Đổi mới quản trị của doanh nghiệp nhà nước phản ánh thước đo thực thi Nghị quyết 79-NQ/TW

Tọa đàm trực tuyến "Đổi mới mô hình quản trị doanh nghiệp nhà nước trong bối cảnh mới"

Tại Tọa đàm trực tuyến "Đổi mới mô hình quản trị doanh nghiệp nhà nước trong bối cảnh mới" do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức ngày 29/7, ông Lê Duy Bình, Chuyên gia kinh tế, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam đã bày tỏ sự ghi nhận tích cực về việc tiên phong đổi mới quản trị của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Theo ông Bình, sau khi Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là việc tiếp cận các chuẩn mực quản trị hiện đại được ban hành, điều đáng ghi nhận không chỉ là những thay đổi về chính sách mà còn là sự chuyển động trong nhận thức của chính các doanh nghiệp.

"Tôi theo dõi thông tin trên báo chí thấy rằng, ngay sau khi có Nghị quyết 79-NQ/TW, Petrovietnam đã lập tức tổ chức họp để bàn về việc ứng dụng các chuẩn mực quản trị OECD. Đó là một tín hiệu rất tích cực, bởi mọi sự thay đổi đều bắt đầu từ nhận thức, sau đó mới chuyển thành hành động thực tế", ông Bình chia sẻ.

Theo vị chuyên gia, việc các tập đoàn lớn chủ động tiếp cận các chuẩn mực quản trị hiện đại cho thấy Nghị quyết 79-NQ/TW không chỉ tạo ra định hướng phát triển mới mà còn thúc đẩy doanh nghiệp chuẩn bị cho một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn.

Mục tiêu xây dựng những doanh nghiệp nhà nước có quy mô và năng lực cạnh tranh nằm trong nhóm doanh nghiệp hàng đầu khu vực hay Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới sẽ không thể đạt được nếu thiếu nền tảng quản trị theo các chuẩn mực quốc tế.

Để đạt mục tiêu này, quản trị doanh nghiệp không chỉ là hoàn thiện bộ máy điều hành mà còn bao gồm việc nâng cao tính minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình, tách bạch rõ vai trò của chủ sở hữu với bộ máy quản lý điều hành. Đồng thời, doanh nghiệp cần áp dụng các thông lệ quản trị tiên tiến theo OECD và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Ông Bình cho rằng quá trình này cũng đòi hỏi sự đồng hành của những "ông chủ chuyên nghiệp" - tức cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn thực hiện đúng vai trò hoạch định chiến lược, giám sát và trao quyền cho doanh nghiệp, thay vì can thiệp sâu vào hoạt động điều hành hằng ngày.

Quản trị trở thành lợi thế cạnh tranh của Petrovietnam

Bên cạnh đó, một động lực quan trọng khác chính là kỷ luật thị trường. Theo chuyên gia Lê Duy Bình, khi các doanh nghiệp nhà nước ngày càng minh bạch thông tin và hoạt động theo chuẩn mực quốc tế, thị trường sẽ trở thành cơ chế giám sát hiệu quả nhất.

"Chính áp lực từ nhà đầu tư, tổ chức tín dụng, đối tác và công chúng sẽ buộc doanh nghiệp phải minh bạch hơn, cạnh tranh hơn và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực mà mình đang nắm giữ", ông phân tích.

Vị chuyên gia cũng nhấn mạnh, cạnh tranh bình đẳng không chỉ là yêu cầu giữa doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân khi tiếp cận vốn hay cơ hội đầu tư, mà còn là động lực để các tập đoàn nhà nước liên tục hoàn thiện năng lực quản trị, nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh quốc tế.

Đề cập đến xu hướng quản trị hiện đại trên thế giới, ông Bình cho rằng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang trở thành yêu cầu gần như bắt buộc đối với những doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu hoặc hướng tới mục tiêu nằm trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Bởi, muốn trở thành doanh nghiệp quy mô toàn cầu thì không thể chỉ có doanh thu hay lợi nhuận lớn. Năng lực quản trị, minh bạch thông tin, phát triển bền vững và thực hành ESG đã trở thành những tiêu chí không thể thiếu.

Ở góc độ kinh nghiệm quốc tế, ông Bình cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi những mô hình thành công như Temasek của Singapore, các tập đoàn nhà nước của Trung Quốc hay các nước Bắc Âu. Tuy nhiên, việc tiếp thu cần dựa trên nguyên tắc chọn lọc và phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước, thay vì áp dụng máy móc.

Theo ông, Petrovietnam và Viettel là hai ví dụ cho thấy các doanh nghiệp nhà nước Việt Nam đang từng bước xây dựng mô hình quản trị mang bản sắc riêng, kế thừa các thông lệ quốc tế nhưng vẫn phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.

Đặc biệt, Petrovietnam là một trong những tập đoàn kinh tế chủ lực, thuộc nhóm 18 tập đoàn, tổng công ty nhà nước đang nắm giữ khoảng 60% tổng tài sản và vốn chủ sở hữu của toàn bộ khu vực doanh nghiệp nhà nước. Vì vậy, những bước tiến trong đổi mới quản trị của Petrovietnam không chỉ có ý nghĩa đối với bản thân doanh nghiệp mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng khu vực doanh nghiệp nhà nước đủ sức dẫn dắt tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Ông Lê Duy Bình cũng cho rằng, quá trình cải cách quản trị của các tập đoàn như Petrovietnam sẽ là một trong những thước đo quan trọng phản ánh mức độ hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết 79-NQ/TW đặt ra, hướng tới hình thành những doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo chuẩn mực quốc tế, cạnh tranh bằng năng lực thực chất và đóng vai trò đầu tàu trong phát triển kinh tế đất nước.

Nâng chuẩn quản trị OECD trong hệ sinh thái Petrovietnam

Petrovietnam từng bước xây dựng hệ thống quản trị hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực OECD ngay trong năm 2026

[VIDEO] Petrovietnam từng bước xây dựng hệ thống quản trị hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực OECD ngay trong năm 2026

Hoàn thiện Luật Dầu khí từ góc nhìn quản trị OECD

Phương Thảo