Kỳ 2: Chuyện “hai cần cẩu song song” và tinh thần vượt khó của Vietsovpetro

Khi “người học việc” vươn lên bằng khát vọng tự chủ

Bước vào giai đoạn hợp tác thành lập Xí nghiệp Liên doanh Vietsovpetro (năm 1981), thách thức lớn nhất không chỉ là máy móc hay vốn liếng, mà theo ông Lê Quang Trung, nguyên Bí thư Đảng ủy, nguyên Phó Tổng Giám đốc Vietsovpetro, chính là nhân tố con người.

Cảng Vietsovpetro giai đoạn 1981-1985.

Vào thời điểm đó, Việt Nam hầu như chưa có lực lượng kỹ thuật chuyên ngành dầu khí biển. Ông Trung là một trong số ít người được cử đi học tập bài bản về lĩnh vực này ở nước ngoài. Tuy nhiên, một vài người thì không thể gánh vác một ngành công nghiệp khổng lồ đang mở ra trước biển. Giai đoạn đầu, 80 - 90% nhân lực, từ chuyên gia đến công nhân lành nghề, đều là người Liên Xô; phía Việt Nam chỉ chiếm khoảng 10-20% và chưa có kinh nghiệm thực tế ngoài khơi.

Vậy làm thế nào để thu hẹp khoảng cách ấy?

Không có con đường nào khác ngoài học tập. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Vietsovpetro, một cơ chế hợp tác đã được định hình. Năm 1989, khi ông Lê Quang Trung đảm nhiệm vai trò Bí thư Đảng ủy Vietsovpetro, hai Đảng ủy trong Liên doanh đã ký kết thỏa thuận hợp tác mang tính bước ngoặt: Chuyên gia Liên Xô trực tiếp kèm cặp, đào tạo công nhân, kỹ sư và cán bộ quản lý Việt Nam theo phương thức "tay cầm tay".

Đội ngũ kỹ sư Việt Nam và các chuyên gia, cố vấn Liên Xô cùng thảo luận kế hoạch triển khai dự án, đặt nền móng cho ngành công nghiệp dầu khí tại Việt Nam.

"Tinh thần của anh em lúc bấy giờ là phải vươn lên bằng mọi giá. Không tự ti, không nản lòng. Người Việt Nam chúng ta khiêm tốn học hỏi từng ly từng tý, vừa làm vừa học, học ngày học đêm để trưởng thành nhanh nhất có thể", ông Trung chia sẻ.

Chính nhờ tinh thần cầu thị và sự dìu dắt chí tình của những người anh em Liên Xô, đội ngũ kỹ sư, công nhân Việt Nam đã từng bước trưởng thành. Để rồi đến năm 1992, chức danh Tổng Giám đốc Vietsovpetro chính thức được chuyển giao cho phía Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mình lịch sử: Người Việt Nam làm chủ hoàn toàn công nghệ khai thác dầu khí biển sâu.

Sáng kiến “hai cần cẩu” và bài học tư duy đổi mới sáng tạo

Sự trưởng thành ấy không chỉ nằm ở những bản thiết kế vĩ mô, mà còn được tôi luyện từ những bài toán thực tế vô cùng gai góc trên cảng bãi. Ông Trung nhớ lại thời kỳ làm Chánh kỹ sư Cục Dịch vụ Vietsovpetro - đơn vị giữ trọng trách tiếp nhận toàn bộ thiết bị siêu trường, siêu trọng từ các tàu Liên Xô chuyển sang để xây lắp giàn khoan.

Có lần, một khối kết cấu (block) nặng tới 60-70 tấn cần phải được di chuyển từ mép cảng vào bãi lắp ráp. Trong điều kiện trang thiết bị lúc bấy giờ còn rất thô sơ, nếu chỉ dùng xe đầu kéo thì xe sẽ bị sập gầm do quá tải; nếu dùng một cẩu thì không bảo đảm an toàn.

Trước tình thế ấy, ông Trung cùng anh em kỹ thuật đã trăn trở, bàn bạc và đưa ra một giải pháp vô cùng táo bạo nhưng cực kỳ chính xác: sử dụng hai cần cẩu hoạt động song song hai bên xe đầu kéo, vừa nâng đỡ, gánh bớt trọng lượng của khối block, vừa phối hợp nhịp nhàng di chuyển từng bước chậm rãi vào bãi. Khi đến vị trí quy định, hai cẩu đồng loạt nâng thiết bị lên để xe đầu kéo lùi ra an toàn, rồi mới hạ khối block xuống bệ.

Thao tác ấy đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối và sự phối hợp ăn ý đến từng nhịp thở của cả tập thể. Khi Tổng Giám đốc Liên doanh xuống cảng kiểm tra và tận mắt chứng kiến, ông đã phải trầm trồ khen ngợi sự sáng tạo của đội ngũ kỹ sư Việt Nam.

Câu chuyện sáng kiến “hai cần cẩu” chính là bài học thực tiễn quý giá đối với thế hệ trẻ hôm nay. Trong thời đại chuyển đổi số và tự động hóa, người trẻ không được phép thụ động, ỷ lại vào công nghệ sẵn có, mà phải biết kế thừa tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám đột phá” của cha anh để tìm ra những giải pháp kỹ thuật tối ưu nhất cho ngành.

Hồng Thắm - Mai Châu

Kỳ 1: Địa chỉ số 2 Nguyễn Bình Khiêm và những thùng dầu đầu tiên thắp lên niềm tin