Chuyện về mái trường đầu tiên của PETROVIETNAM

Những người lính khoác áo người thợ

Ngày 7/11/1975, chỉ 2 tháng sau khi Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt Việt Nam, tiền thân của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM), được thành lập, Trường Công nhân Kỹ thuật Dầu khí ra đời. Đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, ngành dầu khí còn mới mẻ, việc thành lập trường đã đặt công tác đào tạo những người thợ vào ngay những bước đầu xây dựng ngành.

Từ mái trường đầu tiên này, các thế hệ công nhân kỹ thuật được chuẩn bị để tham gia xây dựng, tìm kiếm và khai thác dầu khí, rồi tiếp tục đến với những nhà máy khâu sau khi hoạt động của PETROVIETNAM mở rộng.

Từ Trường Công nhân Kỹ thuật Dầu khí (tiền thân của PVCollege), các thế hệ công nhân kỹ thuật được chuẩn bị để tham gia xây dựng, tìm kiếm và khai thác dầu khí, rồi tiếp tục đến với những nhà máy khâu sau. (Ảnh tư liệu)

Năm 1976, Nhà trường khai giảng khóa học đầu tiên với 4 lớp, đào tạo các chuyên ngành khoan, hàn, cơ khí và động cơ. Năm sau, trường mở thêm ngành điện và lặn sâu. Các ngành nghề được đào tạo bám sát thực tiễn sản xuất, trực tiếp phục vụ cho chuỗi hoạt động từ xây dựng công trình đến tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí.

Dù đối mặt với nhiều khó khăn trong giai đoạn đầu, nhà trường vẫn xây dựng được môi trường đào tạo chất lượng cao nhờ sự hỗ trợ của Chính phủ Na Uy. Nhà trường có giáo trình, trang thiết bị đạt chuẩn quốc tế, các phòng thực hành đầy đủ, hiện đại. Học lý thuyết song song với thực hành liên tục trên thiết bị mô phỏng giống thực tế, học viên được tích lũy đầy đủ kỹ năng cần thiết để khi ra trường có thể đảm nhận công việc tại các công trường hay trực tiếp vận hành trên biển và các giàn khoan.

Đội ngũ giảng viên của Trường được đào tạo từ nhiều nơi: có người học tại các nước xã hội chủ nghĩa, có người được đào tạo ở phương Tây, sau đó tiếp tục nâng cao kiến thức tại Mỹ, Pháp và nhiều quốc gia khác. Cùng với điều kiện thực hành, đội ngũ ấy góp phần chuẩn bị cho học viên khả năng đảm nhận công việc ngay sau khi rời trường.

Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác. Khi đó, nhà trường đã đào tạo hơn 1.000 thợ lành nghề, góp phần tích cực vào thành tựu chung của ngành.

Ngày 26/6/1986, dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ được khai thác. Khi đó, nhà trường đã đào tạo hơn 1.000 thợ lành nghề, góp phần tích cực vào thành tựu chung của ngành. Đến năm 2002, khi Tập đoàn đạt mốc khai thác 100 triệu tấn dầu, số thợ lành nghề được trường đào tạo đã vượt 26.000 người.

Cùng đội ngũ kỹ sư Việt Nam và chuyên gia nước ngoài, những người thợ ấy tham gia vận hành các công trình khai thác, đóng góp vào quá trình tiếp nhận, làm chủ công nghệ, thiết bị khoan và khai thác dầu khí.

Chuẩn bị đội ngũ vận hành nhà máy

Câu chuyện đào tạo ở mái trường đầu tiên tiếp tục bước sang một chặng khác khi PETROVIETNAM phát triển công nghiệp khí, phân bón, lọc - hóa dầu và điện. Sau những lớp thợ phục vụ tìm kiếm, thăm dò, khai thác là việc chuẩn bị đội ngũ vận hành những nhà máy có công nghệ và đòi hỏi kỹ thuật khác với trước đây.

Ông Ngô Xuân Hưng, Hiệu trưởng PVCollege cho biết, từ năm 2002, Tập đoàn phát triển mạnh các dự án hạ nguồn. Khi ấy, Việt Nam chưa có những công trình quy mô lớn, công nghệ hiện đại như các nhà máy lọc dầu, nhà máy sản xuất đạm từ khí thiên nhiên đang được chuẩn bị. Đào tạo nhân sự vận hành, bảo dưỡng những công trình ấy vì thế là một thách thức lớn.

Nhận nhiệm vụ từ Tập đoàn, Nhà trường xây dựng đội ngũ giảng viên, đầu tư cơ sở đào tạo, xây dựng chương trình và học hỏi kinh nghiệm quốc tế. Việc chuẩn bị phải đi cùng tiến trình xây dựng nhà máy, để khi công trình hoàn thành đã có đội ngũ sẵn sàng tiếp nhận, vận hành. Mô hình “đào tạo trước tuyển dụng” gắn việc học với nhiệm vụ ấy, từ chuẩn bị kỹ sư, công nhân kỹ thuật đến cán bộ quản lý.

PVCollege đã đào tạo hàng nghìn nhân sự làm việc tại các nhà máy khâu sau, góp phần giúp PETROVIETNAM nhanh chóng tiếp quản những nhà máy quy mô lớn, công nghệ hiện đại và không còn phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.

Hàng nghìn nhân sự được đào tạo để làm việc tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Nhà máy Đạm Cà Mau, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn và các nhà máy nhiệt điện khí. Từ chỗ chưa có nhân sự vận hành, chỉ trong khoảng 10 năm, đội ngũ người lao động PETROVIETNAM đã nhanh chóng tiếp quản những nhà máy quy mô lớn, công nghệ hiện đại, đòi hỏi chế độ vận hành nghiêm ngặt và không còn phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài.

“Trong sự thành công lớn này, vai trò của PVCollege cũng chỉ là nhỏ bé, thầm lặng, nhưng là một mắt xích không thể thiếu đồng hành cùng sự phát triển chung của Tập đoàn”, ông Ngô Xuân Hưng chia sẻ.

Sự gắn bó giữa lớp học và công trình còn được tiếp nối qua mô hình “Đào tạo - Dịch vụ đào tạo - Dịch vụ kỹ thuật”. Giảng viên, học viên có điều kiện tham gia thực tiễn sản xuất, tích lũy kinh nghiệm, nâng cao tay nghề. Nguồn thu từ dịch vụ kỹ thuật được dùng để tái đầu tư cho đào tạo, bổ sung thiết bị và cải thiện đời sống thầy trò.

Ước tính đến nay, PVCollege đã đào tạo hơn 230.000 lượt học viên ở nhiều cấp độ. Từ mái trường ấy, nhiều thế hệ đã đến với giàn khoan, công trình ngoài khơi, các nhà máy lọc dầu, phân bón, điện và hóa chất của PETROVIETNAM.

PVCollege đã đào tạo hơn 230.000 lượt học viên ở nhiều cấp độ, làm việc trong nhiều công trình, nhà máy trong Tập đoàn. (Ảnh: Ông Ngô Xuân Hưng - Hiệu trưởng PVCollege trao bằng tốt nghiệp cho sinh viên)

Đội ngũ cán bộ, giảng viên của nhà trường ngày càng được nâng cao về chất lượng và số lượng. Nhà trường đã đạt chuẩn đào tạo quốc tế của Tổ chức OPITO đối với các khóa học an toàn dầu khí T.BOSIET, T.FOET, T.HUET, Basic H2S Training; Tổ chức điện gió toàn cầu (GWO) đối với khóa học Sea Survival (An toàn sinh mạng trên biển)... Những chứng nhận ấy đã đưa PVCollege trở thành cơ sở hiếm hoi tại Việt Nam có uy tín quốc tế trong lĩnh vực đào tạo nhân lực dầu khí.

Ngày nay, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo đặt thêm những nhiệm vụ đào tạo mới. Nhà trường chú trọng đào tạo lại, nâng cao kỹ năng, xây dựng chương trình kết hợp trực tuyến và trực tiếp, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tinh thần “Dạy để làm - Dạy theo nhu cầu - Dạy để thích nghi với thời đại” tiếp tục gắn công việc của trường với nhu cầu của người lao động và đơn vị, doanh nghiệp.

Những năm tháng còn trong ký ức

Nhìn lại hành trình hơn 50 năm PVCollege đồng hành cùng PETROVIETNAM, ông Lê Minh Hồng, nguyên Phó Tổng Giám đốc PETROVIETNAM, Phó Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam vẫn nhớ những ngày thầy trò ăn bo bo, nhận đồng lương ít ỏi nhưng say sưa giảng dạy, học tập. Có 25 năm gắn bó với trường, từng là Hiệu trưởng đời thứ tư, ông đã chứng kiến sự trưởng thành của nhiều người thợ từ những lớp học còn thiếu thốn.

Với ông, việc sớm thành lập một cơ sở đào tạo cho thấy sự quan tâm đặc biệt đến nguồn nhân lực ngay từ buổi đầu xây dựng ngành. Ông nhắc lại: “Trong quyết định thành lập khi ấy có 4 đơn vị, nhưng đến nay 3 đơn vị kia đã hoàn thành nhiệm vụ và giải thể, chỉ riêng Trường Công nhân Kỹ thuật Dầu khí còn lại, lớn lên cùng ngành. Đó là tầm nhìn rất đúng đắn, bởi nguồn nhân lực chính là yếu tố then chốt quyết định thành công hay thất bại của sự nghiệp tìm kiếm, khai thác dầu khí cho Tổ quốc”.

Ông Lê Minh Hồng đánh giá, việc sớm thành lập một cơ sở đào tạo cho thấy sự quan tâm đặc biệt đến nguồn nhân lực ngay từ buổi đầu xây dựng ngành của PETROVIETNAM. (Ảnh tư liệu)

Trong ký ức của người thầy, lớp học viên vừa rời quân ngũ để lại dấu ấn bởi kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh. “Đó là thế hệ công nhân ưu tú”, ông nói, “họ góp phần quan trọng vào việc xây dựng ngành dầu khí, nhiều người nay đã nghỉ hưu nhưng dấu ấn để lại vẫn còn rõ nét”.

Ông Lê Minh Hồng nhớ rằng ngay từ buổi đầu, nhà trường đã bám sát nhu cầu sử dụng của ngành. Ngành cần nghề gì, trường mở nghề đó; đơn vị thiếu lực lượng nào, trường xây dựng chương trình để đáp ứng. Việc học gắn với những công việc đang chờ người thợ phía trước. Dù đời sống còn chật vật, thầy trò vẫn tin rằng khi tìm thấy dầu, đất nước sẽ có thêm điều kiện phát triển.

Tin về dòng dầu thương mại đầu tiên từ mỏ Bạch Hổ ngày 26/6/1986 đã đem đến cho Nhà trường niềm vui cùng hy vọng về việc làm của học viên và tương lai của ngành. “Chúng tôi reo hò, bởi hiểu rằng từ đây ngành sẽ phát triển, đồng nghĩa với việc học trò của mình sẽ có việc làm, có tương lai, và trường sẽ còn có thêm điều kiện để lớn mạnh”, ông Lê Minh Hồng kể.

Trong dòng chảy 65 năm truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam, PVCollege đã có hơn 50 năm đồng hành phát triển cùng Tập đoàn. Từ những lớp học đầu tiên đến các nhà máy hiện đại, những thế hệ người thợ mang theo tay nghề, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm được rèn từ mái trường tiếp tục bồi đắp đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng định hướng phát triển xa hơn của Tập đoàn.

Cuộc gặp Việt - Xô trên thềm lục địa (Kỳ 1): Một quyết định giữa bộn bề khó khăn

PETROVIETNAM: Vị thế hôm nay, sứ mệnh ngày mai

Dầu khí trong bài toán khôi phục kinh tế miền Bắc sau năm 1954

PETROVIETNAM và bài toán phát triển hạ tầng chiến lược quốc gia

Lê Trúc