Petrovietnam góp phần tạo thế chủ động cho an ninh năng lượng quốc gia

ĐBQH Trần Hoàng Ngân đánh giá cao những đóng góp của Petrovietnam trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, Luật Dầu khí năm 2022 đã góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành dầu khí. Nhờ đó, hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí đã đạt được nhiều kết quả tích cực, đóng góp lớn cho nguồn thu ngân sách nhà nước. "Trong nhóm các doanh nghiệp dẫn đầu về đóng góp ngân sách nhà nước có Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam). Quan trọng hơn, ngành dầu khí còn giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và an ninh kinh tế".

Đại biểu dẫn chứng diễn biến xung đột giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz vào cuối tháng 2/2026, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu, cho thấy ý nghĩa của việc nâng cao năng lực tự chủ về năng lượng.

Theo đại biểu, trước những biến động đó, Việt Nam đã ứng phó kịp thời, linh hoạt nhờ năng lực, tiềm năng, lợi thế về dầu khí cùng hệ thống khai thác, chế biến xăng dầu trong nước, qua đó bảo đảm gần 80% nhu cầu xăng dầu nội địa.

Tuy nhiên, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Đặc biệt, thời gian gần đây, Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng cần được thể chế hóa trong Luật Dầu khí.

Trong đó có Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; Nghị quyết số 79 về phát triển kinh tế nhà nước; cùng Nghị quyết số 20 về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển.

Theo đại biểu, những chủ trương này đặt ra nhiều yêu cầu mới cần được cụ thể hóa đầy đủ trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).

Đại biểu đánh giá dự thảo Luật đã bám sát 5 nhóm nội dung lớn, gồm: hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục; tăng cường phân cấp, giao quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai đầu tư; hoàn thiện quy định về hợp đồng dầu khí; bổ sung cơ chế, chính sách ưu đãi; xây dựng cơ chế phát triển chuỗi giá trị và quy định khung về giảm phát thải khí nhà kính.

Với kết cấu 12 chương, 62 điều, đại biểu Trần Hoàng Ngân cơ bản đồng tình với phần lớn nội dung của dự thảo Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục xem xét, chỉnh sửa một số quy định cụ thể.

Tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét sửa đổi Luật Dầu khí, Luật Nhà ở và nhiều luật khác.

Gắn hoạt động dầu khí với quốc phòng, an ninh và bảo vệ biển đảo

Góp ý Điều 8 của dự thảo Luật, đại biểu Trần Hoàng Ngân cho rằng, tiêu đề “Yêu cầu về an toàn dầu khí” cần được nghiên cứu sửa đổi hoặc bổ sung thành “Yêu cầu về an toàn dầu khí và quốc phòng, an ninh”.

Theo đại biểu, vấn đề quốc phòng, an ninh trong lĩnh vực dầu khí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, do nhiều hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác được thực hiện trên biển, gắn chặt với bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Đối với Điều 40 về bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí, đại biểu cho biết, sau khi kết thúc khai thác, các máy móc, thiết bị, công trình và hệ thống khai thác dưới đáy biển phải được thu dọn, làm sạch, khôi phục lại trạng thái bình thường.

Để thực hiện trách nhiệm này, cần có Quỹ bảo đảm nghĩa vụ thu dọn công trình dầu khí. Dự thảo Luật đã đề cập đến nội dung này, song theo đại biểu, cần tiếp tục bổ sung các quy định chi tiết, đồng thời giao Chính phủ quy định cụ thể để bảo đảm quỹ được quản lý và sử dụng hiệu quả.

Liên quan đến Điều 53 về phát triển công trình năng lượng ngoài khơi gắn với triển khai hoạt động dầu khí, đại biểu đánh giá đây là một trong những thế mạnh của Việt Nam trong quá trình phát triển không gian biển.

Trên tinh thần Nghị quyết số 20 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị bổ sung các nội dung nhằm bảo đảm việc khai thác, phát triển các công trình năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, bảo vệ biển đảo và thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Đánh giá dầu khí là lĩnh vực có tính chất đặc thù, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các Điều 56, 57, 58, 59 và 60 của dự thảo Luật, làm rõ nghĩa vụ, trách nhiệm cũng như cơ chế tài chính đối với Petrovietnam khi thực hiện các nhiệm vụ được Nhà nước giao.

Làm rõ cơ chế xử lý rủi ro khi Petrovietnam thực hiện nhiệm vụ thay mặt Nhà nước

Một nội dung khác được đại biểu Trần Hoàng Ngân quan tâm là vai trò và cơ chế hoạt động của Petrovietnam.

Theo đại biểu, với tư cách một tập đoàn kinh tế nhà nước, bên cạnh nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, Petrovietnam còn được giao thực hiện một số chức năng thay mặt Nhà nước.

Trong khi đó, Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu phân định rõ chức năng sản xuất kinh doanh với nhiệm vụ quản lý nhà nước và nhiệm vụ chính trị của doanh nghiệp nhà nước.

Tuy nhiên, dầu khí là lĩnh vực có tính chất đặc thù. Do đó, Petrovietnam được giao thay mặt Nhà nước thực hiện một số chức năng trong quản lý hoạt động dầu khí.

Vấn đề đặt ra là trong quá trình thực hiện các chức năng này, nếu phát sinh rủi ro hoặc thiệt hại thì Nhà nước sẽ xử lý, quyết toán với Petrovietnam như thế nào? Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, những nội dung này cần được quy định rõ ràng, cụ thể nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các Điều 56, 57, 58, 59 và 60 của dự thảo Luật, làm rõ nghĩa vụ, trách nhiệm cũng như cơ chế tài chính đối với Petrovietnam khi thực hiện các nhiệm vụ được Nhà nước giao.

“Nếu không có những quy định cụ thể, việc thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệm của Petrovietnam sẽ gặp nhiều khó khăn. Khi được luật hóa đầy đủ, Tập đoàn sẽ thuận lợi hơn trong quyết toán, quyết định đầu tư và tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh”, đại biểu Trần Hoàng Ngân nhận định.

PGS.TS Nguyễn Thế Vinh: Sửa Luật Dầu khí cần tạo đột phá về cơ chế ưu đãi đầu tư

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí

Mở không gian phát triển mới cho Petrovietnam

ĐBQH Lê Ngọc Sơn: Cần phân định rõ nhiệm vụ chính trị và hoạt động sản xuất kinh doanh của Petrovietnam

Minh Khang