Tiêu chuẩn mới cho ngành khai khoáng thế giới

12:07 | 25/05/2013

1,903 lượt xem
|
Những tiêu chuẩn hoạt động mới cho những công ty khai thác dầu khí và khai thác mỏ của gần 40 quốc gia vừa được công bố. Những tiêu chuẩn mới này buộc các công ty phải minh bạch hơn trong hoạt động kinh doanh của mình.

Kế hoạch mang tên “Tính minh bạch trong ngành khai khoáng” đã phê duyệt những tiêu chuẩn hoạt động mới tại một cuộc họp ở Sydney, Australia, gồm đại diện của gần 40 quốc gia trên thế giới, ngày 23/5. Ðược đề ra vào năm 2003, kế hoạch này có sự góp mặt của những đại diện chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức xã hội dân sự.

Trong số những người ủng hộ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn có Alexandra Gillies, thuộc tổ chức Revenue Watch Institute, một tổ chức chuyên giám sát những ngành công nghiệp khai khoáng.

Các đại biểu trao đổi tại hội nghị của EITI ở Sydney, Australia ngày 23/5.

“Kế hoạch tính minh bạch ngành khai khoáng, gọi tắt là EITI, là một tiêu chuẩn công bố thông tin một cách tự nguyện trong những lĩnh vực dầu khí, khai thác mỏ và khí đốt. Các quốc gia đăng ký tham gia EITI và khi làm như thế, họ đồng ý công bố một số loại thông tin về lĩnh vực khai khoáng của họ”- đại diện EITI cho biết.

Cho đến nay, kế hoạch này chỉ mới bắt buộc các công ty công bố số liệu doanh thu.

“Chính phủ các nước phải tiết lộ họ nhận được bao nhiêu tiền từ những công ty khai thác dầu khí và khai thác mỏ, và các công ty phải tiết lộ họ trả bao nhiêu tiền cho chính phủ. Và sau đó hai bộ số liệu này được đánh giá thông qua kiểm toán độc lập. Vì vậy, đây là một bước tiến thực sự quan trọng trong việc thúc đẩy tính minh bạch và biết được có bao nhiêu tiền đã vào tay chính phủ”- đại diện EITI giải thích thêm.

EITI thiết lập tiêu chuẩn toàn cầu về minh bạch trong khoai thác mỏ, dầu và khí tự nhiên.

Nhưng bà Gillies nói như vậy là chưa đủ để đảm bảo sự minh bạch hoàn toàn. “Như chúng ta biết, những ngành khai thác dầu khí và khai thác mỏ rất phức tạp và có hàng loạt những quyết định cần phải đưa ra để các quốc gia thực sự hưởng lợi từ những nguồn tài nguyên này”- bà Gillies nói.

Theo những tiêu chuẩn mới, các công ty sẽ công bố thông tin về sản lượng, những khoản chi trả cho trách nhiệm xã hội của công ty, những khoản chuyển tiền từ chính quyền trung ương đến địa phương. Những tiêu chuẩn này cũng kêu gọi các nước công bố tất cả giấy phép được cấp.

“Ðiều cơ bản vậy nhưng một số nước, chẳng hạn như Kazakhstan và Mozambique, thậm chí còn không biết công ty nào được cấp phép”- bà Gillies cho biết.

Bà nói lúc trước EITI giám sát lỏng lẻo những công ty dầu khí quốc gia. Bà gọi những công ty này là những thế lực nổi trội ở những nước như Iraq và Nigeria.

“Ở các nước giàu tài nguyên, có hơn một tỉ người sống dưới mức 5 USD một ngày. Vì vậy việc biến dầu, khí đốt và tài nguyên khoáng sản thành những thành quả phát triển để giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế là một thách thức to lớn. Ðiều đó chỉ xảy ra khi các nguồn tài nguyên được quản lý đúng cách” - bà Gillies nói.

Gần 40 quốc gia, kể cả Mỹ, tham gia vào Kế hoạch về tính Minh bạch của ngành khai khoáng. Một số nước sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài tới cả một năm để đáp ứng được tất cả những quy định bắt buộc mới.

Ngày 26/4/2013, Chính phủ Indonesia đã công bố báo cáo doanh thu ngành công nghiệp khai khoáng năm 2009 trong một nỗ lực nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của ngành này.

Đây là báo cáo EITI đầu tiên của Indonesia và cũng là báo cáo EITI đầu tiên của một quốc gia thuộc khối ASEAN.

Báo cáo tổng kết tất cả các khoản thu, bao gồm cả chịu thuế và không chịu thuế, mà chính phủ thu được từ các công ty tham gia vào ngành công nghiệp khai khoáng – dầu, khí đốt, khoáng sản và than đá.

Tham gia EITI sẽ giúp giảm tham nhũng trong ngành khai khoáng.

“Với việc phát hành báo cáo EITI đầu tiên, Chính phủ Indonesia đã đạt đến mốc quan trọng về minh bạch, hướng tới một hệ thống quản trị mở và có trách nhiệm”- thành viên của Indonesia tại Hội đồng EITI Quốc tế, ông Erry Riyana Hardjapamekas, khẳng định.

Ông Erry cũng cho biết sau khi quá trình xác nhận báo cáo EITI hoàn tất, Indonesia sẽ thực hiện báo cáo năm 2010 và 2011. Đây là một quá trình độc lập, khách quan nhằm đảm bảo rằng Indonesia đã tuân thủ các quy định của EITI.

Indonesia trở thành nước triển khai EITI từ năm 2010. Với việc ban hành báo cáo đầu tiên, Indonesia đã hoàn thành yêu cầu cuối cùng trong tiêu chuẩn EITI.

Sáng kiến minh bạch trong ngành công nghiệp khai khoáng (EITI) mang đến hi vọng nâng cao hiệu quả quản trị công, tăng nguồn thu ngân sách và đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên phục vụ lợi ích cộng đồng và phát triển bền vững quốc gia thông qua cơ chế minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và đối thoại đa phương.

 

Nh.Thạch (Theo AFP)

DMCA.com Protection Status