ĐBQH Tạ Đình Thi: Cần thiết lập cơ chế khai thác hạ tầng dầu khí phục vụ phát triển kinh tế biển

Thảo luận tại tổ chiều 4/8 về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), đại biểu Tạ Đình Thi đánh giá dự thảo luật đã có nhiều điểm đổi mới quan trọng như tăng cường phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và lần đầu tiên xây dựng khung pháp lý đối với hoạt động thu giữ, lưu trữ carbon (CCS), dịch vụ kỹ thuật công nghệ cao và phát triển năng lượng ngoài khơi.

Tuy nhiên, theo đại biểu, để thể chế hóa đầy đủ hơn các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW về phát triển Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, dự thảo luật cần tiếp tục được bổ sung nhiều nội dung quan trọng.

Đại biểu Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) phát biểu tại Tổ 1 chiều 4/8.

Đáng chú ý, đại biểu đề nghị bổ sung quy định về tận dụng cơ sở vật chất và hạ tầng dầu khí phục vụ nhiệm vụ quốc phòng - an ninh và điều tra cơ bản trên biển.

Theo đại biểu Tạ Đình Thi, Việt Nam hiện sở hữu hệ thống hạ tầng dầu khí ngoài khơi quy mô lớn với các giàn khoan, đường ống, bến cảng và các công trình kỹ thuật ngoài khơi. Đây là nguồn tài sản có giá trị đặc biệt nếu được khai thác đa mục tiêu thay vì chỉ phục vụ hoạt động dầu khí.

Đại biểu đề xuất Luật cần quy định rõ cơ chế sử dụng chung hạ tầng dầu khí hiện hữu cho các hoạt động điều tra cơ bản, nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường cũng như bảo đảm quốc phòng - an ninh trên biển.

Theo đó, các công trình dầu khí có thể được khai thác để lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường, thiết bị cảnh báo thiên tai, hỗ trợ giám sát biển; các mỏ khí đã cạn kiệt có thể được chuyển đổi thành nơi lưu trữ CO₂ cho các dự án CCS, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng. Ngoài ra, những hạ tầng này cũng có thể phát triển thành cơ sở phục vụ cho triển khai điện gió ngoài khơi hoặc trung tâm hậu cần cho các hoạt động kinh tế biển.

Bên cạnh đó, đại biểu Tạ Đình Thi cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế phát triển và chia sẻ cơ sở dữ liệu tài nguyên, môi trường biển.

Theo đại biểu, sau nhiều thập kỷ hoạt động, ngành dầu khí đã tích lũy khối lượng dữ liệu rất lớn về địa chất, địa vật lý và môi trường đáy biển. Đây là nguồn thông tin có giá trị không chỉ đối với hoạt động dầu khí mà còn phục vụ quy hoạch không gian biển, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm quốc phòng - an ninh và phát triển kinh tế biển.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định chia sẻ dữ liệu, thông tin và mẫu vật thu được từ hoạt động điều tra cơ bản, thăm dò và khai thác dầu khí với cơ sở dữ liệu quốc gia về biển. Theo đại biểu, cơ chế này giúp tránh đầu tư trùng lặp, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý tổng hợp tài nguyên biển.

Ngoài nội dung về hạ tầng và dữ liệu, đại biểu Tạ Đình Thi cũng kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó, Chương về CCS cần được quy định cụ thể hơn về quyền sở hữu đối với lượng CO₂ sau bơm ép, trách nhiệm pháp lý dài hạn, cơ chế chuyển giao trách nhiệm từ nhà đầu tư sang Nhà nước, cùng các chính sách ưu đãi và chia sẻ rủi ro nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư.

Đại biểu cũng đề nghị tăng cường các yêu cầu về bảo vệ môi trường đối với các dự án dầu khí, bao gồm áp dụng tiêu chuẩn môi trường cao, quan trắc tự động, xây dựng kế hoạch quản lý vòng đời công trình, ký quỹ tháo dỡ và phục hồi môi trường ngay từ giai đoạn phát triển mỏ.

Theo đại biểu Tạ Đình Thi, việc bổ sung các nội dung trên sẽ giúp Luật Dầu khí (sửa đổi) không chỉ tạo hành lang pháp lý cho phát triển ngành dầu khí trong giai đoạn mới mà còn phát huy hiệu quả hệ thống hạ tầng và dữ liệu biển hiện có, góp phần bảo vệ chủ quyền, bảo đảm an ninh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển.

Hoàn thiện thể chế để mở đường cho năng lượng mới

PGS.TS Nguyễn Thế Vinh: Sửa Luật Dầu khí cần tạo đột phá về cơ chế ưu đãi đầu tư

Quốc hội xem xét sửa đổi Luật Dầu khí, Luật Nhà ở và nhiều luật quan trọng

ĐBQH Nguyễn Thị Thanh Bình: Hoàn thiện khung pháp lý để mở đường phát triển năng lượng ngoài khơi

ĐBQH Lê Ngọc Sơn: Cần phân định rõ nhiệm vụ chính trị và hoạt động sản xuất kinh doanh của Petrovietnam

Huy Tùng