Bài 3: Từ những phòng STEM đến giấc mơ quốc gia đổi mới sáng tạo

Chuyên gia Đỗ Hoàng Sơn: Khi Petrovietnam triển khai chương trình STEM Innovation, những giá trị văn hóa doanh nghiệp của Petrovietnam có thể lan tỏa vào môi trường học đường.

PV: Có ý kiến cho rằng, trường đại học nên công nhận dữ liệu học tập và kết quả nghiên cứu của học sinh trong các phòng STEM như một tiêu chí ưu tiên tuyển sinh. Ông đánh giá thế nào về vấn đề này?

Chuyên gia Đỗ Hoàng Sơn: Tôi cho rằng việc các trường đại học công nhận kết quả học tập và nghiên cứu của học sinh trong các chương trình STEM như một tiêu chí tuyển sinh là yếu tố rất quan trọng, thậm chí có thể nói là mang tính quyết định đối với sự phát triển bền vững của giáo dục STEM ở bậc phổ thông.

Thực tế cho thấy, khi một hoạt động học tập được các trường đại học uy tín thừa nhận, xã hội sẽ nhìn nhận giá trị của hoạt động đó một cách nghiêm túc hơn. Nếu kết quả nghiên cứu, dự án khoa học hay dữ liệu học tập của học sinh tại các phòng STEM được đưa vào hệ thống đánh giá tuyển sinh, chẳng hạn như cộng điểm ưu tiên, công nhận tín chỉ sớm hoặc xem xét trong hồ sơ năng lực, thì phụ huynh và học sinh sẽ có thêm động lực để tham gia sâu hơn vào các hoạt động nghiên cứu và sáng tạo.

Ở góc độ đào tạo nguồn nhân lực, điều này cũng giúp tạo ra sự liên thông giữa giáo dục phổ thông và đại học. Khi học sinh đã được tiếp cận với nghiên cứu khoa học, lập trình, chế tạo hay các dự án kỹ thuật ngay từ bậc phổ thông, các trường đại học có thể rút ngắn thời gian đào tạo các kỹ năng nền tảng và tập trung nhiều hơn vào chuyên môn sâu.

Vì vậy, nếu các trường đại học lớn như Bách khoa Hà Nội, các trường trong hệ thống đại học quốc gia hay các trường kỹ thuật hàng đầu cùng tham gia vào hệ sinh thái này, việc công nhận kết quả học tập STEM của học sinh sẽ trở thành một “tín hiệu xác nhận chất lượng” từ phía các đơn vị chuyên môn. Điều đó không chỉ tạo niềm tin cho xã hội, mà còn góp phần thúc đẩy mạnh mẽ văn hóa sáng tạo và nghiên cứu khoa học trong trường phổ thông.

Các thành viên Đội tuyển Robotics Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội) tham gia cuộc thi VEX Robotics World Championship 2026 tại Mỹ.

PV: Petrovietnam có nền tảng văn hóa doanh nghiệp “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình”. Theo ông, những giá trị này có thể lan tỏa vào môi trường giáo dục STEM như thế nào?

Chuyên gia Đỗ Hoàng Sơn: Theo tôi, khi Petrovietnam triển khai chương trình STEM Innovation, điều đặc biệt không chỉ nằm ở quy mô đầu tư hay hệ thống phòng Lab hiện đại, mà còn ở việc những giá trị văn hóa doanh nghiệp của Petrovietnam có thể lan tỏa vào môi trường học đường.

Đội tuyển Robotics Trường THCS Cầu Giấy tham gia cuộc thi VEX Robotics World Championship 2026 tại Mỹ.

Chẳng hạn, giá trị “Khát vọng” có thể được chuyển hóa thành tinh thần dám mơ ước và theo đuổi những ý tưởng khoa học mới của học sinh. Trong giáo dục STEM, điều quan trọng nhất là nuôi dưỡng khát vọng khám phá và sáng tạo, bởi mọi phát minh khoa học đều bắt đầu từ những câu hỏi rất đơn giản của con người.

Giá trị “Trí tuệ” lại gắn trực tiếp với đặc trưng cốt lõi của giáo dục STEM, đó là phát triển tư duy khoa học, khả năng phân tích, thử nghiệm và giải quyết vấn đề. Khi học sinh được tiếp cận với môi trường học tập thực hành, các em sẽ dần hình thành tư duy logic và sáng tạo - những năng lực cốt lõi của nền kinh tế tri thức.

Bên cạnh đó, “Chuyên nghiệp” thể hiện ở cách tổ chức học tập có kỷ luật, có phương pháp, từ cách xây dựng dự án khoa học, làm việc nhóm, đến việc trình bày và bảo vệ ý tưởng. Đây cũng là những kỹ năng rất quan trọng để học sinh có thể tham gia vào môi trường nghiên cứu và sản xuất công nghệ cao sau này.

Và cuối cùng, giá trị “Nghĩa tình” thể hiện ở tinh thần chia sẻ tri thức và trách nhiệm với cộng đồng. Khi một doanh nghiệp lớn đầu tư cho giáo dục STEM, đặc biệt ở những địa phương còn nhiều khó khăn, điều đó không chỉ là đầu tư cho giáo dục, mà còn là một hành động mang ý nghĩa xã hội sâu sắc, góp phần mở ra cơ hội tiếp cận khoa học cho nhiều thế hệ học sinh.

Tôi cho rằng, chính sự kết hợp giữa nguồn lực doanh nghiệp và giá trị văn hóa nhân văn sẽ giúp các chương trình STEM không chỉ tạo ra những phòng Lab hiện đại, mà còn góp phần nuôi dưỡng một thế hệ trẻ có khát vọng, trí tuệ và trách nhiệm với xã hội.

PV: Nhìn xa hơn, khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ông kỳ vọng chương trình STEM Innovation Petrovietnam sẽ đóng vai trò như thế nào trong việc nuôi dưỡng thế hệ nhân lực khoa học - công nghệ mới cho đất nước?

Chuyên gia Đỗ Hoàng Sơn: Trong tương lai, tôi cho rằng chương trình STEM Innovation Petrovietnam sẽ đóng vai trò như một hạt nhân ban đầu trong hệ sinh thái đào tạo nguồn nhân lực khoa học - công nghệ của Việt Nam. Trong nhiều chiến lược phát triển quốc gia, chúng ta đều nhấn mạnh đến đổi mới sáng tạo, kinh tế tri thức và chuyển đổi số. Nhưng để những mục tiêu đó trở thành hiện thực, điều quan trọng nhất vẫn là nguồn nhân lực có tư duy khoa học và năng lực sáng tạo.

Các phòng STEM nếu được vận hành hiệu quả sẽ giúp học sinh tiếp cận với khoa học - công nghệ từ rất sớm, không chỉ ở mức độ kiến thức mà còn ở tư duy nghiên cứu, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần sáng tạo. Đây sẽ là nền tảng để các em theo đuổi các ngành khoa học kỹ thuật, công nghệ khi bước vào đại học và sau này tham gia vào các ngành kinh tế mũi nhọn.

Ở góc độ rộng hơn, việc một doanh nghiệp năng lượng quốc gia như Petrovietnam chủ động đầu tư cho giáo dục STEM cũng cho thấy mối liên kết giữa giáo dục, khoa học - công nghệ và phát triển kinh tế. Khi nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu cùng tham gia vào một hệ sinh thái chung, chúng ta có thể tạo ra một chu trình phát triển liên tục: từ nuôi dưỡng đam mê khoa học trong nhà trường, đào tạo chuyên sâu ở bậc đại học, đến ứng dụng và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

Trân trọng cảm ơn ông!

	Bài 1: Khi học sinh Việt Nam mang mô hình STEM Innovation ra thế giới
	Bài 2: Muốn đi xa, cần thay đổi cách học, cách dạy
	STEM Innovation Petrovietnam góp phần chắp cánh học sinh vào Chung kết quốc gia VSAR 2025-2026
	Khánh thành phòng STEM Trường THPT Gia Định (TP HCM): “Cánh tay nối dài” chạm tới ước mơ

Minh Tiến (thực hiện)