Kỳ vọng mới cho nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước

Diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước trong phiên 7/8 cho thấy thị trường đã phản ứng nhanh với thông điệp chính sách

Phiên giao dịch ngày 7/8 chứng kiến sự trở lại đầy ấn tượng của nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước, trở thành tâm điểm thu hút dòng tiền trên thị trường chứng khoán.

Hàng loạt cổ phiếu vốn hóa lớn đồng loạt bứt phá. GVR, BCM, GAS và PLX đều tăng kịch trần với lượng dư mua lớn, trong khi BSR, OIL, VNM, BVH cùng nhiều cổ phiếu khác ghi nhận mức tăng từ 4-6%. Thanh khoản của nhóm này cũng tăng vọt, phản ánh lực cầu chủ động từ cả nhà đầu tư tổ chức lẫn cá nhân.

Đáng chú ý, trong bối cảnh nhiều nhóm ngành chịu áp lực chốt lời khiến VN-Index có thời điểm rung lắc mạnh, chính nhóm cổ phiếu có vốn Nhà nước lại đóng vai trò "đầu kéo", góp phần nâng đỡ chỉ số và duy trì sắc xanh trên thị trường.

Theo giới phân tích, ngoài yếu tố định giá còn ở mức hấp dẫn, diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu này còn phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư đối với những thay đổi về chính sách quản lý vốn nhà nước, đặc biệt sau khi Chính phủ ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg.

Ngày 5/8/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg quy định chi tiết tiêu chí phân loại doanh nghiệp làm căn cứ thực hiện cơ cấu lại vốn Nhà nước. Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký, được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong khuôn khổ pháp lý về quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Điểm nổi bật của quyết định là lần đầu tiên xây dựng hệ thống tiêu chí phân loại doanh nghiệp theo mức độ Nhà nước cần nắm giữ vốn, tạo cơ sở minh bạch cho việc sắp xếp, tái cơ cấu và thoái vốn trong giai đoạn tới.

Theo đó, Nhà nước tiếp tục nắm giữ 100% vốn điều lệ tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực độc quyền tự nhiên; cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu; trực tiếp đầu tư xây dựng và quản lý các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia về giao thông, năng lượng, thủy lợi, hạ tầng số. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao cũng thuộc nhóm Nhà nước nắm giữ toàn bộ vốn.

Nhóm doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ tối thiểu 65% vốn điều lệ bao gồm các lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược nhưng vẫn có thể huy động thêm nguồn lực xã hội, như quản lý và khai thác cảng hàng không, cảng biển đặc biệt, khai thác khoáng sản quy mô lớn, tài chính - ngân hàng, cơ khí chế tạo, cấp thoát nước đô thị và nông thôn cùng nhiều ngành nghề quan trọng khác.

Trong khi đó, mức sở hữu từ trên 50% đến dưới 65% vốn điều lệ được áp dụng đối với các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu có thị phần từ 30% trở lên, các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng viễn thông quốc gia hoặc thực hiện hoạt động thăm dò, đánh giá trữ lượng khoáng sản.

Đối với những doanh nghiệp không thuộc các nhóm ưu tiên, Quyết định 40/2026/QĐ-TTg cũng đưa ra lộ trình xử lý rõ ràng. Nhà nước sẽ không tiếp tục nắm giữ vốn tại các doanh nghiệp hoạt động ngoài lĩnh vực cần chi phối. Trường hợp tỷ lệ sở hữu nhà nước từ 50% vốn điều lệ trở xuống, quyền đại diện chủ sở hữu sẽ được chuyển giao về doanh nghiệp có chức năng đầu tư, kinh doanh vốn nhà nước hoặc doanh nghiệp nhà nước cùng ngành để thực hiện tái cơ cấu, bổ sung vốn hoặc thoái vốn theo quy định.

Theo các chuyên gia, việc xác lập tiêu chí phân loại rõ ràng giúp xóa bỏ nhiều điểm nghẽn tồn tại nhiều năm trong quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Khi trách nhiệm, thẩm quyền và lộ trình xử lý được quy định minh bạch, tiến trình thoái vốn, sắp xếp doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ diễn ra nhanh hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

Ở nhóm dầu khí - năng lượng, sau năm 2025 ghi nhận doanh thu, lợi nhuận kỷ lục của nhiều doanh nghiệp nhà nước, năm 2026 được kỳ vọng mở ra chu kỳ đầu tư mới với hàng loạt dự án quy mô lớn. Nổi bật là chuỗi khí điện Lô B - Ô Môn, trong đó Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC, mã PVS) đảm nhận các gói thầu EPC, Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling, mã PVD) chuẩn bị giàn khoan, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS, mã GAS) đầu tư hệ thống đường ống. Song song, các dự án chuyển dịch năng lượng được đẩy mạnh như nâng cấp, mở rộng kho LNG Thị Vải, xuất khẩu chân đế điện gió ngoài khơi và phát triển nhiên liệu E10, trạm sạc xe điện của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, mã PLX), Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL, mã OIL). Về chính sách cổ tức, nhiều doanh nghiệp ưu tiên giữ lại lợi nhuận để đầu tư dài hạn, trong khi GAS vẫn duy trì mức cổ tức tiền mặt hấp dẫn khoảng 25%.

Diễn biến tích cực của nhóm cổ phiếu doanh nghiệp nhà nước trong phiên 7/8 cho thấy thị trường đã phản ứng nhanh với thông điệp chính sách. Trong bối cảnh thể chế tiếp tục được đẩy mạnh, giới đầu tư kỳ vọng Quyết định 40/2026/QĐ-TTg sẽ không chỉ tạo cú hích cho tiến trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước mà còn góp phần hình thành một chu kỳ tăng trưởng mới của nhóm cổ phiếu vốn nhà nước trên thị trường chứng khoán.

Nhóm cổ phiếu năng lượng – trụ đỡ thị trường trong phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026

"Đại sóng" cổ phiếu dầu khí?

Diệu Đan