẳng định, chương trình đã hoàn thành tốt đẹp toàn bộ nội dung đề ra. Ban Tổ chức trân trọng ghi nhận và tiếp thu các ý kiến đóng góp tâm huyết từ các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học. Các ý kiến tại hội thảo là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện nghiên cứu, nhân rộng các giải pháp khoa học công nghệ trong các dự án dầu khí, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.

Hội thảo đã hoàn thành tốt đẹp các nội dung đề ra, ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết của các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học.

Từ một mỏ dầu từng được chuyển nhượng với giá tượng trưng 1 USD, mỏ Đại Hùng đã từng bước được khôi phục và phát triển bằng chuỗi giải pháp khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế. Hành trình này cho thấy giá trị của sự kiên trì nghiên cứu, năng lực làm chủ công nghệ và tinh thần trách nhiệm của các thế hệ người lao động Petrovietnam giữa vùng biển xa bờ của Tổ quốc.

“Hồi sinh” Đại Hùng nhờ nội lực công nghệ

Dự án Phát triển mỏ Đại Hùng Nam: Hạ thủy thành công cọc định vị, sẵn sàng cho chiến dịch lắp đặt biển

Hồi sinh mỏ Đại Hùng bằng công nghệ “may đo” và bản lĩnh người lao động Petrovietnam

Giàn Đại Hùng kịp thời cấp cứu ngư dân gặp nạn trên biển

Kỳ tích dòng dầu giữa biển khơi

Gia Linh - Mai Châu