Sửa đổi Luật Dầu khí: Thiết lập hành lang pháp lý cho thu giữ, lưu trữ carbon

Chiều 8/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi), dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên thảo luận.

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Dầu khí nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới, tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn và mở rộng không gian phát triển cho ngành dầu khí trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng.

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm là việc lần đầu tiên đưa hoạt động CCS và năng lượng ngoài khơi vào dự thảo Luật. Các đại biểu cho rằng, đây là bước đi cần thiết để hình thành cơ sở pháp lý cho những lĩnh vực mới, đồng thời tận dụng các mỏ dầu khí đã suy giảm sản lượng, công trình và dữ liệu địa chất hiện có.

Cần cơ chế chuyển đổi mỏ dầu khí đã hoặc sắp kết thúc khai thác sang lưu trữ carbon

Liên quan đến CCS, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) đánh giá, đây là lĩnh vực mới nhưng có vai trò quan trọng trong quá trình giảm phát thải và chuyển dịch năng lượng.

Đại biểu Lê Thị Ngọc Linh (Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau) đồng tình với chủ trương tận dụng các công trình dầu khí hiện hữu và những cấu tạo địa chất phù hợp để lưu trữ carbon.

Đại biểu đồng tình với chủ trương tận dụng các công trình dầu khí hiện hữu và những cấu tạo địa chất phù hợp để lưu trữ carbon. Tuy nhiên, để cơ chế này có thể triển khai trên thực tế, dự thảo Luật cần quy định rõ hơn quyền nghiên cứu, đề xuất chuyển đổi các mỏ đã hoặc sắp kết thúc khai thác thành cơ sở lưu trữ carbon.

Theo đại biểu, cần cho phép các nhà thầu dầu khí nghiên cứu, đề xuất phương án chuyển đổi mỏ trong một thời hạn nhất định. Cách tiếp cận này giúp tận dụng lợi thế về dữ liệu địa chất, hạ tầng và kinh nghiệm vận hành đã được tích lũy trong quá trình khai thác dầu khí.

Bên cạnh đó, cần có quy định riêng đối với nhà thầu CCS, trong đó làm rõ yêu cầu về kỹ thuật, an toàn và bảo vệ môi trường.

Đại biểu Trần Quốc Tuấn (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cũng cho rằng, quy định về CCS tại các Điều 48, 49 và 50 cần được tiếp tục hoàn thiện, nhất là trong việc phân biệt giữa dự án CCS gắn với hoạt động dầu khí và dự án CCS độc lập.

Theo đại biểu, Điều 48 nên được điều chỉnh theo hướng khuyến khích tận dụng các công trình dầu khí để triển khai CCS gắn với hoạt động dầu khí. Trong khi đó, những dự án CCS độc lập cần được xác định rõ phạm vi điều chỉnh và thực hiện theo pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Một vấn đề khác cần được luật hóa là trách nhiệm sau khi dự án kết thúc. Đại biểu đề nghị quy định cụ thể thời hạn hủy giếng, thu dọn công trình, quan trắc sau đóng cửa, điều kiện bàn giao cũng như trách nhiệm tài chính của nhà đầu tư trước khi chuyển giao.

Đại biểu cho rằng, việc luật hóa đầy đủ các nội dung này sẽ góp phần giảm rủi ro pháp lý, đồng thời tạo niềm tin đối với nhà đầu tư khi tham gia một lĩnh vực còn tương đối mới tại Việt Nam.

Mở rộng không gian pháp lý cho CCS độc lập và điện gió ngoài khơi

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (Đoàn ĐBQH TP Cần Thơ) tán thành việc đưa CCS và năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí vào Chương VIII và IX của dự thảo Luật.

Theo đại biểu, cách tiếp cận này vừa tạo dư địa cho các lĩnh vực mới, vừa cho phép tận dụng hệ thống dữ liệu, công trình và hạ tầng dầu khí đã được đầu tư, đồng thời hạn chế sự chồng lấn với các luật chuyên ngành.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý đối với các dự án CCS độc lập và điện gió ngoài khơi quy mô thương mại, bởi đây là những lĩnh vực chưa có hệ thống quy định đồng bộ.

Đại biểu đề nghị Chính phủ sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết đối với hai chương này ngay khi Luật có hiệu lực. Đây sẽ là cơ sở để các địa phương có biển chủ động nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện quy hoạch không gian kinh tế biển.

Theo đại biểu, Việc hoàn thiện hành lang pháp lý không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn cho những dự án đang được nghiên cứu mà còn tạo nền tảng đón đầu xu hướng chuyển dịch năng lượng và thúc đẩy sự phát triển bền vững tại các địa phương ven biển.

CCS có thể hình thành ngành dịch vụ mới trị giá hàng chục tỷ USD

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) lần đầu tiên xây dựng khung pháp lý cho CCS và phát triển năng lượng ngoài khơi tại các chương VIII và IX.

Theo Bộ trưởng, việc bổ sung các quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải, đồng thời khai thác hiệu quả hệ thống dữ liệu và công trình dầu khí đã được đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng giải trình tại phiên thảo luận chiều 8/8.

Bộ trưởng cho biết, một số nghiên cứu cho thấy, nếu được đầu tư và phát triển phù hợp, CCS không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn có thể trở thành một ngành dịch vụ của Việt Nam tại thị trường Đông Nam Á, với quy mô ước tính khoảng 40 tỷ USD.

Hiện Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) đang phối hợp với các đối tác Nhật Bản nghiên cứu thử nghiệm lưu giữ CO2 tại khu vực Bắc Bộ.

Về phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với dầu khí, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho rằng, đây là hướng đi có ý nghĩa trong việc hình thành các chuỗi giá trị mới, tiết kiệm tài nguyên và nâng cao hiệu quả khai thác.

Các công trình dầu khí ngoài khơi tiêu thụ lượng năng lượng lớn. Vì vậy, việc tích hợp các hạ tầng hiện hữu như đường ống, giàn khoan với nguồn năng lượng tái tạo, tiến tới sản xuất hydrogen bằng điện phân, sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải.

Theo Bộ trưởng, đây là một trong những định hướng mới đáng chú ý, được đưa vào dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi).

Bộ trưởng cũng cho biết, Chính phủ đã xây dựng các quy định hướng dẫn chi tiết và dự kiến ban hành để có hiệu lực đồng thời với Luật, qua đó tạo cơ sở đưa các quy định mới về CCS và năng lượng ngoài khơi vào thực tiễn.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh: Cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để phát triển dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao

Cơ chế chia sẻ rủi ro - Nền tảng để Petrovietnam thực hiện nhiệm vụ chiến lược vì lợi ích quốc gia

Quốc hội xem xét sửa đổi Luật Dầu khí, Luật Nhà ở và nhiều luật quan trọng

ĐBQH Phan Đức Hiếu: Cần tận dụng tối đa nguồn lực, hạ tầng dầu khí cho phát triển năng lượng mới

ĐBQH Tạ Đình Thi: Cần thiết lập cơ chế khai thác hạ tầng dầu khí phục vụ phát triển kinh tế biển

Huy Tùng