Văn hóa doanh nghiệp là sức mạnh nội sinh khẳng định tầm vóc của PETROVIETNAM

PV: Thưa ông, trong bối cảnh Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Việt Nam (PETROVIETNAM) mở rộng không gian phát triển theo mô hình tập đoàn công nghiệp - năng lượng quốc gia, theo ông, văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò như thế nào trong việc hình thành và củng cố giá trị thương hiệu của PETROVIETNAM?

GS.TS Mạc Quốc Anh: Quyết định số 733/QĐ-TTg ngày 9/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc đổi tên Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam thành Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam không đơn thuần là sự thay đổi về danh xưng, mà là một sự xác lập về không gian phát triển, tầm vóc và trách nhiệm mới. Trong giai đoạn chuyển mình lịch sử này, việc định vị lại thương hiệu thông qua nền tảng văn hóa trở thành một "mệnh lệnh chiến lược".

Tôi cho rằng văn hóa là "hệ điều hành" bên trong, còn thương hiệu là kết quả biểu hiện ra bên ngoài. Một thương hiệu công nghiệp - năng lượng uy tín không chỉ được đo bằng quy mô tài sản mà phải được chứng thực qua năng lực thực thi: từ mức độ an toàn, tiến độ dự án đến kỷ luật hợp đồng. Chính văn hóa trách nhiệm và sự chuyên nghiệp của con người mới chuyển hóa một "thương hiệu được tuyên bố" thành một "thương hiệu được tin cậy".

Tại PETROVIETNAM, văn hóa tạo ra 4 nền tảng trực tiếp tạo giá trị: Thống nhất chiến lược để toàn hệ thống khổng lồ hành động như một thực thể nhất quán; Năng lực thực thi dựa trên kỷ luật và chuẩn mực kỹ thuật cao; Sức chống chịu trước các biến động địa chính trị; Bản sắc khác biệt của "những người đi tìm lửa" - một lợi thế cạnh tranh độc bản không thể sao chép.

PETROVIETNAM đang chuyển mạnh từ văn hóa hoàn thành nhiệm vụ sang văn hóa kiến tạo giá trị; từ phối hợp trong phạm vi từng đơn vị sang hợp lực trong toàn hệ sinh thái; từ quản lý chủ yếu dựa vào kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Sự dịch chuyển này khẳng định rằng, uy tín thương hiệu không đến từ những tuyên bố hào nhoáng mà phải được minh chứng qua từng "điểm chạm" thực tế, nơi văn hóa trở thành năng lực sản xuất trực tiếp của Tập đoàn.

PV: Nhiều ý kiến cho rằng, thương hiệu không chỉ được xây dựng bằng truyền thông mà còn bằng hành vi của tổ chức và mỗi người lao động. Ông nhìn nhận như thế nào về hình ảnh thương hiệu PETROVIETNAM trong mắt đối tác, khách hàng và xã hội?

GS.TS Mạc Quốc Anh: Thương hiệu PETROVIETNAM được cấu thành bởi 3 lớp giá trị: Trụ cột an ninh quốc gia, cộng đồng lao động bản lĩnh và tinh thần nghĩa tình. Đặc biệt, vai trò "doanh nghiệp dân tộc" của Tập đoàn được thể hiện qua sứ mệnh bảo đảm "5 An": An ninh năng lượng, An ninh kinh tế, An ninh lương thực, An ninh quốc phòng và An sinh xã hội.

Giá trị "Nghĩa tình" không chỉ là sự sẻ chia nhất thời mà đã được PETROVIETNAM vận hành như một cam kết trách nhiệm bền vững. Dữ liệu thực chứng đã khẳng định điều đó: Trong giai đoạn 5 năm (2020-2025), tổng giá trị thực hiện an sinh xã hội đạt trên 5,13 nghìn tỷ đồng.

Với đối tác quốc tế, PETROVIETNAM được nhận diện là đối tác đáng tin cậy, có năng lực kỹ thuật, tuân thủ cam kết và tiệm cận các chuẩn mực quản trị toàn cầu.

Với khách hàng, thương hiệu gắn với chất lượng ổn định, an toàn và trách nhiệm. Với xã hội, PETROVIETNAM đang thể hiện vai trò của một doanh nghiệp nhà nước tiên phong, vừa tạo ra hiệu quả kinh tế, vừa đóng góp cho phát triển bền vững. Với người lao động, PETROVIETNAM là nơi tạo ra niềm tự hào, cơ hội phát triển và ý nghĩa phụng sự đất nước.

PV: Theo ông, những giá trị văn hóa cốt lõi nào của PETROVIETNAM đã và đang tạo nên uy tín, bản sắc riêng của thương hiệu? Làm thế nào để các giá trị đó được chuyển hóa thành những hành động, chuẩn mực ứng xử nhất quán trong toàn hệ thống?

GS.TS Mạc Quốc Anh: Hệ giá trị "Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình" của PETROVIETNAM vừa kế thừa truyền thống, vừa phù hợp với yêu cầu phát triển của một tập đoàn công nghiệp - năng lượng hiện đại. Tập đoàn xác định bốn giá trị này là nền tảng bản sắc và sức mạnh nội sinh cho phát triển bền vững; đồng thời gắn văn hóa với nâng cao chất lượng quản trị, văn hóa lãnh đạo, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển dịch năng lượng.

"Khát vọng" là động lực vươn lên, từ khát vọng "tìm dầu làm giàu cho Tổ quốc" đến khát vọng làm chủ công nghệ, bảo đảm an ninh năng lượng và nâng tầm công nghiệp Việt Nam. Khát vọng được thể hiện bằng mục tiêu cao, tinh thần dám nghĩ, dám làm, đổi mới và chịu trách nhiệm.

"Trí tuệ" là nền tảng biến khát vọng thành kết quả, thể hiện ở tư duy hệ thống, khả năng phân tích, học hỏi và chia sẻ tri thức. Sức mạnh trí tuệ không chỉ nằm ở mỗi cá nhân mà còn ở khả năng kết nối, lan tỏa và biến sáng kiến thành hiệu quả.

"Chuyên nghiệp" tạo dựng niềm tin bằng việc giữ cam kết, đúng quy trình, rõ trách nhiệm, quyết định dựa trên dữ liệu, phối hợp hiệu quả, đề cao an toàn, chất lượng và hiệu quả.

"Nghĩa tình" tạo nên chiều sâu văn hóa PETROVIETNAM, thể hiện qua sự tôn trọng, tri ân, sẻ chia và trách nhiệm với đồng đội, cộng đồng và các thế hệ tương lai, đồng thời vẫn giữ vững nguyên tắc.

Vấn đề quan trọng nhất hiện nay là chuyển 4 giá trị nói trên từ "nhận thức" thành "hành vi", từ "sổ tay" thành "thói quen", từ "phong trào" thành "hệ thống quản trị". Theo tôi, cần tập trung vào 5 cơ chế cơ bản.

Cụ thể hóa bộ hành vi: Xây dựng chuẩn mực ứng xử riêng biệt cho lãnh đạo (nêu gương), bộ phận hỗ trợ (phục vụ) và người lao động trực tiếp (tuân thủ).

Tích hợp vào vòng đời nhân sự: Đưa văn hóa thành tiêu chí then chốt trong tuyển dụng, đào tạo, đặc biệt là bổ nhiệm và khen thưởng - không chỉ nhìn vào "làm được gì" mà phải xem "làm bằng cách nào".

Vai trò nêu gương của người đứng đầu: Sự lan tỏa văn hóa mạnh nhất đến từ những gì lãnh đạo ưu tiên thực hiện và kiên quyết bảo vệ.

Đo lường bằng dữ liệu: Gắn văn hóa với các chỉ số KPI về tốc độ phối hợp, số lượng sáng kiến và mức độ hài lòng của các bên liên quan.

Mạng lưới hạt nhân văn hóa: Lưu giữ và truyền thông những câu chuyện về sự dấn thân và trách nhiệm thông qua các nền tảng số hiện đại.

Khi văn hóa trở thành chất lượng thực tế của tổ chức, nó sẽ là bệ phóng cho các mục tiêu xa hơn trong tương lai năng lượng mới.

PV: Trong bối cảnh PETROVIETNAM mở rộng sang các lĩnh vực năng lượng mới, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, cần làm gì để văn hóa doanh nghiệp tiếp tục trở thành nền tảng nâng tầm thương hiệu, tạo lợi thế cạnh tranh bền vững và lan tỏa niềm tin với cộng đồng, thưa ông?

GS.TS Mạc Quốc Anh: Theo tôi, thách thức lớn nhất trong giai đoạn phát triển mới là PETROVIETNAM vừa phải mở rộng không gian phát triển, tiếp nhận công nghệ và phương thức quản trị mới, vừa giữ được căn tính của một doanh nghiệp dân tộc. Văn hóa phải đồng thời thực hiện hai chức năng: giữ "gốc" để tổ chức không mất bản sắc và mở "cửa" để tổ chức không bị tụt hậu.

Tập đoàn hiện nhấn mạnh định hướng "Tiên phong - Vượt trội - Bền vững - Toàn cầu" và phương châm hành động "Nói ít - Nghĩ nhiều - Làm nhiều - Tốc độ nhanh - Hiệu quả cao". Nếu những định hướng ấy được thực hiện bằng một cơ chế quản trị hiện đại và những hành vi nhất quán trong toàn hệ thống, PETROVIETNAM có thể trở thành thương hiệu của trí tuệ Việt Nam, năng lực công nghiệp Việt Nam, trách nhiệm quốc gia và khát vọng kiến tạo tương lai năng lượng bền vững.

Đặc biệt, khi vươn ra biển lớn, "văn hóa liêm chính" phải trở thành một loại "giấy thông hành" quan trọng nhất. Các đối tác quốc tế không chỉ nhìn vào năng lực tài chính mà còn nhìn vào sự minh bạch và đạo đức kinh doanh. Thương hiệu thế hệ mới của Tập đoàn sẽ được định vị qua 3 thước đo chiều sâu: Niềm tin quốc gia, Sự tôn trọng của đối tác quốc tế và Niềm tự hào của người lao động.

Tôi cho rằng sức mạnh thương hiệu PETROVIETNAM trong giai đoạn tới sẽ không chỉ được đo bằng doanh thu, quy mô tài sản hay thứ hạng trên thị trường, mà còn được đánh giá bằng ba thước đo sâu sắc hơn: mức độ tin cậy của quốc gia, mức độ tôn trọng của đối tác quốc tế và mức độ tự hào của mỗi người lao động. Khi văn hóa trở thành hành vi, hành vi tạo ra kết quả và kết quả được xã hội ghi nhận bằng niềm tin, đó chính là giá trị thương hiệu bền vững nhất của PETROVIETNAM.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

TS Trần Văn: "Vốn văn hóa" tạo lợi thế cạnh tranh bền vững cho Petrovietnam

Giữ hồn cốt văn hóa để kiến tạo năng lực quản trị hiện đại

Petrovietnam tổ chức Hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện Chiến lược nâng tầm văn hóa và quản trị thương hiệu

Để văn hóa, thương hiệu Petrovietnam trở thành niềm tự hào của đội ngũ người lao động

Phương Thảo